Maj 202613
Dobór sprzętu stomijnego to nie tylko kwestia „techniczna”. To coś, co realnie wpływa na komfort życia, poczucie bezpieczeństwa i codzienną wygodę. Jednym z najczęstszych pytań, jakie pojawiają się zarówno po wyłonieniu stomii, jak i wiele miesięcy czy lat później – jest właśnie to o sprzęt, a mianowicie:
lepszy będzie worek zamknięty czy otwierany?

I choć oba rozwiązania mają ten sam cel, czyli ułatwić życie ze stomią, w praktyce każde z tych rozwiązań robi to trochę inaczej i inaczej jest „odbierane przez ciało”. Co ważne – nie istnieje jeden „najlepszy” wybór dla wszystkich. To, co świetnie sprawdza się u jednej osoby, u drugiej może być kompletnie nietrafione.
Dlatego w tym artykule poświęcimy uwagę tematowi różnic między workami - spokojnie i bez technicznego żargonu opowiemy czym różnią się oba typy worków, jakie mają zalety i ograniczenia oraz - kiedy warto rozważyć zmianę sprzętu.

Worek zamknięty – czyli zdejmujesz i wymieniasz
Worki zamknięte nie mają możliwości wielorazowego opróżniania. Gdy się zapełnią – po prostu wymienia się je na nowe. Koniec. Kropka.
Najczęściej stosowane są przy kolostomii, zwłaszcza wtedy, gdy treść jelitowa jest bardziej uformowana (zwięzła), wypróżnienia bardziej regularne i nie ma potrzeby częstego opróżniania worka.
Dla wielu osób to rozwiązanie bardzo wygodne. Zarówno psychicznie, jak i higienicznie. Nie trzeba kilka razy dziennie opróżniać worka w toalecie, czyścić jego końcówek ani zastanawiać się, czy wszystko zostało dobrze domknięte.

Zalety worków zamkniętych
Wiele osób mówi też wprost, że worki zamknięte są dla nich po prostu „mniej stresujące” na początku życia ze stomią.

A minusy? Czy istnieją?
Tu najważniejsza jest jedna rzecz: worek zamknięty trzeba wymieniać częściej, czyli, mówiąc bardziej precyzyjnie - za każdym razem, gdy trafi do niego treść.
Przy bardziej aktywnej stomii (zawsze lub czasowo) oznacza to większe zużycie sprzętu i – jeśli stomik używa worków jednoczęściowych (płytka zintegrowana z workiem) - częstsze odklejanie całego systemu, a to, nierzadko może prowadzić do podrażnień skóry.
Inaczej wygląda temat, gdy stomik używa sprzętu dwuczęściowego – wtedy płytka zostaje na ciele, a częściej wymienia się sam worek.
Worek zamknięty nie będzie też najlepszym wyborem przy bardzo płynnej treści jelitowej – z uwagi na jego zbyt szybkie napełnianie się.
Czyli, podsumowując: worek zamknięty może nie być najlepszym rozwiązaniem gdy:

Worek otwierany – czyli opróżniasz zamiast wymieniać
Worki otwierane mają specjalne zamknięcie na dole, dzięki któremu można wielokrotnie opróżniać ich zawartość bez konieczności zdejmowania i wymieniania całego systemu.
Ten typ sprzętu najczęściej rekomendowany jest przy ileostomii, gdzie treść jelitowa jest bardziej płynna i pojawia się w worku częściej.
To rozwiązanie zwykle oznacza mniej wymian całego sprzętu w krótkim odstępie czasu, ale wymaga nieco większej wprawy i oswojenia.

Zalety worków otwieranych
Dla wielu osób z ileostomią to po prostu najbardziej praktyczna opcja na co dzień.

A potencjalne minusy?
Najczęściej wymienianą „wadą” tego rozwiązania jest konieczność opróżniania worka w toalecie. Dla części osób bywa to początkowo trudniejsze psychicznie i zdecydowanie mniej komfortowe poza domem.
Opróżnianie woreczka wymaga też dokładnego zamykania końcówki worka i dbania o jej czystość. Jeśli worek nie zostanie dobrze domknięty lub oczyszczony, może to powodować dyskomfort (brudzić odzież czy powodować wydostawanie się treści poza worek).
W przypadku tego rozwiązania, im szybciej wypracuje się metodę postępowania przy opróżnianiu worka, tym szybciej czynność ta nie będzie postrzegana w kategorii minusów.

Co jest lepsze – worek zamknięty czy otwierany?
Najuczciwsza odpowiedź brzmi: to zależy od rodzaju stomii, trybu życia stomika i jego własnych preferencji. Sprzęt stomijny nie jest uniwersalny – czyli: jeden typ do każdego rodzaju stomii. Dlatego właśnie warto testować różne rozwiązania, szukając takiego, który realnie wpłynie na jakość życia.
Dla jednej osoby komfortem będzie szybka wymiana worka na nowy. Dla innej – możliwość wielokrotnego opróżnienia go bez częstego odklejania płytki.
I co jest bardzo istotne: poczyniony wybór nie musi być wyborem już na zawsze. Stomia zmienia się z czasem, zmienia się też podejście do niej oraz codzienna aktywność. To wszystko powoduje, że zmienić mogą się też „wymagania stomii”. I jest to absolutnie naturalną koleją rzeczy.

Zatem - kiedy warto pomyśleć o zmianie rodzaju worka?
Warto wrócić do tematu doboru sprzętu, jeśli:
Ale też wtedy, gdy zmienia się sposób życia, rutyna, sylwetka i – stoma-mentalność. Innymi słowy, warto wrócić do tematu doboru sprzętu również wtedy, gdy obecny system przestaje odpowiadać aktualnym potrzebom. Zmiana rodzaju stomii, kondycji skóry, trybu życia czy aktywności jelit może sprawić, że inne rozwiązanie okaże się po prostu wygodniejsze i mniej odczuwalne na co dzień.

Nie wiesz, który worek sprawdzi się lepiej? Warto przetestować różne rozwiązania
Dobór sprzętu stomijnego bardzo często wymaga czasu i praktycznego sprawdzenia kilku opcji. To absolutnie naturalne ponieważ potrzeby osób ze stomią mogą się znacząco różnić w zależności od rodzaju stomii, częstotliwości jej pracy, budowy ciała czy codziennej aktywności.
Dlatego przed wyborem konkretnego rozwiązania warto skorzystać z możliwości zamówienia bezpłatnych próbek sprzętu stomijnego oraz konsultacji ze specjalistami znającymi je od podszewki. Pozwala to spokojnie porównać różne typy worków i dobrać system najlepiej dopasowany do Twoich, drogi Przyjacielu Stomiku, indywidualnych potrzeb.
Stomia to zmiana. Na wielu poziomach. I choć skupia się na brzuchu, odczuwalna jest prawie w każdym aspekcie życia. Warto więc sprawić, by ta zmiana była tylko na lepsze. A w takim wypadku najlepiej jest zacząć od właściwie dobranego sprzętu – nie tylko do swojej stomii ale też do własnego temperamentu, aktywności i sposobu życia.
Tekst: Iza Janaczek
Foto: blog Med4Me, należący do sieci sklepów Med4Me, w których można umówić się na bezpłatne konsultacje oraz – zamówić darmowe próbki, zarówno worków stomijnych jak i akcesoriów.