Bezpieczeństwo pacjenta to proces, nie pojedyncza procedura. STOMAlife w dyskusji o strategii na lata 2027-2037

Bezpieczeństwo pacjenta nie zaczyna się na sali operacyjnej i nie kończy wraz z wypisem ze szpitala. Obejmuje cały proces leczenia – od przygotowania do zabiegu, przez hospitalizację, aż po powrót do codziennego życia. O takim właśnie podejściu rozmawialiśmy podczas Forum Rynku Zdrowia.

27 października Fundacja STOMAlife uczestniczyła w spotkaniu organizacji pacjenckich z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia i Rzecznika Praw Pacjenta, poświęconym Strategii Bezpieczeństwa Pacjenta na lata 2027–2037.

Dyskusję dotyczącą wzmocnienia roli pacjentów w procesach diagnostyki i leczenia moderowała dr n. med. Maria Jessa-Jabłońska, Zastępca Rzecznika Praw Pacjenta.

Dla STOMAlife była to okazja do przedstawienia propozycji wynikających z wieloletnich doświadczeń w pracy z osobami ze stomią, ich bliskimi oraz personelem medycznym.

Ciągłość opieki – od przygotowania do operacji po samodzielność pacjenta

Jednym z najważniejszych zagadnień, które poruszyliśmy, była potrzeba spojrzenia na bezpieczeństwo pacjenta w perspektywie całej ścieżki leczenia.

Coraz większą wagę przywiązuje się do przygotowania pacjenta do operacji, w tym prehabilitacji. Równie istotne jest jednak odpowiednie zaplanowanie opieki po zabiegu, szczególnie w przypadku osób, które muszą nauczyć się funkcjonowania w nowych warunkach zdrowotnych.

Dlatego zaproponowaliśmy, aby jednym z elementów standardu wypisu było wskazanie pacjentowi konkretnego miejsca dalszej opieki, możliwie blisko jego miejsca zamieszkania, oraz jasnej ścieżki postępowania w przypadku powikłań.

Nie oznacza to konieczności tworzenia całkowicie nowych struktur. W wielu przypadkach kluczowe może okazać się lepsze powiązanie istniejących świadczeń, sprawniejszy przepływ informacji i bardziej uporządkowana współpraca między szpitalem a opieką ambulatoryjną.

Edukacja, która przekłada się na bezpieczeństwo

Z perspektywy osób ze stomią szczególnego znaczenia nabiera przygotowanie do samoopieki.

Właściwa pielęgnacja stomii, umiejętność korzystania ze sprzętu, rozpoznawanie niepokojących objawów i wiedza, gdzie szukać pomocy, mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i jakość życia.

Podkreśliliśmy, że edukacja pacjenta powinna być traktowana jako integralna część procesu terapeutycznego, a jej skuteczność oceniana nie tylko przez fakt przekazania informacji, ale przede wszystkim przez stopień przygotowania pacjenta do samodzielnego funkcjonowania.

Ważne jest również uwzględnienie indywidualnych możliwości pacjenta, jego stanu zdrowia, wieku, sprawności oraz dostępnego wsparcia ze strony bliskich.

Organizacje pacjenckie jako partnerzy w doskonaleniu opieki

W dyskusji zwróciliśmy uwagę na rolę organizacji pacjenckich jako źródła wiedzy o doświadczeniach osób korzystających z ochrony zdrowia.

Codzienny kontakt z osobami ze stomią pozwala nam obserwować zarówno rozwiązania, które dobrze się sprawdzają, jak i sytuacje wymagające dodatkowej uwagi.

Ta perspektywa może być wartościowym uzupełnieniem wiedzy klinicznej, danych systemowych oraz doświadczeń personelu medycznego.

Dlatego istotne jest, aby udział organizacji pacjenckich nie ograniczał się do konsultowania dokumentów strategicznych, ale obejmował również współpracę przy wypracowywaniu rozwiązań i ocenie ich skuteczności.

Jak mierzyć bezpieczeństwo z perspektywy pacjenta?

Ważnym elementem naszego stanowiska była również potrzeba uwzględnienia doświadczeń pacjentów w ocenie jakości i bezpieczeństwa opieki.

Obok wskaźników klinicznych warto analizować również to, czy pacjent po zakończeniu hospitalizacji wie, gdzie uzyskać dalszą pomoc, czy został odpowiednio przygotowany do samoopieki oraz czy ma dostęp do niezbędnego wsparcia.

Takie podejście pozwala spojrzeć na efekty leczenia szerzej – nie tylko przez pryzmat prawidłowo wykonanej procedury, lecz również możliwości bezpiecznego powrotu do codziennego funkcjonowania.

Wspólna odpowiedzialność za dobre rozwiązania

Prace nad Strategią Bezpieczeństwa Pacjenta na lata 2027–2037 są okazją do wypracowania długofalowych rozwiązań, które będą odpowiadały zarówno na potrzeby pacjentów, jak i realne możliwości organizacyjne systemu ochrony zdrowia.

Zależy nam na podejściu opartym na współpracy, wykorzystaniu istniejących zasobów i wdrażaniu rozwiązań, których skuteczność będzie można rzeczywiście ocenić.

Dziękujemy Rzecznikowi Praw Pacjenta i Ministerstwu Zdrowia za zaproszenie do dyskusji oraz stworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń.

Wierzymy, że bezpieczeństwo pacjenta najlepiej buduje się wtedy, gdy wiedza medyczna, odpowiedzialność organizacyjna i doświadczenia samych pacjentów stają się elementami jednego, spójnego procesu opieki.

---

Warszawa, 27 października 2026