Zdrowie i medyczne aspekty stomii

Stomia sama w sobie nie powinna boleć, ponieważ nie ma zakończeń nerwowych. Dlatego pacjenci zazwyczaj nie odczuwają bezpośredniego bólu w obrębie samej stomii. Jednak ból lub dyskomfort mogą pojawić się w innych sytuacjach związanych ze stomią i otaczającymi ją tkankami.

Stomia sama w sobie nie jest przyczyną wzdęć, ponieważ nie wpływa na proces powstawania gazów w jelitach. Wzdęcia przy stomii są związane z nagromadzeniem gazów w jelitach, które są następnie odprowadzane przez stomię do worka stomijnego.

Worki stomijne zbierają gazy, szczególnie jeśli nie są wyposażone w filtr pozwalający na ich odprowadzanie lub filtr nie radzi sobie z ilością gazów zbierających się w worku. W takiej sytuacji worek może napinać się, co daje wrażenie "wzdęcia" i powoduje dyskomfort nagromadzeniem gazów w worku.

Co wpływa na zwiększoną produkcję gazów i balonowanie worka:

• Dieta bogata w produkty wzdymające, takie jak rośliny strączkowe, kapusta czy cebula, może powodować większą produkcję gazów. Po operacji stomijnej jelita mogą być bardziej wrażliwe na takie produkty.
• Połykanie powietrza podczas szybkiego jedzenia lub picia (szczególnie gazowanych napojów) może zwiększać ilość gazów w jelitach, co następnie gromadzi się w worku stomijnym. Picie przez słomkę i żucie gumy mogą zwiększać ilość połkniętego powietrza, co prowadzi do gromadzenia się gazów w jelitach.
• U osób ze stomią mogą pojawiać się wzdęcia związane z procesem trawienia lub nietolerancją niektórych produktów spożywczych. Jeśli wzdęcia są częste i towarzyszą im inne dolegliwości (np. ból brzucha), warto skonsultować się z lekarzem, ponieważ może to świadczyć o stanie zapalnym jelit lub innych problemach zdrowotnych.
• Regularny ruch wspomaga trawienie i może ograniczyć wzdęcia. Brak aktywności fizycznej może prowadzić do spowolnienia trawienia i zwiększenia ilości gazów w jelitach.

Czy wzdęcia przy stomii wymagają leczenia?

Jeśli wzdęcia są nadmierne lub towarzyszą im inne niepokojące objawy, takie jak ból, może to wskazywać na stan zapalny, infekcję lub inne problemy zdrowotne, które warto skonsultować z lekarzem lub pielęgniarką stomijną.

Stomia sama w sobie nie wpływa bezpośrednio na proces trawienia, ponieważ jest to światło jelita wyłonione na brzuchu, które umożliwia odprowadzanie treści jelitowej lub moczu poza ciało. Trawienie – czyli proces rozkładu pokarmu i wchłaniania składników odżywczych – odbywa się głównie w żołądku i jelicie cienkim, jelito grube odpowiada głównie za wchłanianie wody i formowanie kału, a nie za trawienie składników odżywczych. Dlatego osoby z kolostomią zazwyczaj nie mają problemów z trawieniem i wchłanianiem składników odżywczych. Jednakże rodzaj stomii oraz odcinek jelita, z którego jest wyłoniona, mogą pośrednio wpływać na trawienie i przyswajanie składników odżywczych:

Ileostomia (stomia na jelicie cienkim)

Ponieważ jelito cienkie odpowiada za wchłanianie większości składników odżywczych, ileostomia może wpłynąć na przyswajanie składników odżywczych. Osoby z ileostomią mogą czasami mieć szybszy pasaż jelitowy i utratę płynów oraz elektrolitów, co wymaga monitorowania diety i przyjmowania odpowiedniej ilości płynów.

Kolostomia (stomia na jelicie grubym)

W przypadku kolostomii, która jest wyłaniana na jelicie grubym, nie wpływa ona bezpośrednio na trawienie, ponieważ większość procesów trawiennych zachodzi w jelicie cienkim. Jelito grube głównie zagęszcza treść jelitową przez wchłanianie wody. Kolostomia może zmieniać konsystencję wypróżnień, ale sama w sobie nie powinna wpływać na trawienie ani wchłanianie składników odżywczych.

Urostomia
Urostomia, wyłoniona z układu moczowego, nie wpływa na trawienie ani wchłanianie pokarmów, ponieważ jest związana jedynie z odprowadzaniem moczu.

Inne czynniki wpływające na trawienie u osób ze stomią

Chociaż stomia nie zmienia procesu trawienia, to osoby po operacji wyłonienia stomii często modyfikują swoje nawyki żywieniowe, wybierając lekkostrawne pokarmy, co wpływa na komfort trawienia i wchłanianie składników odżywczych.

Ważne jest monitorowanie nawodnienia oraz poziomu elektrolitów, szczególnie przy ileostomii, gdzie ryzyko utraty płynów i soli jest większe. W takich przypadkach warto rozważyć wzbogacenie diety o napoje izotoniczne lub elektrolity, aby utrzymać równowagę wodno-elektrolitową, czyli odpowiednie proporcje wody i minerałów (elektrolitów) takich jak sód, potas, magnez i wapń w organizmie.

Po operacji wyłonienia stomii mogą wystąpić różne powikłania. Choć większość pacjentów wraca do zdrowia bez komplikacji, pewne problemy są możliwe i wymagają uwagi medycznej.

Najczęstsze powikłania po operacji stomii:

Podrażnienie i uszkodzenie skóry wokół stomii (zapalenie skóry około stomijnej)
Skóra wokół stomii może być podrażniona przez kontakt z treścią jelitową lub moczem, co może prowadzić do zapalenia, zaczerwienienia, pieczenia i bolesności. Zapalenie skóry wokół stomii jest jednym z najczęstszych problemów, zwłaszcza gdy sprzęt stomijny jest niedopasowany lub stomia nieodpowiednio pielęgnowana.

Przepuklina okołostomijna
Przepuklina okołostomijna powstaje, gdy fragment jelita lub tkanka tłuszczowa wypycha się przez osłabioną ścianę brzucha w okolicy stomii. Objawia się wybrzuszeniem wokół stomii i może powodować dyskomfort lub problemy z przyleganiem worka stomijnego.

Zablokowanie stomii (niedrożność jelit).

Zablokowanie stomii może powodować zatrzymanie treści jelitowej i wymagać natychmiastowej pomocy medycznej. Objawy obejmują silny ból brzucha, wzdęcia, nudności i brak odprowadzania treści jelitowej przez stomię.

Prolaps stomii (wypadnięcie stomii)

Prolaps to stan, w którym stomia wysuwa się na zewnątrz bardziej niż normalnie. Może powodować ból i dyskomfort oraz utrudniać korzystanie ze sprzętu stomijnego. W niektórych przypadkach konieczna może być interwencja chirurgiczna.

Retrakcja stomii (wciągnięcie stomii)

Stomia może się cofać do wnętrza brzucha, co powoduje problemy z przyleganiem sprzętu stomijnego i może prowadzić do nieszczelności oraz podrażnień skóry. Retrakcja stomii wymaga oceny specjalisty.

Infekcje
W miejscu stomii lub w okolicznych tkankach mogą wystąpić infekcje bakteryjne lub grzybicze. Objawy to zaczerwienienie, ból, obrzęk oraz wydzielina o nieprzyjemnym zapachu. Infekcje mogą wymagać stosowania antybiotyków lub środków przeciwgrzybiczych.

Każde z tych powikłań może wymagać konsultacji z pielęgniarką stomijną lub lekarzem, aby zapobiec pogorszeniu stanu zdrowia i zapewnić odpowiednie postepowanie. Regularna kontrola i stosowanie właściwego sprzętu stomijnego są kluczowe dla minimalizowania ryzyka komplikacji.

Tak, ryzyko infekcji przy stomii może wystąpić, szczególnie jeśli skóra wokół stomii nie jest prawidłowo pielęgnowana.

Możliwe infekcje przy stomii i ich przyczyny:

Najczęstszym rodzajem infekcji przy stomii jest infekcja skóry wokół stomii. Wynika to głównie z:

• Podrażnienia skóry przez kontakt z treścią jelitową lub moczem, które mogą uszkodzić skórę i stworzyć środowisko sprzyjające infekcji.
• Nieszczelności sprzętu stomijnego powodujące podciekanie treści jelitowej lub moczu pod płytkę stomijną, które mogą prowadzić do zakażenia bakteryjnego lub grzybiczego.

Infekcje grzybicze: W przypadku wilgotnych warunków wokół stomii, np. przez podciekanie, może dojść do infekcji grzybiczej skóry. Takie infekcje często objawiają się zaczerwienieniem, świądem i podrażnieniem skóry.

Infekcje bakteryjne: rzadziej, ale możliwe, jest zakażenie bakteryjne skóry wokół stomii, które może powstać w wyniku urazu skóry, otarć lub innych uszkodzeń naskórka.

Jak zmniejszyć ryzyko infekcji?

• Regularne czyszczenie skóry wokół stomii za pomocą odpowiednich, dedykowanych akcesoriów stomijnych, oraz stosowanie bariery ochronnej, jest kluczowe dla zapobiegania podrażnieniom i infekcjom skóry wokół stomii.
• Dobrze dobrany i dopasowany sprzęt stomijny zapobiegający podciekaniu treści jelitowej pod płytkę stomijną.
• Regularne sprawdzanie wielkości stomii i docinanego otworu w płytce.

Choć ryzyko infekcji przy stomii istnieje, odpowiednia pielęgnacja i dopasowanie sprzętu skutecznie je minimalizują.

Radzenie sobie z infekcjami skóry wokół stomii wymaga odpowiednich środków pielęgnacyjnych i regularnych konsultacji ze specjalistą.

Unikaj podciekania treści jelitowej pod płytke stomijną - sprawdź, czy sprzęt stomijny jest prawidłowo dopasowany, aby uniknąć nieszczelności, które mogą podrażniać skórę i prowadzić do infekcji.

Wybierz odpowiednie produkty ochronne - stosowanie dedykowanych barier ochronnych, takich jak kremy, spraye czy pierścienie uszczelniające, może zapobiegać podciekaniu treści jelitowej pod płytkę stomijną i dalszemu uszkodzeniu skóry.

Oczyszczaj skórę delikatnie - stosuj łagodne środki myjące, używaj bezzapachowych, łagodnych środków czyszczących przeznaczonych dla skóry wokół stomii, unikając produktów zawierających alkohol czy substancje drażniące.

Czysta, letnia woda jest idealna do codziennego oczyszczania skóry wokół stomii. Można również stosować łagodne mydła, o ile nie zawierają olejków zapachowych, barwników ani innych drażniących składników, które mogą pozostawiać resztki lub wywoływać podrażnienia.

W razie infekcji bakteryjnej lub grzybiczej lekarz lub pielęgniarka stomijna mogą zalecić kremy lub maści przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze. Niektóre infekcje wymagają miejscowego stosowania antybiotyków, które może zalecić jedynie specjalista.

Stosowanie barier ochronnych tworzących powłokę na skórze może pomóc w zapobieganiu dalszemu podrażnieniu.

Stosowanie czystych materiałów i akcesoriów podczas każdej zmiany sprzętu stomijnego oraz dokładne mycie rąk przed i po zabiegu pomaga zmniejszyć ryzyko zakażenia.

Unikaj szorowania skóry – delikatne przemywanie wystarcza, by oczyścić skórę, nie uszkadzając jej.

Osuszaj skórę wokół stomii dokładnie, ale delikatnie – możesz użyć ręcznika lub miękkiego papierowego ręcznika, aby nie pozostały resztki wody, które mogą wpływać na przyczepność sprzętu stomijnego.

Infekcje skóry wokół stomii mogą wymagać różnych metod leczenia, w zależności od ich przyczyny, dlatego zawsze warto zasięgnąć porady pielęgniarki stomijnej, aby uzyskać najlepsze wsparcie i zapobiegnąć dalszym powikłaniom.

Stomia sama w sobie nie wpływa na długość życia pacjenta, o ile pacjent nie ma dodatkowych, poważnych schorzeń, które wpływają na jego ogólny stan zdrowia. Stomia jest rozwiązaniem, które ma na celu poprawę jakości życia pacjenta, umożliwiając odprowadzanie treści jelitowej lub moczu w przypadku problemów zdrowotnych, takich jak choroby nowotworowe, choroba Leśniowskiego-Crohna, czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Jeśli jest odpowiednio pielęgnowana, stomia nie stanowi zagrożenia dla życia i nie skraca jego długości.

Radzenie sobie z bólem wokół stomii wymaga zidentyfikowania przyczyn dyskomfortu oraz zastosowania odpowiednich środków zaradczych.

Poniżej kilka kroków, które mogą pomóc w łagodzeniu bólu i zapobieganiu jego nawrotom:

Zidentyfikuj i wyeliminuj przyczynę bólu

• Sprawdź dopasowanie sprzętu stomijnego. Niewłaściwie dopasowany worek stomijny lub przylepiec (płytka stomijną) mogą powodować otarcia i nacisk na skórę wokół stomii. Regularna kontrola i ewentualna wymiana sprzętu mogą pomóc w eliminacji dyskomfortu.
• Unikaj podrażnień skóry. Skóra wokół stomii może być podrażniona przez treść jelitową, zwłaszcza jeśli dochodzi do podciekania. Stosowanie odpowiednich produktów ochronnych (takich jak bariery w płynie lub kremy ochronne) może pomóc zmniejszyć podrażnienia.

Odpowiednia pielęgnacja skóry wokół stomii.

• Oczyszczanie skóry. Delikatne mycie skóry wokół stomii letnią wodą i łagodnym mydłem (bez alkoholu, olejków zapachowych i barwników) może pomóc w utrzymaniu zdrowia skóry. Ważne jest, aby po oczyszczeniu skórę dokładnie osuszyć, co zapobiega podrażnieniom.
• Stosowanie preparatów ochronnych. Kremy, pianki lub płyny ochronne pomagają stworzyć barierę ochronną na skórze i zmniejszyć podrażnienia. Produkty te warto skonsultować z pielęgniarką stomijną, aby dobrać najlepszy preparat.

Zastosuj środki łagodzące ból

• Stosowanie okładów. Ciepły lub chłodny okład może pomóc złagodzić ból i zmniejszyć obrzęk wokół stomii, szczególnie przy podrażnieniach lub drobnych urazach skóry.
• Kremy lub maści przeciwbólowe. Po konsultacji z lekarzem można stosować specjalne maści lub kremy przeciwbólowe, które są bezpieczne dla skóry wokół stomii i mogą zmniejszyć dyskomfort.

Unikaj noszenia ciasnych ubrań

• Noszenie luźniejszej odzieży. Ubrania, które uciskają okolice stomii, mogą powodować ból i dyskomfort. Wybieranie luźniejszych ubrań pozwala uniknąć nacisku na skórę i zmniejsza ryzyko podrażnień.

Regularne kontrole i konsultacje

• Wizyta u pielęgniarki stomijnej. Regularne wizyty u specjalisty pozwalają ocenić stan skóry, dopasowanie sprzętu i rozwiązać problemy, które mogą prowadzić do bólu. Pielęgniarka może doradzić też, jak zapobiegać nawrotom bólu.

W przypadku nasilającego się bólu lub przewlekłego dyskomfortu, ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem, który oceni, czy przyczyną mogą być powikłania, takie jak przepuklina okołostomijna, czy infekcja.

Rekonwalescencja po operacji wyłonienia stomii zależy od indywidualnych czynników, takich jak ogólny stan zdrowia pacjenta, powodu wykonanego zabiegu, sposobu w jaki wykonana została operacja oraz ewentualnych powikłań pooperacyjnych. Typowy czas powrotu do względnie normalnego funkcjonowania wynosi od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Typowe etapy rekonwalescencji:

Początkowy okres po operacji (pierwsze 1-2 tygodnie)

W pierwszych dniach po operacji pacjent zwykle przebywa w szpitalu. W tym czasie personel medyczny monitoruje stan zdrowia pacjenta, ucząc go również podstaw pielęgnacji stomii. Przez kilka tygodni może występować lekki ból, obrzęk i dyskomfort, które stopniowo ustępują.

Pierwsze 6-8 tygodni

W ciągu pierwszych kilku tygodni po operacji większość pacjentów odczuwa zmęczenie i dyskomfort związany z gojeniem się ran oraz przyzwyczajaniem się do nowej rutyny pielęgnacyjnej. Stomia w tym okresie może zmieniać swój rozmiar, dlatego ważne jest regularne kontrolowanie i konsultacje z pielęgniarką stomijną.

Pełna rekonwalescencja (około 3-6 miesięcy)
Powrót do pełnej aktywności i dostosowanie się do życia ze stomią zajmuje zwykle do 3-6 miesięcy. W tym czasie pacjenci uczą się zarządzać codziennymi czynnościami, takimi jak dieta, pielęgnacja stomii i aktywność fizyczna. Większość osób wraca do normalnej rutyny życiowej, w tym pracy, po około 6-8 tygodniach, choć powrót do pełnej siły może zająć nieco dłużej.

Czynniki wpływające na długość rekonwalescencji

• Wiek i ogólny stan zdrowia: Osoby starsze lub te z chorobami współistniejącymi mogą potrzebować więcej czasu na regenerację.
• Rodzaj operacji i stomii: Ileostomia, ze względu na bardziej płynną treść jelitową, może wymagać dłuższego okresu dostosowania.
• Wystąpienie powikłań: Infekcje, przepukliny lub inne komplikacje mogą wydłużyć czas rekonwalescencji.

Tak, zapach wydalanej treści jelitowej ze stomii może zmieniać się w zależności od diety. Niektóre produkty spożywcze mają większą tendencję do powodowania intensywniejszych zapachów treści jelitowej.

Produkty wpływające na zapach wydzieliny ze stomii:

Produkty powodujące intensywniejszy zapach:

• Czosnek, cebula, kapusta, brokuły i kalafior – warzywa te zawierają związki siarkowe, które mogą powodować silniejszy zapach wydzieliny.
• Ryby i jajka – również zawierają związki siarkowe i inne składniki, które wpływają na intensywność zapachu.
• Alkohol i kawa – mogą nasilać zapach wydzieliny, szczególnie w dużych ilościach.

Produkty pomagające zmniejszyć zapach:

• Jogurt naturalny, pietruszka i świeże warzywa liściaste – są znane z właściwości redukujących zapach, ponieważ pomagają neutralizować niektóre substancje zapachowe w jelitach.
• Sok żurawinowy – jest czasem polecany jako naturalny sposób na ograniczenie zapachu moczu, choć jego wpływ może być różny w zależności od organizmu.

Jak radzić sobie z zapachem?

• Filtry w workach stomijnych. Wiele worków stomijnych wyposażonych jest w specjalne filtry, które pomagają neutralizować zapach, co może zwiększyć komfort użytkowania.
• Regularne opróżnianie worka stomijnego. Utrzymanie worka w czystości i regularne jego opróżnianie może również pomóc zmniejszyć intensywność zapachów.
• Dostosowanie diety. Ograniczenie produktów powodujących intensywniejszy zapach może pomóc w zarządzaniu nieprzyjemnym zapachem.

Zmiana diety jest jednym z najłatwiejszych sposobów na kontrolowanie zapachu, a wybór worka z dobrym filtrem i używanie neutralizatora zapachu, może znacząco poprawić komfort.

W przypadku wystąpienia przepukliny wokół stomii (tzw. przepukliny okołostomijnej) zaleca się następujące działania:

Skonsultuj się z lekarzem lub pielęgniarką stomijną.

Przepuklina okołostomijna może wymagać oceny medycznej, aby określić jej rozmiar i potencjalne ryzyko. Specjalista pomoże zdecydować, czy przepuklina wymaga interwencji chirurgicznej, czy można ją kontrolować za pomocą innych środków.

Stosuj pasy stomijne i bieliznę wspomagającą.

Noszenie specjalnych pasów przepuklinowych lub bielizny wspomagającej pomaga utrzymać stabilność brzucha wokół stomii, co może zmniejszyć wybrzuszenie i poprawić komfort. Tego typu pasy wspierają okolice stomii i są szczególnie pomocne podczas codziennych czynności i aktywności fizycznej, zapobiegając nadmiernemu obciążeniu oraz dalszemu rozwojowi przepukliny.

Unikaj podnoszenia ciężkich przedmiotów.

Ciężkie dźwiganie zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej, co może pogorszyć przepuklinę. Staraj się unikać intensywnych czynności fizycznych, które zwiększają nacisk na okolice stomii.

Utrzymuj zdrową masę ciała.

Nadwaga może zwiększać nacisk na brzuch i obszar wokół stomii, co sprzyja powstawaniu i nasilaniu się przepukliny. Utrzymanie zdrowej masy ciała pomaga zmniejszyć obciążenie na mięśnie brzucha.

Monitoruj stan przepukliny.

Regularne kontrolowanie rozmiaru przepukliny i jej objawów, takich jak ból lub dyskomfort, pomoże we wczesnym wykryciu ewentualnych powikłań. W przypadku nasilających się objawów przepukliny okołostomijnej, takich jak nagły, ostry ból, obrzęk, zaczerwienienie wokół stomii, nudności, wymioty lub zatrzymanie treści jelitowej, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Objawy te mogą wskazywać na poważne powikłanie, takie jak uwięźnięcie przepukliny, które wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.

W cięższych przypadkach przepukliny może być konieczna operacja.

Przepuklina okołostomijna nie zawsze wymaga operacji. Decyzja o leczeniu chirurgicznym zależy od nasilenia objawów, rozmiaru przepukliny oraz wpływu na codzienne funkcjonowanie pacjenta i ogólnego stanu zdrowia.

Kiedy operacja może być konieczna?

• Silne objawy: jeśli przepuklina powoduje silny ból, dyskomfort, a także zaburzenia w odprowadzaniu treści przez stomię, operacja jest często zalecana.
• Ryzyko uwięźnięcia przepukliny: gdy przepuklina ma ryzyko uwięźnięcia (utrudnienia przepływu krwi do fragmentu jelita), stan ten wymaga pilnej operacji, ponieważ grozi niedokrwieniem jelita.

Kiedy można rozważyć leczenie niechirurgiczne?

• Brak nasilonych objawów: w przypadku przepuklin bezbolesnych lub z minimalnym dyskomfortem często wystarcza leczenie zachowawcze.
• Wsparcie pasami przepuklinowymi: noszenie pasów przepuklinowych lub bielizny wspierającej może pomóc zmniejszyć dyskomfort i stabilizować przepuklinę bez konieczności operacji.
• Modyfikacja stylu życia: ograniczenie ciężkiego wysiłku fizycznego, utrzymanie zdrowej masy ciała i unikanie działań, które zwiększają ciśnienie w jamie brzusznej, mogą pomóc kontrolować przepuklinę.

Leczenie przepukliny okołostomijnej jest zatem indywidualnie dostosowane i zależy od stanu zdrowia pacjenta oraz nasilenia objawów. Regularne konsultacje z lekarzem lub pielęgniarką stomijną pomagają monitorować stan przepukliny i podjąć odpowiednie kroki w zależności od potrzeb.

Aby radzić sobie z nawrotami bólu wokół stomii po wysiłku fizycznym, warto stosować kilka sprawdzonych metod, które pomogą zmniejszyć dyskomfort i zapobiec dalszym podrażnieniom.

Sposoby radzenia sobie z bólem wokół stomii po wysiłku:

Unikaj intensywnego obciążania brzucha.
Staraj się wybierać lżejsze ćwiczenia lub aktywności, które nie zwiększają znacząco ciśnienia w jamie brzusznej. Ćwiczenia angażujące mięśnie brzucha, takie jak podnoszenie ciężarów, mogą nasilać ból wokół stomii. Zamiast tego, warto skupić się na innych formach aktywności, jak spacery, pływanie czy Nordic Walking.

Stosuj pasy przepuklinowe lub bieliznę wspomagającą.
Noszenie specjalnych pasów stomijnych lub specjalnej bielizny podczas ćwiczeń pomaga stabilizować obszar wokół stomii i zmniejsza obciążenie mięśni brzucha. Tego typu akcesoria zapewniają dodatkowe wsparcie i mogą zapobiegać bólowi lub nawrotom przepukliny.

Wykonuj delikatny masaż lub stosuj ciepły okład.
Delikatny masaż okolicy wokół stomii lub ciepły okład po ćwiczeniach mogą pomóc złagodzić napięcie mięśniowe i zmniejszyć dyskomfort. Używaj okładów, które nie bezpośrednio obciążają stomię, i stosuj je tylko przez kilka minut.

Stopniowo zwiększaj intensywność aktywności fizycznej
Jeśli dopiero wracasz do aktywności po operacji stomijnej, stopniowo zwiększaj intensywność ćwiczeń. Pozwala to na wzmocnienie mięśni brzucha i zapobieganie nagłemu napięciu, które może prowadzić do bólu.

Konsultacja z fizjoterapeutą
Fizjoterapeuta specjalizujący się w pracy z pacjentami stomijnymi może zalecić ćwiczenia dostosowane do Twojej kondycji fizycznej, które będą bezpieczne dla stomii i pomogą zminimalizować ból. Taka terapia może pomóc w odbudowie siły mięśniowej bez ryzyka podrażnień czy urazów.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Jeśli ból jest uporczywy, nasila się lub towarzyszą mu inne objawy (np. obrzęk, zaczerwienienie wokół stomii), warto skonsultować się z lekarzem lub pielęgniarką stomijną. Mogą oni pomóc ocenić przyczynę bólu i zaproponować skuteczne metody radzenia sobie z dyskomfortem.

Aby zapobiegać stanom zapalnym na skórze wokół stomii, warto zadbać o odpowiednią pielęgnację, stosowanie dedykowanych do pielęgnacji stomii produktów i unikanie czynników drażniących.

Oto kluczowe zasady:

Regularne i delikatne oczyszczanie skóry.

Aby odpowiednio zadbać o skórę wokół stomii, warto stosować dedykowane środki do pielęgnacji stomii. Możesz też używać letniej wody i łagodnych, bezzapachowych mydeł bez alkoholu. Po oczyszczeniu skórę delikatnie osuszaj, unikając szorowania, aby zapobiec podrażnieniom.

Stosowanie barier ochronnych.

Specjalne bariery ochronne w płynie, sprayu lub piance tworzą warstwę ochronną na skórze, co zmniejsza ryzyko podrażnień spowodowanych kontaktem z treścią jelitową lub moczem.

Bariery ochronne zapobiegają podrażnieniom, szczególnie u osób z wrażliwą skórą.

Dopasowanie sprzętu stomijnego.

Ważne jest, aby otwór w płytce stomijnej był odpowiednio dopasowany do wielkości stomii, co minimalizuje ryzyko podciekania. Zbyt duży otwór w płytce stomijnej może narażać skórę na kontakt z treścią jelitową, prowadząc do podrażnienia skóry. Regularnie kontroluj rozmiar stomii, szczególnie w pierwszych miesiącach po operacji.

Unikanie substancji drażniących

Niektóre produkty, takie jak perfumowane chusteczki, kremy z barwnikami czy alkoholowe środki do dezynfekcji, mogą podrażniać skórę. Wybieraj produkty specjalnie dedykowane dla skóry wokół stomii.

Używanie akcesoriów zapobiegających podrażnieniom.

Pasty uszczelniające i pierścienie ochronne mogą pomóc w tworzeniu dodatkowej bariery między skórą a płytką stomijną, co zmniejsza ryzyko stanów zapalnych w przypadku podciekania, szczególnie przy aktywności fizycznej.

Osuszanie skóry wokół stomii.

Po oczyszczeniu skórę wokół stomii należy ją delikatnie i dokładnie osuszyć, , najlepiej przy użyciu miękkiego, jednorazowego ręcznika papierowego. aby zapewnić lepsze przyleganie płytki stomijnej.

Dzięki właściwej pielęgnacji i odpowiedniemu sprzętowi można skutecznie zapobiegać stanom zapalnym, zwiększając komfort i zdrowie skóry wokół stomii.

Stosowanie dedykowanych produktów do pielęgnacji stomii, takich jak zmywacze, bariery ochronne czy specjalne pasty uszczelniające, pomaga zapobiegać podrażnieniom skóry wokół stomii. Ważne jest, aby produkty te były dobrze dobrane i regularnie sprawdzane pod kątem reakcji skóry. W przypadku podrażnień warto skonsultować się z pielęgniarką stomijną, aby dobrać najodpowiedniejsze rozwiązania dla indywidualnych potrzeb.

Tak, należy regularnie sprawdzać wielkość stomii i dopasowywać do niej rozmiar otworu w płytce. Szczególnie w pierwszych tygodniach po operacji rozmiar stomii może się zmieniać, co wymaga częstej kontroli, aby zapewnić komfort i ochronę skóry. Regularna ocena rozmiaru stomii i dostosowanie otworu worka stomijnego pozwalają na uniknięcie podrażnień skóry oraz poprawę komfortu i szczelności sprzętu stomijnego.

Blokada stomii, czyli niedrożność jelita w obszarze stomii, może prowadzić poważnych komplikacji, wymagających szybkiej interwencji medycznej. Gdy stomia się zablokuje, dochodzi do nagromadzenia treści jelitowej przed miejscem niedrożności, co może powodować różnorodne symptomy i powikłania.

Możliwe komplikacje związane z zablokowaniem stomii:

Silny ból brzucha i skurcze - nagromadzenie treści jelitowej wywołuje ucisk i powoduje ból oraz skurcze jelit, które mogą być bardzo silne. Ból ten może pojawić się nagle i wymagać interwencji, aby złagodzić ciśnienie w jelitach.

Nudności i wymioty - przy całkowitej niedrożności jelit treść pokarmowa nie może przechodzić dalej, co prowadzi do nudności i wymiotów.

Obrzęk i zaczerwienienie wokół stomii - zablokowanie stomii może powodować obrzęk jelit w miejscu stomii, co sprawia, że stomia może wydawać się bardziej wystająca, a skóra wokół niej – zaczerwieniona i podrażniona.

Brak treści jelitowej w worku stomijnym - jeśli stomia jest całkowicie zablokowana, przestaje odprowadzać treść jelitową. Jest to jeden z wyraźniejszych objawów blokady i wymaga szybkiej interwencji.

Ryzyko odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych - zatrzymanie treści pokarmowej może prowadzić do szybkiej utraty płynów i elektrolitów, zwłaszcza jeśli występują wymioty. Odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe mogą być groźne dla zdrowia i prowadzić do poważnych zaburzeń funkcjonowania organizmu.

Martwica jelita - przy dłuższej niedrożności jelit może dojść do ograniczenia dopływu krwi do jelita, co w skrajnych przypadkach prowadzi do martwicy tkanek. Jest to bardzo poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji chirurgicznej.

Jeśli podejrzewasz zablokowanie stomii, najlepiej jak najszybciej skonsultować się z lekarzem lub udać się na SOR. W niektórych przypadkach łagodna niedrożność może ustąpić po lekkim masażu brzucha, ciepłej kąpieli lub zmianie pozycji ciała, ale poważniejsze przypadki wymagają pomocy medycznej.

Zapalenie skóry wokół stomii można rozpoznać po charakterystycznych objawach. Jeśli zauważysz poniższe symptomy, może to świadczyć o stanie zapalnym i warto skonsultować się z pielęgniarką stomijną lub lekarzem.

Objawy zapalenia skóry wokół stomii:

Zaczerwienienie skóry: skóra wokół stomii może być wyraźnie zaczerwieniona, co jest jednym z pierwszych objawów podrażnienia i zapalenia.

Obrzęk i bolesność: skóra może stać się obrzęknięta i bolesna w dotyku. Może wystąpić również pieczenie lub swędzenie w okolicy stomii.

Wypryski, pęcherze lub owrzodzenia: w przypadku nasilonego stanu zapalnego mogą pojawić się drobne krostki, pęcherze lub owrzodzenia na skórze wokół stomii. To może świadczyć o infekcji bakteryjnej lub grzybiczej.

Sączenie się wydzieliny: jeśli zauważysz sączącą się wydzielinę (np. ropną), może to być oznaką infekcji i konieczna może być interwencja medyczna.

Zmiana tekstury skóry: skóra wokół stomii może stać się sucha, szorstka lub, przeciwnie, bardzo wilgotna, co dodatkowo sprzyja podrażnieniom.

Jeśli zauważysz którykolwiek z tych objawów, warto skonsultować się ze specjalistą, aby dobrać odpowiednie produkty pielęgnacyjne i zapobiec pogłębianiu się stanu zapalnego.

Objawy komplikacji przy stomii mogą obejmować różnorodne symptomy, od łagodnych do poważnych, które wymagają szybkiej konsultacji z lekarzem lub pielęgniarką stomijną.

Poniżej znajdują się najczęstsze objawy komplikacji, które mogą wskazywać na potrzebę interwencji:

Podrażnienie i zaczerwienienie skóry wokół stomii.

Zaczerwienienie, wysypka, pieczenie lub swędzenie skóry wokół stomii mogą świadczyć o podrażnieniu lub infekcji skóry (np. bakteryjnej lub grzybiczej). Jeśli podrażnienia nie ustępują mimo stosowania odpowiednich produktów, warto skonsultować się ze specjalistą.

Obrzęk i zmiany w rozmiarze stomii.

Nagły obrzęk, powiększenie lub zmniejszenie rozmiaru stomii mogą wskazywać na przepuklinę okołostomijną, stan zapalny lub wypadnięcie (prolaps). Takie zmiany wymagają konsultacji z lekarzem lub pielęgniarką stomijną, aby ocenić przyczynę i zapobiec dalszym komplikacjom.

Ból wokół stomii.

Sama stomia nie powinna boleć, ponieważ nie ma zakończeń nerwowych. Ból wokół stomii może jednak wskazywać na infekcję, podrażnienie skóry, przepuklinę okołostomijną lub niedrożność jelit.

Brak odprowadzania treści przez stomię.

Zablokowanie stomii może powodować zatrzymanie treści jelitowej lub moczu, co prowadzi do bólu, wzdęć, nudności i wymiotów. Nagłe zatrzymanie treści przy stomii wymaga pilnej interwencji medycznej, aby uniknąć poważnych powikłań, takich jak niedrożność jelit.

Wycieki i nieszczelność sprzętu stomijnego.

Częste podciekanie lub problemy z przyleganiem sprzętu mogą świadczyć o nieprawidłowościach w obrębie stomii lub skórze wokół niej. Jeśli pojawia się trudność w uzyskaniu szczelności, konieczna może być pomoc pielęgniarki stomijnej w dobraniu odpowiednich produktów zapewniających odpowiednie uszczelnieni.

Przepuklina okołostomijna.

Przepuklina może powodować wybrzuszenie w okolicach stomii i uczucie dyskomfortu lub ucisku. W przypadku zaawansowanej przepukliny może być wymagana interwencja chirurgiczna.

przypadku zaobserwowania tych objawów warto skonsultować się z lekarzem lub pielęgniarką stomijną, aby ocenić stan zdrowia i wdrożyć odpowiednie procedury.

Tak, chemioterapia może wpływać na przyczepność płytki stomijnej. Podczas chemioterapii skóra wokół stomii może stać się bardziej wrażliwa, sucha, a nawet podatna na podrażnienia i łuszczenie się. Dodatkowo, niektóre leki stosowane w chemioterapii mogą wywoływać nadmierną potliwość, co również może osłabiać przyleganie płytki stomijnej, ponieważ wilgoć na skórze utrudnia przyleganie sprzętu stomijnego.

Czynniki wpływające na przyczepność płytki stomijnej podczas chemioterapii:

Podrażnienia i suchość skóry.

Chemioterapia może prowadzić do przesuszenia i podrażnień skóry, co wpływa na jej powierzchnię i zmniejsza przyleganie płytki. W takiej sytuacji zalecane są bariery ochronne (np. w płynie lub sprayu) tworzące dodatkową warstwę zabezpieczającą skórę i wspomagające przyleganie.

Zwiększona potliwość

Chemioterapia może czasami wywołać nadmierną potliwość, szczególnie u osób, których organizm reaguje na leki przeciwbólowe lub stres związany z leczeniem. Nadmiar wilgoci pod przylepką może powodować jej odklejanie się. Stosowanie chusteczek osuszających lub barier ochronnych może pomóc zmniejszyć ten problem.

Zmiany skórne.

Skóra może stać się bardziej podatna na uszkodzenia mechaniczne podczas zmian sprzętu stomijnego, dlatego warto rozważyć stosowanie bardziej delikatnych przylepców (płytek) i stosowanie produktów tworzących barierę i chroniących skórę.

Zalecenia

• Używaj specjalnych barier ochronnych: bariery ochronne, takie jak płyny w sprayu lub piance, mogą pomóc utrzymać płytkę stomijną na skórze nawet przy zmianach jej stanu.
• Konsultacja z pielęgniarką stomijną: regularne konsultacje pomogą dobrać sprzęt stomijny odpowiedni dla skóry wrażliwej i zapewnić lepsze przyleganie podczas chemioterapii.

Przy odpowiednim doborze produktów można zmniejszyć wpływ chemioterapii na przyleganie płytki stomijnej.

Tak, niektóre leki mogą powodować problemy ze stomią lub wpływać na jej funkcjonowanie. W zależności od rodzaju leku, możliwe efekty uboczne mogą obejmować zmiany w konsystencji wypróżnień, ryzyko odwodnienia, podrażnienia skóry wokół stomii oraz zwiększoną ilość gazów.

Kilka przykładów:

Antybiotyki
Mogą prowadzić do biegunki, która przy ileostomii może zwiększyć ryzyko odwodnienia i utraty elektrolitów. Czasami antybiotyki mogą również powodować grzybicze infekcje skóry wokół stomii.

Leki przeczyszczające i środki na zaparcia

Silne środki przeczyszczające mogą prowadzić do zbyt luźnych stolców, co powoduje ryzyko odwodnienia przy stomii. Z kolei leki zapierające mogą prowadzić do zaparć i blokady stomii, szczególnie przy kolostomii.

Diuretyki (leki moczopędne)
Leki te zwiększają wydalanie moczu i mogą prowadzić do odwodnienia, szczególnie przy ileostomii, gdzie nawodnienie jest kluczowe. Diuretyki mogą także zaburzać równowagę elektrolitową.

Leki przeciwzapalne (NLPZ)
Długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takich jak ibuprofen, może podrażniać przewód pokarmowy, co może zwiększać ryzyko podrażnień i zapaleń wokół stomii.

Żelazo i suplementy witaminowe
Suplementy żelaza mogą prowadzić do ciemnych, twardych stolców i zaparć, które mogą być problematyczne przy kolostomii.

Warto omówić przyjmowane leki z lekarzem lub pielęgniarką stomijną, aby dostosować dawki lub rodzaj leczenia i uniknąć potencjalnych problemów.

Czop śluzowy to nagromadzony śluz w nieaktywnym odcinku jelita, często pozostawionym po operacji stomijnej, który może tworzyć twardą strukturę w dolnym odcinku jelita. Śluz, produkowany naturalnie przez błonę śluzową jelita, czasami zbiera się w takim stopniu, że wywołuje uczucie parcia lub dyskomfortu

Aby usunąć czop śluzowy, zaleca się delikatne i regularne płukanie dolnego odcinka jelita letnią wodą lub naparem z rumianku. Najlepiej robić to przy pomocy wlewek, które pomogą wypłukać nagromadzony śluz i zapobiegną tworzeniu się twardych struktur.

Wlewy te mogą łagodzić uczucie parcia i poprawić komfort, zwłaszcza jeśli wykonywane są regularnie.

Odczuwanie parcia pomimo posiadania stomii może wynikać z kilku powodów:

Pozostawiona odbytnica – Jeśli odbytnica nie została usunięta podczas operacji, mogą występować odczucia parcia, ponieważ nerwy i mięśnie nadal reagują, tak jakby trzeba było wypróżnić się. To dość częste zjawisko u osób z częściową proktokolektomią, gdy odbytnica pozostaje, choć nie jest już aktywnie używana.

Gromadzenie się śluzu – Nawet jeśli jelito nie jest już używane do wypróżniania, może produkować śluz, który zbiera się w dolnym odcinku jelita i wywołuje uczucie parcia. Część osób z nieaktywną odbytnicą potrzebuje okresowego oczyszczenia tego miejsca z nagromadzonego śluzu.

Stan zapalny – Zdarza się, że osoby ze stomią doświadczają stanów zapalnych w pozostałych fragmentach jelita lub odbytnicy, co może powodować uczucie dyskomfortu lub parcia. W takim przypadku mogą pojawić się także inne objawy, jak ból czy krwawienie.

Problemy z jelitem cienkim – Jeśli masz stomię na jelicie cienkim (ileostomia), odczuwanie parcia może być związane z naprzemiennym ruchem jelit i wpływem stanu jelit cienkiego na twoje odczucia w jamie brzusznej.

Warto omówić te objawy z lekarzem, zwłaszcza jeśli uczucie parcia staje się dokuczliwe lub towarzyszą mu inne niepokojące objawy, aby wykluczyć ewentualne powikłania lub stany zapalne w pozostałych częściach jelita.

Procedura pozyskiwania materiału do badania jest bardzo podoba do tej, jaka obowiązuje u osób zdrowych, z tą różnicą, że treść w zależności od preferencji pobieramy bezpośrednio ze stomii lub prosto z worka stomijnego.

Inne zasady są spójne z powszechnie obowiązującymi, czyli pamiętamy o tym, że:

• pobierany kał musi być świeży (w przypadku pobierania kału z worka stomijnego, może on być uprzednio maksymalnie 24 godziny na skórze);
• próbka powinna pochodzić z trzech różnych miejsc;
• pojemnik, w którym umieścimy kał, musi być czysty i suchy;
• pobrany do badania kał powinien mieć wielkość orzecha włoskiego. W przypadku jego płynnej formy pobieramy około 1 ml.

Po pobraniu materiału pojemnik szczelnie zamykamy oraz przechowujemy w temperaturze 2-8 st. C, pamiętając, że niezależnie od temperatury próbkę należy jak najszybciej dostarczyć do laboratorium lub punktu pobrań.

Materiał do badań powinien być zebrany w trakcie normalnej diety – wyniki badań przeprowadzonych podczas głodzenia się lub spożywania obfitych posiłków mogą wyjść niemiarodajne. Jeśli próbkę zbieramy w celu badania na krew utajoną, należy unikać pobierania materiału w okresie okołomenstruacyjnym oraz podczas miesiączki, gdyż obecna krew może zaburzyć otrzymane wyniki.

Jeśli pobieramy kał z powodu podejrzenia nosicielstwa salmonelli lub shigelli, przed pobraniem materiału należy zaopatrzyć się w trzy wymazówki na żelowym podłożu. Kał wielkości ziarenka ryżu pobieramy w ciągu kolejnych trzech dni o stałej godzinie.

Materiał odpowiednio zabezpieczony przechowujemy w lodówce i w dniu zebrania ostatniej porcji dostarczamy do punktu pobrań. Pamiętajmy, że nie mogą minąć więcej niż 72 godziny od pierwszego pobrania do chwili dostarczenia materiału do badania, dlatego też bezpośrednio po zebraniu ostatniej próbki musimy wybrać się do punktu pobrań.

Regularna wymiana sprzętu stomijnego jest kluczowa dla utrzymania zdrowej skóry wokół stomii i zapobiegania stanom zapalnym oraz infekcjom.

Zbyt długie noszenie tego samego worka stomijnego może prowadzić do nieszczelności, kontaktu skóry z treścią jelitową lub moczem i w rezultacie podrażnień.

Według Polskiego Towarzystwa Pielęgniarek Stomijnych (PTPS), częstotliwość wymiany sprzętu stomijnego zależy od rodzaju sprzętu oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.

Dla sprzętu jednoczęściowego zaleca się wymianę co 1-2 dni, aby zapewnić odpowiednią higienę i zapobiegać nieszczelnościom.

Natomiast w systemie dwuczęściowym worek stomijny może być wymieniany codziennie lub co drugi dzień, podczas gdy płytkę zazwyczaj wymienia się co 3-4 dni

Jeśli zauważysz, że worek zaczyna podciekać lub odkleja się od skóry, powinien być natychmiast wymieniony.

Każda zmiana sprzętu jest dobrą okazją do sprawdzenia stanu skóry wokół stomii i wczesnego wykrycia ewentualnych podrażnień lub stanów zapalnych.

Regularna wymiana sprzętu jest kluczowa, aby uniknąć podrażnień skóry oraz zapewnić komfort i bezpieczeństwo użytkowania.

Aby dbać o skórę wokół stomii i zapobiegać podrażnieniom, warto stosować się do kilku kluczowych zasad:

Regularne oczyszczanie skóry.

Używaj letniej wody oraz łagodnych, bezzapachowych mydeł bez alkoholu i drażniących składników. Delikatnie przemywaj skórę wokół stomii, unikając szorowania, aby nie podrażniać jej powierzchni. Produkty dedykowane do pielęgnacji stomii zmniejszają ryzyko podrażnień i ułatwiają oczyszczenie skóry. Po oczyszczeniu skórę należy dokładnie, ale delikatnie osuszyć, aby zapewnić lepszą przyczepność płytki stomijnej.

Stosowanie barier ochronnych.

Specjalne bariery ochronne w formie sprayu, płynu lub pianki tworzą warstwę ochronną na skórze i zabezpieczają ją przed kontaktem z treścią jelitową lub moczem, co minimalizuje ryzyko podrażnień i infekcji.

Dopasowanie sprzętu stomijnego.

Wybieraj sprzęt stomijny dobrze przylegający do skóry, z otworem dopasowanym do rozmiaru stomii. Niedopasowanie sprzętu może powodować podciekanie i narażać skórę na podrażnienia, dlatego warto regularnie sprawdzać rozmiar stomii, szczególnie w pierwszych miesiącach po operacji.

Unikanie drażniących produktów.

Zrezygnuj z produktów, które mogą podrażniać skórę, takich jak perfumowane chusteczki, środki z alkoholem lub produkty zawierające barwniki. Zamiast tego stosuj preparaty dedykowane do pielęgnacji skóry wokół stomii.

Monitorowanie stanu skóry.

Regularnie sprawdzaj skórę wokół stomii pod kątem podrażnień, zaczerwienienia lub wysypki. W przypadku zauważenia jakichkolwiek zmian warto skonsultować się z pielęgniarką stomijną, aby ocenić sytuację i dostosować pielęgnację.

Stosowanie specjalistycznych akcesoriów stomijnych.

Akcesoria takie jak pasty uszczelniające, pierścienie ochronne czy półpierścienie mogą pomóc dodatkowo zabezpieczyć skórę wokół stomii i zapobiegać podciekaniu treści jelitowej pod płytkę stomijną.

Regularna, odpowiednia pielęgnacja skóry wokół stomii pomaga zmniejszyć ryzyko podrażnień i zapewnia komfort oraz bezpieczeństwo przy codziennym stosowaniu sprzętu stomijnego.

Dobór odpowiedniego sprzętu stomijnego jest kluczowy dla bezpieczeństwa i zdrowia skóry wokół stomii, a także komfortu użytkowania. Proces ten najlepiej przeprowadzić we współpracy z pielęgniarką stomijną, która pomoże dobrać sprzęt dostosowany do indywidualnych potrzeb.

Poniżej przedstawiam kluczowe czynniki, które warto wziąć pod uwagę dobierając sprzęt:

Rodzaj stomii i wydalanej treści

Kolostomia

• Worki zamknięte: stosowane przy kolostomii, gdy wydzielana treść jest bardziej uformowana i wymaga rzadszego opróżniania. Worek zamknięty można łatwo wymienić po napełnieniu, co jest wygodne w przypadku uformowanych stolców.
• System jednoczęściowy lub dwuczęściowy: przy kolostomii można stosować zarówno system jednoczęściowy, jak i dwuczęściowy, w zależności od preferencji i wrażliwości skóry. System jednoczęściowy jest łatwy w użytkowaniu, a dwuczęściowy pozwala na wymianę worka bez zmiany płytki.

Ileostomia

• Worki odpuszczalne: przy ileostomii wydzielana treść jest bardziej płynna, więc worek odpuszczalny (z zamknięciem na dole) umożliwia regularne opróżnianie bez konieczności wymiany całego worka. Tego typu worki są wygodne i ułatwiają opróżnianie w miarę potrzeb.
• System dwuczęściowy: przy ileostomii może sprawdzić się system dwuczęściowy, który pozwala na częstszą wymianę worka na nowy bez potrzeby odklejania płytki, co chroni skórę przed podrażnieniami.

Urostomia

• Worki z kranikiem (zaworem spustowym): w przypadku urostomii worki są wyposażone w specjalny kranik (zawór) na dole, umożliwiający wygodne i higieniczne opróżnianie worka z moczu. Kranik (zawór) pozwala na odprowadzenie moczu bez zdejmowania worka.
• Sprzęt występuje zarówno w formie dwu jak i jednoczęściowej.
• Dopasowanie pod kątem przepływu moczu: urostomia wymaga dobrego dopasowania płytki (dobrze, czyli szczelnie przylegającej) często z systemem zabezpieczającym przed cofaniem się moczu co redukuje ryzyko podciekania.
• Podłączenie worka do nocnej zbiórki moczu: przy pomocy łącznika worki urostomijne można podłączyć do worka do przeznaczonego do nocnej zbiórki moczu, co zwiększa pojemność i pozwala na wygodne odprowadzanie moczu przez całą noc bez konieczności częstego opróżniania.

Dodatkowe cechy sprzętu:

• Filtry: Worki do kolostomii i ileostomii często mają filtry, które kontrolują gromadzące się w worku gazy, zmniejszając ryzyko balonowania worka i eliminując nieprzyjemne zapachy.
• Płytki płaskie i wypukłe: Płaskie płytki są idealne dla stomii dobrze wystających, podczas gdy wypukłe płytki lepiej przylegają do stomii płaskiej lub wciągniętej, minimalizując ryzyko podciekania.

Dobór odpowiedniego sprzętu stomijnego zależy od rodzaju stomii, wydzielanej treści jelitowej oraz indywidualnych preferencji pacjenta.

System jednoczęściowy lub dwuczęściowy

• System jednoczęściowy: worek jest zintegrowany z płytką, co zapewnia prostotę użytkowania, ale wymaga częstszej wymiany w całości.

Systemy jednoczęściowe są szczególnie polecane dla osób, które cenią sobie prostotę użytkowania i dyskretny profil sprzętu stomijnego. W tego rodzaju systemie worek jest zintegrowany z przylepcem (płytką), co ułatwia zakładanie i zdejmowanie sprzętu, co może być wygodne dla osób o ograniczonej sprawności manualnej, osoby z nowo wyłonioną stomią lub osób preferujących mniej widoczny sprzęt pod ubraniem.

Systemy jednoczęściowe są również chętnie wybierane przez osoby prowadzące aktywny tryb życia, ponieważ lepiej przylegają do ciała i dopasowują się do jego ruchów, co zwiększa komfort podczas aktywności fizycznej. Wymagają jednak częstszej wymiany całego sprzętu, co może być mniej korzystne dla osób o wrażliwej skórze

• System dwuczęściowy: płytka jest oddzielona od worka, co pozwala na wymianę samego worka bez odklejania płytki. Ten system jest idealny dla osób o wrażliwej skórze i wymaga rzadszej wymiany płytki.

System dwuczęściowy umożliwia stosowanie różnych worków w zależności od aktualnych potrzeb — np. większy worek na noc, a mniejszy na dzień; można też dobierać w zależności od preferencji worek zamknięty lub odpuszczalny, a także minicap. Taki system daje także możliwość częstszej zmiany worka np. dla osób używających worka zamkniętego.

System dwuczęściowy może być nieco grubszy i bardziej widoczny pod ubraniem, szczególnie w porównaniu do systemu jednoczęściowego jest mniej dyskretny.

Kształt, wielkość i rodzaj płytki

• Płytka wypukła (typu convex) lub płaska: dla stomii bardziej płaskich i wciągniętych zaleca się płytki wypukłe, które pomagają w przyleganiu i redukują ryzyko podciekania.

Płytki płaskie są zwykle stosowane przy stomiach dobrze wystających ponad powierzchnię brzucha.

• Dopasowanie rozmiaru otworu: wielkość otworu w płytce stomijnej powinna być regularnie dopasowywana do zmieniających się wymiarów stomii, szczególnie w pierwszych tygodniach po operacji.

Otwór w płytce stomijnej powinien być dopasowany do rozmiaru stomii, tak aby minimalnie przekraczał jej obwód. Zazwyczaj zaleca się, aby otwór był o 1-2 mm większy niż średnica stomii. Dzięki temu zapewnia się odpowiednie przyleganie eliminujące ryzyko podciekania treści jelitowej jak również bez ucisku na stomię podczas pracy stomii.

Dobór sprzętu stomijnego jest procesem indywidualnym i często wymaga wypróbowania kilku opcji, aby znaleźć najbardziej odpowiednie rozwiązanie. Regularne konsultacje z pielęgniarką stomijną są pomocne, aby sprzęt był zawsze odpowiednio dopasowany do zmieniających się potrzeb. Wybór sprzętu stomijnego nie jest jednorazową decyzją na całe życie.

Nasze potrzeby mogą się zmieniać w zależności od sytuacji, stylu życia i poziomu aktywności, dlatego warto regularnie oceniać i dostosowywać sprzęt do aktualnych warunków.

Przykładowo, sprzęt sprawdzający się w codziennych sytuacjach może wymagać zamiany na bardziej dopasowany lub wytrzymały podczas aktywności fizycznej lub podróży.

Dostosowywanie sprzętu stomijnego do różnych sytuacji pozwala lepiej zadbać o komfort, zdrowie skóry wokół stomii i pewność siebie w każdej sytuacji.

Nie można jednoznacznie stwierdzić, który sprzęt stomijny – jednoczęściowy czy dwuczęściowy – jest lepszy, ponieważ wybór zależy od indywidualnych potrzeb, stylu życia i preferencji użytkownika.

Zalety systemu jednoczęściowego

• Łatwość użytkowania: jednoczęściowy system, w którym worek jest zintegrowany z płytką, jest prostszy do założenia i usunięcia, co może być wygodne, zwłaszcza dla osób z ograniczoną sprawnością manualną lub nowych użytkowników.
• Dyskrecja i niski profil: tego typu system jest bardziej płaski i mniej widoczny pod ubraniem, co może zwiększyć komfort użytkowania i poczucie pewności.
• Mniej elementów do wymiany: system jednoczęściowy sprawdza się przy codziennym użytkowaniu i dla osób, które preferują szybszą wymianę sprzętu.

Zalety systemu dwuczęściowego

• Rzadsza zmiana przylepca (płytki): w systemie dwuczęściowym płytka pozostaje na skórze, a worek można wymieniać niezależnie. Jest to korzystne dla osób o wrażliwej skórze, które chcą uniknąć częstego odklejania przylepca.
• Elastyczność i dopasowanie do potrzeb: system dwuczęściowy pozwala na zamianę worków w zależności od sytuacji, np. na większy worek na noc lub mniejszy na dzień.
• Wsparcie przy aktywności fizycznej: system dwuczęściowy oferuje mocniejsze przyleganie, dzięki czemu dobrze stabilizuje się podczas ruchu i aktywności fizycznych, zmniejszając ryzyko podciekania.

System jednoczęściowy może być korzystny dla osób ceniących prostotę i dyskrecję, natomiast system dwuczęściowy lepiej sprawdza się dla osób, które potrzebują elastyczności, rzadkiej zmiany płytki i mają bardziej wrażliwą skórę.

Osoby ze stomią mogą korzystać z różnych akcesoriów, które zwiększają komfort, ochronę i dyskrecję w codziennym użytkowaniu sprzętu stomijnego:

Produkty do usuwania kleju – produkty do usuwania kleju ułatwiają zdejmowanie sprzętu stomijnego bez podrażniania skóry. Są szczególnie przydatne dla osób z wrażliwą skórą, ponieważ zmniejszają ryzyko uszkodzeń skóry przy częstych zmianach worków.

Formy produktu:

Spraye: łatwe do równomiernego rozpylenia

Chusteczki: dobrze sprawdzają się w podróży i sytuacjach wymagających szybkiego użycia

Bariery ochronne - tworzą cienką warstwę ochronną na skórze, chroniąc ją przed podrażnieniami wywołanymi kontaktem z treścią jelitową lub moczem. Dzięki tej warstwie zabezpieczającej, bariery ochronne pomagają zapobiegać zaczerwienieniu, stanom zapalnym i innym uszkodzeniom skóry. Poprawiają przyczepność przylepki stomijnej, pomagając jej dłużej i lepiej przylegać do skóry.

Spraye: łatwe do równomiernego rozpylenia

Chusteczki: dobrze sprawdzają się w podróży i sytuacjach wymagających szybkiego użycia

Bariery ochronne są kluczowym elementem pielęgnacji skóry wokół stomii, szczególnie przy częstym zdejmowaniu i zakładaniu sprzętu stomijnego, chroniąc skórę przed nadmiernym uszkodzeniem.

Neutralizatory zapachu do worków stomijnych są specjalnie opracowane, aby zmniejszyć intensywność nieprzyjemnych zapachów, jednocześnie zapewniając komfort i higienę. Zakroplony bezpośrednio do worka produkt nie tylko neutralizuje zapachy, ale także ułatwia przesuwanie się treści jelitowej wewnątrz worka dzięki efektowi poślizgu.

Środki zagęszczające: środki zagęszczające treść jelitową w workach stomijnych to specjalne produkty, które wprowadza się bezpośrednio do worka w celu żelowania treści jelitowej. Mają właściwości żelujące, dzięki którym zmniejszają płynność wydzieliny, co ogranicza ryzyko podciekania i zwiększa bezpieczeństwo użytkowania sprzętu stomijnego. Niweluje uczucie chlupania w worku. Dodatkowo, wiele z tych produktów posiada system kontroli zapachów, który eliminuje nieprzyjemne wonie, zapewniając większy komfort i dyskrecję użytkowania.

Produkty uszczelniające, takie jak pasty i pierścienie, pełnią kluczową rolę w zapewnieniu szczelności i komfortu przy stosowaniu sprzętu stomijnego. Ich głównym zadaniem jest wypełnienie przestrzeni między stomią a płytką stomijną, co minimalizuje ryzyko podciekania oraz chroni skórę przed podrażnieniami wywołanymi kontaktem z treścią jelitową lub moczem.

Pasty i pierścienie uszczelniające.

Pasta uszczelniająca jest elastycznym produktem, który można nakładać wokół stomii lub bezpośrednio na płytkę stomijną. Pomaga ona wypełnić drobne nierówności skóry, zwiększając przyczepność sprzętu stomijnego oraz tworząc dodatkową barierę ochronną przed przeciekami.

Pierścienie ochronne wykonane z hydrokoloidu można dowolnie modelować, dopasowując do kształtu stomii. Pierścienie zapewniają dodatkową ochronę, wypełniając szczeliny i tworząc idealną barierę między skórą a sprzętem.

Inną formą pierścieni są wykonane z silikonu, które delikatnie otulają stomię tworząc uszczelnienie pomiędzy skórą a płytką chroniąc przed podciekaniem treści.

Pasy i paski stomijne: utrzymują worek na miejscu, szczególnie podczas aktywności fizycznej, i zmniejszają ryzyko przesunięcia sprzętu. Dostępne są w różnych szerokościach i materiałach.

Dobrze dobrane akcesoria pomagają utrzymać zdrową skórę, zmniejszają ryzyko podciekania i podrażnień oraz zwiększają komfort noszenia sprzętu stomijnego, co znacząco poprawia jakość życia osób ze stomią.

Aby chronić stomię podczas aktywności fizycznej, warto zastosować kilka sprawdzonych metod:

Noszenie pasów ochronnych lub specjalistycznych akcesoriów.

Pasy przepuklinowe, ochronne osłony stomii lub elastyczne opaski, zapewniają dodatkową ochronę, szczególnie podczas kontaktu z innymi osobami lub intensywnym ruchu. Są przydatne przy sportach kontaktowych i ćwiczeniach, które mogą przypadkowo wywołać nacisk na stomię

Dopasowana bielizna i odzież.

Elastyczne szorty, legginsy lub bielizna stomijna mogą pomóc utrzymać sprzęt na miejscu i zwiększyć jego stabilność, minimalizując ryzyko przesunięcia się worka. Ubrania z wyższym stanem lepiej chronią okolice stomii, a specjalne sportowe pasy są wygodne i dyskretne pod ubraniem

Przed aktywnością opróżnij worek stomijny.

Przed treningiem lub ćwiczeniami warto opróżnić worek, aby zmniejszyć jego wagę i zminimalizować ryzyko podciekania, czy odklejenia się płytki.

To ważne dla komfortu podczas dłuższych treningów oraz dla zwiększenia swobody ruchu

Uwzględnij odpowiednie nawodnienie i dietę.

Dla osób z ileostomią i urostomią odpowiednie nawodnienie jest kluczowe, szczególnie podczas wysiłku fizycznego. Warto także zadbać o lekkostrawną dietę przed intensywnymi ćwiczeniami, aby zmniejszyć ryzyko nadmiernej produkcji treści jelitowej

Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu, osoby ze stomią mogą bezpiecznie angażować się w szeroką gamę aktywności fizycznych, przy zachowaniu komfortu i ochrony stomii.

Tak, osoby ze stomią mogą nosić pasy lub bieliznę wspomagającą, ale istotne jest, aby wybierać produkty elastyczne, dedykowane do stomii.

Tego rodzaju bielizna zapewnia lekkie wsparcie i stabilizację sprzętu stomijnego bez nadmiernego ucisku na brzuch, co zwiększa komfort użytkowania i nie wpływa negatywnie na pracę stomii.

W przypadku ryzyka przepukliny okołostomijnej pomocne mogą być specjalne pasy przepuklinowe, które stabilizują okolice stomii podczas aktywności fizycznej czy nadmiernego wysiłku.

Neutralizatory zapachu do worków stomijnych są specjalnie opracowane, aby zmniejszyć intensywność nieprzyjemnych zapachów, jednocześnie zapewniając komfort i higienę. Zakroplony bezpośrednio do worka produkt nie tylko neutralizuje zapachy, ale także ułatwia przesuwanie się treści jelitowej wewnątrz worka dzięki efektowi poślizgu.

Właściwości i zalety neutralizatorów zapachu:

• Redukcja nieprzyjemnych zapachów: Produkty te działają bezpośrednio wewnątrz worka stomijnego, zastępując nieprzyjemne zapachy lekkim, przyjemnym aromatem, co poprawia komfort użytkowania.
• Zapobieganie zaleganiu treści: Dzięki właściwościom lubrykacyjnym neutralizator umożliwia łatwe przesuwanie treści na dno worka, co zmniejsza ryzyko zalegania treści jelitowej wokół stomii.
• Bezpieczeństwo dla skóry: Produkty są przetestowane dermatologicznie i przyjazne dla skóry, minimalizując ryzyko podrażnień.
• Wygodne stosowanie: Wystarczy kilka kropel produktu umieszczonych wewnątrz worka stomijnego, aby utrzymać efekt zapachowy i wygodę przez dłuższy czas.

Takie neutralizatory zapachu są szczególnie przydatne w sytuacjach społecznych, zapewniając dyskrecję i komfort.

Aby zagęścić treść w worku stomijnym, można zastosować kilka sprawdzonych metod, które obejmują zarówno zmiany w diecie, jak i użycie specjalnych akcesoriów:

Modyfikacja diety: niektóre pokarmy pomagają naturalnie zagęścić treść jelitową. Produkty takie jak białe pieczywo, banany, ryż, makaron, masło orzechowe (gładkie), puree ziemniaczane, krakersy oraz puree jabłkowe mogą zmniejszyć płynność treści. Spożywanie tych produktów kilka razy dziennie pomaga zagęścić stolec, co jest szczególnie pomocne przy ileostomii

Środki zagęszczające: Środki zagęszczające do worków stomijnych to specjalne produkty, które wprowadza się bezpośrednio do worka w celu zagęszczenia treści jelitowej. Mają właściwości żelujące, dzięki którym zmniejszają płynność wydzieliny, co ogranicza ryzyko podciekania i zwiększa bezpieczeństwo użytkowania sprzętu stomijnego. Dodatkowo, wiele z tych produktów posiada system kontroli zapachów, który eliminuje nieprzyjemne wonie, zapewniając większy komfort i dyskrecję użytkowania.

Są szczególnie przydatne dla osób z ileostomią, gdzie treść jelitowa jest bardziej płynna, oraz w sytuacjach wymagających dłuższego komfortowego noszenia worka stomijnego. Dzięki właściwościom zagęszczającym i neutralizacji zapachów te produkty pozwalają na większą swobodę i pewność w codziennym życiu.

W niektórych przypadkach przy wysokiej ilości płynnego wydzielania mogą być pomocne leki, takie jak loperamid, które spowalniają perystaltykę jelit. Zawsze jednak warto przed użyciem skonsultować się z lekarzem, aby ustalić bezpieczne dawkowanie

Najlepsze to takie, które podpasują dokładnie Tobie. Wybór najlepszego worka stomijnego zależy od indywidualnych potrzeb, stylu życia oraz rodzaju stomii.

Dobór sprzętu stomijnego jest procesem indywidualnym i często wymaga wypróbowania kilku opcji, aby znaleźć najbardziej odpowiednie rozwiązanie. Regularne konsultacje z pielęgniarką stomijną są pomocne, aby sprzęt był zawsze odpowiednio dopasowany do zmieniających się potrzeb. Wybór sprzętu stomijnego nie jest jednorazową decyzją na całe życie.

Nasze potrzeby mogą się zmieniać w zależności od sytuacji, stylu życia i poziomu aktywności, dlatego warto regularnie oceniać i dostosowywać sprzęt do aktualnych warunków.

Przykładowo, sprzęt sprawdzający się w codziennych sytuacjach może wymagać zamiany na bardziej dopasowany lub wytrzymały podczas aktywności fizycznej lub podróży.

Dostosowywanie sprzętu stomijnego do różnych sytuacji pozwala lepiej zadbać o komfort, zdrowie skóry wokół stomii i pewność siebie w każdej sytuacji.

System jednoczęściowy: worek jest zintegrowany z płytką, co zapewnia prostotę użytkowania, ale wymaga częstszej wymiany w całości.

Systemy jednoczęściowe są szczególnie polecane dla osób, które cenią sobie prostotę użytkowania i dyskretny profil sprzętu stomijnego. W tego rodzaju systemie worek jest zintegrowany z przylepcem (płytką), co ułatwia zakładanie i zdejmowanie sprzętu, co może być wygodne dla osób o ograniczonej sprawności manualnej, osoby z nowo wyłonioną stomią lub osób preferujących mniej widoczny sprzęt pod ubraniem.

Systemy jednoczęściowe są również chętnie wybierane przez osoby prowadzące aktywny tryb życia, ponieważ lepiej przylegają do ciała i dopasowują się do jego ruchów, co zwiększa komfort podczas aktywności fizycznej. Wymagają jednak częstszej wymiany całego sprzętu, co może być mniej korzystne dla osób o wrażliwej skórze

System dwuczęściowy: płytka jest oddzielona od worka, co pozwala na wymianę samego worka bez odklejania płytki. Ten system jest idealny dla osób o wrażliwej skórze i wymaga rzadszej wymiany płytki.

System dwuczęściowy umożliwia stosowanie różnych worków w zależności od aktualnych potrzeb — np. większy worek na noc, a mniejszy na dzień; można też dobierać w zależności od preferencji worek zamknięty lub odpuszczalny, a także minicap. Taki system daje także możliwość częstszej zmiany worka np. dla osób używających worka zamkniętego.

System dwuczęściowy może być nieco grubszy i bardziej widoczny pod ubraniem, szczególnie w porównaniu do systemu jednoczęściowego jest mniej dyskretny.

Tak, niektóre worki stomijne są wyposażone w filtr, który ma za zadanie odprowadzać gazy z worka, zapobiegając jego balonowaniu. Filtr pomaga także w neutralizacji zapachów, co zwiększa komfort i dyskrecję użytkowania

Tak, można stosować kremy ochronne przed nałożeniem worka stomijnego, ale muszą to być produkty specjalnie przeznaczone do pielęgnacji skóry wokół stomii, takie jak barierowe chusteczki ochronne lub specjalistyczne kremy o szybkoschnącej formule. Kluczowe jest, aby kremy te nie zmniejszały przyczepności płytki stomijnej. Produkty zawierające składniki tłuszczowe mogą osłabić przyczepność, dlatego lepiej unikać zwykłych kremów nawilżających.

Aby poradzić sobie z podciekaniem worka stomijnego, warto podjąć kilka kroków:

Dokładne dopasowanie rozmiaru otworu w płytce do rozmiaru stomii: sprawdź, czy otwór w płytce jest odpowiednio dopasowany do rozmiaru stomii. Powinien być nieco większy (o 1-2 mm), aby nie uciskać, ale też nie za duży, co mogłoby sprzyjać podciekaniu.

Stosowanie pierścieni lub past uszczelniających: produkty uszczelniające, takie jak pierścienie lub pasty, wypełniają nierówności skóry wokół stomii, tworząc dodatkową barierę, która zmniejsza ryzyko podciekania.

Regularna wymiana sprzętu: wymieniaj worek stomijny regularnie, zgodnie z zaleceniami pielęgniarki stomijnej. Wymieniaj zawsze, gdy zauważysz odklejenie się płytki od skóry.

Pielęgnacja skóry: upewnij się, że skóra wokół stomii jest dobrze oczyszczona i sucha przed założeniem sprzętu. Możesz też stosować specjalne bariery ochronne, które tworzą warstwę ochronną i poprawiają przyczepność.

Unikanie zbyt aktywnych ruchów zaraz po wymianie worka: przylepność sprzętu zwiększa się, gdy jest on dobrze dopasowany i odpowiednio przylega do skóry. Bezpośrednie obciążenie lub ruchy mogą osłabić to przyleganie.

Dobierz odpowiednią płytke stomijną – upewnij się, że płytka stomijna jest odpowiednia do Twojej stomii (płaska, wypukła).

Te działania mogą pomóc w lepszym uszczelnieniu sprzętu stomijnego i zapewnić większy komfort użytkowania.

Tak, istnieją specjalne produkty wspomagające gojenie skóry wokół stomii, które można stosować pod płytkę stomijną bez ryzyka osłabienia jej przyczepności.

Hydrokoloidowe płytki ochronne – produkty te tworzą wilgotne środowisko, wspierające gojenie się skóry. Dzięki właściwościom ochronnym zabezpieczają skórę przed podrażnieniami, jednocześnie poprawiając przyczepność płytki stomijnej.

Puder stominy - pudry są przeznaczone do stosowania na wilgotne i uszkodzone obszary skóry wokół stomii. Tworzą ochronną powłokę, umożliwiając przyczepność płytki bez ryzyka przeciekania. Pudry te absorbują nadmiar wilgoci i pomagają w szybkim gojeniu ran.

Preparaty barierowe - tworzą cienką, oddychającą warstwę ochronną na skórze. Są one bezpieczne do stosowania pod płytką stomijną, nie zakłócając przyczepności i jednocześnie wspierając regenerację skóry.

Hydrokoloidowe pierścienie – wykonane z hydrokoloidu, który wspiera proces gojenia skóry. Pierścienie te wypełniają nierówności wokół stomii i tworzą dodatkową barierę ochronną bez ryzyka przecieków.

Niektóre płytki stomijne są wzbogacone w składniki wspierające zdrowie skóry, takie jak aloes, miód Manuka oraz witamina D. Każdy z tych dodatków pełni specyficzne funkcje i może pomóc osobom z problemami skórnymi wokół stomii:

Aloes ma działanie kojące i nawilżające, dzięki czemu wspiera regenerację skóry oraz łagodzi podrażnienia. Płytki stomijne z dodatkiem aloesu są rekomendowane dla osób z suchą, wrażliwą skórą, wymagającą dodatkowej pielęgnacji. Produkty takie mogą pomóc w utrzymaniu wilgotności skóry i zmniejszeniu jej podrażnień.

Miód Manuka jest znany z właściwości antybakteryjnych i wspomagających gojenie. Płytki i pierścienie barierowe zawierające miód Manuka, pomagają utrzymać zdrowy pH skóry, zmniejszając ryzyko infekcji i zapaleń. Są szczególnie skuteczne przy skłonnościach do uszkodzeń i podrażnień skóry, ponieważ miód Manuka może przeciwdziałać namnażaniu się bakterii oraz wspierać gojenie ran i stanów zapalnych.

Witamina D wspiera regenerację skóry i jej naturalne mechanizmy obronne, szczególnie w przypadku długotrwałego noszenia sprzętu stomijnego.

Produkty te mogą znacząco poprawić komfort i zdrowie skóry wokół stomii, szczególnie w przypadkach nadwrażliwości skóry, nawracających stanów zapalnych czy ryzyka zakażeń bakteryjnych i grzybiczych. Przy wyborze takiego sprzętu zawsze warto skonsultować się z pielęgniarką stomijną, aby dobrać najbardziej odpowiedni produkt do indywidualnych potrzeb skóry.

Gojące pasty stomijne są stosowane wokół stomii, aby zabezpieczyć i wspierać regenerację podrażnionej skóry. Pasta gojąca wypełnia nierówności skóry wokół stomii, tworząc barierę ochronną, która zmniejsza ryzyko przecieków i jednocześnie wspiera gojenie podrażnień oraz mikrouszkodzeń.

Worki otwarte (odpuszczalne)

• Zamknięcie na dole: Worki te mają otwór zamykany klipsem, rzepem lub systemem Velcro, co umożliwia wielokrotne opróżnianie bez konieczności wymiany worka.
• Zalecane dla płynnej treści jelitowej: Worki otwarte są wygodne dla osób z ileostomią, gdzie wydzielina jest rzadsza, co wymaga częstszego opróżniania.
• Wygoda i oszczędność: Możliwość regularnego opróżniania worka zmniejsza częstotliwość wymiany, co jest bardziej ekonomiczne i wygodne.

Worki zamknięte

• Brak możliwości opróżniania: Worki zamknięte nie mają otworu do opróżniania, więc po zapełnieniu wymagają wymiany na nowy worek.
• Przeznaczenie: Są zazwyczaj stosowane przy kolostomii, gdzie treść jelitowa jest bardziej uformowana, co oznacza, że worek nie wymaga opróżniania tak często, jak w przypadku ileostomii.
• Dyskrecja i prostota: Worki zamknięte są dyskretne i prostsze w obsłudze – wystarczy zdjąć i wymienić na nowy, bez potrzeby opróżniania.

Podsumowując, wybór między workiem otwartym a zamkniętym zależy od rodzaju stomii i wydzieliny, a także preferencji użytkownika pod kątem wygody i ekonomii.

Aby chronić stomię podczas snu, warto zastosować kilka praktycznych wskazówek zapewniających komfort i bezpieczeństwo:

Wybór odpowiedniego sprzętu stomijnego

• Worki stomijne z filtrem: Filtr pozwala na swobodne ulatnianie się gazów, co zapobiega nadmiernemu napełnianiu się worka i zwiększa komfort.
• Bezpieczne przyleganie sprzętu: Przed snem upewnij się, że worek jest dobrze przylegający i zabezpieczony, co zmniejsza ryzyko odklejenia lub podciekania podczas nocnych ruchów.

Stosowanie bielizny stomijnej

• Bielizna stomijna zaprojektowana specjalnie do utrzymywania worka stomijnego zapewnia stabilność bez ucisku. W przeciwieństwie do pasów przepuklinowych, jest wygodna do noszenia w nocy, nie osłabiając mięśni brzucha, co wspiera ich naturalne funkcjonowanie.

Unikanie ciężkich posiłków przed snem

• Spożycie lekkiego posiłku na kilka godzin przed snem pomaga zminimalizować produkcję gazów oraz ilość treści jelitowej, co zmniejsza ryzyko napełnienia worka podczas snu.

Odpowiednia pozycja do spania

• Zalecane pozycje to spanie na plecach lub boku, aby unikać nacisku na stomię i worek stomijny. Spanie na brzuchu może zwiększać ryzyko przecieków z powodu ucisku.

Opróżnienie worka przed snem

• Przed pójściem spać warto opróżnić worek, aby zmniejszyć jego objętość i ryzyko napełnienia się podczas nocy, co poprawia komfort i zmniejsza szanse na podciekanie czy odklejenie się płytki.

Spanie na brzuchu jest możliwe dla osób ze stomią, ale zależy to od indywidualnego komfortu i rodzaju stomii. Wiele osób z wyłoniona stomia unika tej pozycji, ponieważ może ona wywierać dodatkowy nacisk na stomię i worek, co zwiększa ryzyko przeciekania lub odklejenia się sprzętu stomijnego.

Jeśli jednak spanie na brzuchu jest preferowaną pozycją, można rozważyć kilka środków ostrożności:

Stosowanie worków stomijnych z wydajnym filtrem – pomaga zapobiegać gromadzeniu się gazów, które mogą powodować nabrzmienie worka podczas snu.

Opróżnienie worka przed snem – zmniejszenie zawartości worka stomijnego przed snem minimalizuje ryzyko napełnienia się i przecieku.

Sprawdzanie szczelności sprzętu stomijnego – upewnienie się, że płytka stomijną jest dobrze przyklejona i nie ma nieszczelności, pozwala to na bezpieczniejsze korzystanie z pozycji na brzuchu.