Stomia od kuchni. Opiekun stomijny potrzebny od zaraz

Termin ustalony, data zapisana w telefonie. Opiekun stomijny przyjdzie do domu. I nagle, zamiast ulgi, pojawia się lista pytań, na które brak odpowiedzi.

Czy trzeba będzie się jakoś bardziej przygotować? Czy to spotkanie coś będzie kosztować? Czy w ogóle wypada zajmować komuś czas takim tematem? W końcu w szpitalu stomik dostał jakieś ogólne wytyczne, trochę sprzętu na start i adres, gdzie zamówić go ponownie.

Warto w tym miejscu rozgraniczyć dwie rzeczy. Czym innym jest kontakt z opiekunem stomijnym podczas pobytu w szpitalu, a czym innym spotkanie z nim już po wyjściu do domu. W określonych sytuacjach opiekun może przyjść do stomika, zobaczyć, jak wygląda jego codzienność ze sprzętem, i pomóc przyjrzeć się temu, co nie działa tak, jak powinno.

A kiedy wiadomo już, że taka forma pomocy jest możliwa, pojawiają się kolejne pytania: co właściwie będzie chciał zobaczyć, czy trzeba przygotować sprzęt i czy za taką wizytę trzeba zapłacić?

W cyklu „Stomia od kuchni” dziś o spotkaniu z opiekunem stomijnym — od umówienia wizyty do jej zakończenia.

Kto to właściwie jest opiekun stomijny

Opiekun stomijny to osoba, do której stomik może zwrócić się wtedy, gdy nie wie, jaki sprzęt wybrać, ma problem z jego używaniem albo po prostu chce sprawdzić, czy wszystko robi prawidłowo. Opiekun może pomóc dobrać worek i płytkę, podpowiedzieć, jak je zmieniać, by było szybko i bez niepotrzebnego stresu, jakie akcesoria do pielęgnacji i ochrony skóry pod płytką mogą się przydać i co zrobić, gdy sprzęt nie sprawdza się tak, jak powinien.

Opiekun stomijny nie jest lekarzem ani pielęgniarką stomijną i nie zastąpi wizyty w poradni. Jego zadaniem nie jest diagnozowanie ani leczenie. Sprzęt, jego dopasowanie i codzienna praktyka — tak. Diagnoza, leczenie zmienionej skóry czy decyzje dotyczące zabiegów chirurgicznych — nie.

W szpitalu i poza szpitalem to nie jest to samo spotkanie

Pierwszy kontakt z opiekunem stomijnym większość stomików ma jeszcze na oddziale. Taka osoba przychodzi do sali, pokazuje, jak zmienić worek, zostawia sprzęt na pierwsze dni i podaje kontakt w razie dodatkowych pytań. To ważna pomoc, ale odbywa się w szczególnym momencie — krótko po operacji, kiedy trudno zapamiętać wszystko, co się słyszy, a sama stomia w kolejnych tygodniach zmienia swój rozmiar i wygląd.

Po wyjściu ze szpitala sytuacja wygląda inaczej. Stomik może sam zdecydować, z jakiego sprzętu chce korzystać i gdzie chce go zamawiać. Może też skorzystać z pomocy opiekuna stomijnego, kiedy potrzebuje porady dotyczącej sprzętu, jego zmiany czy codziennego funkcjonowania ze stomią.

Z opiekunem stomijnym można spotkać się w punkcie, w którym zamawiamy sprzęt, porozmawiać z nim przez telefon albo umówić wizytę w domu. Jeśli dopiero uczysz się życia ze stomią, przy zamawianiu sprzętu zapytaj, czy możesz skorzystać z jego pomocy.

Umów się na godzinę, o której i tak zmieniasz sprzęt

Jeśli to możliwe, wybierz właśnie taką porę. To jedna z największych zalet wizyty w domu. Opiekun może zobaczyć, jak radzisz sobie ze stomią na co dzień: skórę po zdjęciu płytki, miejsce, w którym przylepiec zaczyna się odklejać, sposób przygotowania skóry i całą zmianę sprzętu. Nie tylko wysłuchać opisu, ale zobaczyć, jak to naprawdę wygląda.

Nie musisz specjalnie przygotowywać się do wizyty ani kupować czegokolwiek. Miej pod ręką sprzęt, którego używasz na co dzień, oraz akcesoria, po które sięgasz przy zmianie worka. Dobrze zachować też opakowania — nazwa, rozmiar i numer katalogowy powiedzą opiekunowi więcej niż „takie białe, w pudełku z napisem”.

Jeśli problemem jest podciekanie, ważne będzie także to, kiedy dokładnie się zaczyna. Po ilu godzinach od zmiany? W nocy czy w dzień? Podczas chodzenia, snu, wysiłku albo kąpieli? Nie musisz prowadzić żadnego dziennika. Wystarczy przez kilka dni zwrócić na to uwagę i powiedzieć o tym podczas wizyty.

Jak się przygotować? Co warto wiedzieć przed spotkaniem?

Podczas wizyty opiekun będzie chciał zobaczyć fragment brzucha, na którym znajduje się worek. By lepiej przyjrzeć się stomii i skórze, będzie chciał zobaczyć je także po zdjęciu płytki. Wystarczy więc odsłonić brzuch w miejscu, w którym znajduje się sprzęt.

Dlatego najlepiej ubrać się dwuczęściowo. Sukienka zdejmowana przez głowę zamienia całą sytuację w niepotrzebną gimnastykę, a spodnie z wysokim stanem trzeba i tak podwinąć, żeby odsłonić miejsce, w którym siada dolna krawędź płytki.

Postaw na luźne spodnie i bluzkę lub koszulę.

Warto też pamiętać o jednej istotnej rzeczy, która często umyka. Podczas kontroli, brzuch ogląda się zwykle na leżąco, ale dobrym pomysłem jest, by sprawdzić jak wygląda również gdy stomik  siedzi i stoi. To nie jest ten sam teren. Fałda, której na leżąco w ogóle nie widać, na siedząco potrafi zrobić pod płytką kanał — i to właśnie tamtędy może wydostawać się treść, która przez kilka dni miała zostać w worku.

Jak wygląda sama wizyta?

Zaczyna się od rozmowy. Opiekun zapyta, jak radzisz sobie ze stomią, jak długo „trzyma” płytka, czy coś dzieje się ze skórą i kiedy pojawiają się problemy, na przykład podciekanie. Warto postawić na szczerość i mówić wprost, nawet jeśli niektóre rzeczy wydają się krępujące. Dla opiekuna takie szczegóły mogą być ważne przy szukaniu rozwiązania problemu.

Potem przychodzi czas na zdjęcie płytki i obejrzenie skóry oraz stomii. Zaczerwienienie, ślady podciekania, blizna czy fałda na brzuchu mogą być ważną wskazówką przy wyborze i zakładaniu sprzętu. Nie wszystko łatwo zauważyć samemu.
Podczas wizyty można też wspólnie zmienić sprzęt. Jeśli radzisz sobie już sam, opiekun może zobaczyć, jak robisz to na co dzień, i podpowiedzieć, jeśli coś można zrobić inaczej. Jeśli dopiero zaczynasz, pokaże Ci wszystko krok po kroku: od przygotowania skóry po założenie nowej płytki i worka. To także dobry moment, żeby zapytać o rzeczy, których nie jesteś jeszcze pewien.

Co się zmieni po wizycie?

Wizyta nie musi kończyć się listą produktów do zamówienia. Jeśli okaże się, że warto sprawdzić coś nowego, czego stomik do tej pory nie używał, opiekun może zaproponować próbki sprzętu lub akcesoriów. Warto je przetestować w codziennym życiu — dopiero po całym dniu czy nocy wiadomo, jak sprzęt zachowuje się na brzuchu, podczas pracy, snu, schylania się czy zwykłego ruchu.

Jeśli nowe rozwiązanie się sprawdzi, stomik może zdecydować, czy chce przy nim zostać i zamawiać je zamiast dotychczasowego sprzętu. Nie musi podejmować tej decyzji od razu. W końcu chodzi o to, żeby sprawdzić, czy nowy sprzęt rzeczywiście sprawdza się w codziennym życiu, a nie tylko dobrze wygląda podczas wizyty.

Czy to kosztuje?

Za samo spotkanie nikt nie wystawi rachunku. Doradztwo i dopasowanie sprzętu to część pracy opiekuna, nie osobna usługa. Próbki produktów stomijnych również są bezpłatne — można dzięki nim sprawdzić sprzęt przed podjęciem decyzji o jego wyborze.

I najważniejsze: wizyta opiekuna nie oznacza, że musisz cokolwiek kupić. Możesz obejrzeć sprzęt, który proponuje, bezpłatnie przetestować worki i akcesoria przywiezione przez niego na spotkanie, porozmawiać o swoich potrzebach i dostać próbki do sprawdzenia w domu. Dopiero potem decydujesz, czy chcesz zamówić wybrane produkty, czy wolisz przetestować inne – bo takie prawo również masz. Jeśli „pierwszy” sprzęt się nie sprawdzi, możesz ponownie poprosić o próbki innych produktów i przetestować kolejne rozwiązania. Dobór sprzętu nie zawsze kończy się na pierwszej próbie — czasem trzeba sprzwdzić kilka możliwości, zanim znajdzie się tę dla siebie najlepszą.

Czy naprawdę „wypada” zawracać komuś głowę?

Po wyjściu ze szpitala może pojawić się mnóstwo pytań: czy dobrze zakładasz płytkę, czy ten sprzęt jest odpowiedni, co zrobić, jeśli zaczyna się odklejać albo czy są inne rozwiązania, które warto wypróbować. I właśnie z takimi pytaniami można zwrócić się do opiekuna stomijnego.

Drogi Przyjacielu Stomiku, jeśli potrzebujesz takiej konsultacji, możesz skorzystać z pomocy naszego partnera, Med4me. Konsultanci współpracujący z siecią sklepów, pomagają dobrać sprzęt, odpowiadają na pytania i mogą przygotować dla Ciebie próbki różnych worków oraz akcesoriów do przetestowania w domu. Konsultacje są bezpłatne i nielimitowane. Jeśli po kilku dniach pojawi się kolejne pytanie albo okaże się, że wybrane rozwiązanie się nie sprawdza, możesz skonsultować to ponownie.

Nie trzeba więc od razu wiedzieć, który sprzęt będzie najlepszy. Można pytać, sprawdzać i w razie potrzeby próbować innego rozwiązania.

---

Tekst: Iza Janaczek
Foto: zdjęcia przedstawiają produkty stomijne dostępne w sieci sklepów medycznych naszego partnera, firmy Med4Me.

Produkty wszystkich marek dostępnych w Polsce można zamówić w Med4Me zarówno w ramach dofinansowania na sprzęt stomijny i akcesoria, jak i w formie bezpłatnych próbek. Próbki można otrzymać wysyłkowo lub podczas spotkania z opiekunem stomijnym Med4Me.

Prezentowane zdjęcia przedstawiają produkty stomijne, marek: Salts, Oxmed, Trinity, Trio, Ostoform.

Podmiot prowadzący reklamę to: Med4Me

Prezentowane na zdjęciach produkty to wyroby medyczne. Należy używać ich zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.