Stomia od kuchni. Ileostomia, czy worek zawsze napełnia się non stop?

Czy w przypadku ileostomii worek napełnia się non stop? Czy ten typ stomii robi jakieś pauzy? Te i podobne pytania padają z ust ileostomików bardzo często. W dzisiejszej „stomii od kuchni” przyjrzymy się więc temu tematowi, obalając mity i potwierdzając prawdziwe obserwacje.

Niektórzy stomicy obserwują, że treść w ich worku pojawia się non stop, przez całą dobę. Wystarczy zjeść, wypić, a nawet, jak żartują - pomyśleć o jedzeniu, by worek znów zaczął się napełniać. I choć na pierwszy rzut oka może się to wydawać problemem, w rzeczywistości to po prostu natura jelita cienkiego „w akcji”. Choć – nie u każdego manifestuje się ona w ten sam sposób.

Dlaczego tak się dzieje?

W ileostomii jelito cienkie przejmuje funkcję wydalania treści pokarmowej bez pośrednictwa jelita grubego. A jelito cienkie nie magazynuje treści. Pracuje nieustannie, trawiąc, wchłaniając i przesuwając dalej to, co zostało zjedzone. Treść jelitowa jest więc bardziej płynna, a jej ilość – większa i częstsza niż przy kolostomii.

I warto wiedzieć, że to nie jest objaw „złego działania stomii”, tylko jej fizjologia. Można więc powiedzieć: tak, to zupełnie normalne, że w tym typie stomii worek napełnia się non stop. Pozostaje więc druga istotna kwestia – czy woreczek może napełniać się wolniej i mniej obficie? I tu dobra wiadomość - może.

Czy da się to jakoś kontrolować?

Nie da się zatrzymać „na żądanie” pracy jelita (i dobrze – bo to jego rola), ale można ją uregulować. Kluczowe są tu dwa elementy: dieta i rytm dnia.

By bardziej wyregulować częstotliwość napełniania się woreczka warto wziąć pod uwagę parę aspektów. Oto one:

• Jedz regularnie. Jelito lubi przewidywalność. Gdy posiłki pojawiają się o podobnych porach, wydalanie i jego intensywność też zaczyna mieć swój bardziej regularny rytm.
• Unikaj długich przerw w jedzeniu. Paradoksalnie – głód potrafi zwiększyć wydzielanie soków trawiennych, co tylko wzmaga pracę jelita.
• Zwracaj uwagę na to, co jesz i pijesz. Produkty o działaniu przeczyszczającym (np. kawa, śliwki, tłuste potrawy, surowe warzywa, alkohol) mogą nasilać perystaltykę.
• Jedz wolniej i dokładnie przeżuwaj. To banał, który robi różnicę. Dzięki temu zdrowemu nawykowi treść jelitowa jest mniej płynna, a worek napełnia się wolniej.

Jak to działa w praktyce?

Oswojenie się z nową rutyną wymaga czasu. Warto więc testować to, co może wpłynąć na większy komfort życia ze stomią. O czym mowa? O otwartości na wprowadzanie zmian lub regularność w dobrych nawykach. Dlatego:

• Testuj zagęstniki. Ryż, ziemniaki, banany, gotowana marchew – to klasyczne „stabilizatory” konsystencji treści jelitowej.
• Dbaj o nawodnienie. Ileostomia „zabiera” więcej płynów niż kolostomia, dlatego picie jest konieczne. Pamiętaj o technice – jest ważna. Pij małymi łykami, często, zamiast dużych porcji naraz.
• Monitoruj reakcje swojego organizmu. Każdy ma własną „mapę jelitową”. To, co u jednej osoby wywołuje nadprodukcję treści, u innej nie robi na jelicie większego wrażenia. Notuj, obserwuj, ucz się siebie.
• Wybieraj odpowiedni sprzęt. Przy większym wydalaniu treści sprawdzą się worki o większej pojemności lub z filtrem, który redukuje gazy. W kwestii doboru bardziej spersonalizowanego sprzętu warto zasięgnąć rady pielęgniarki lub opiekunki stomijnej. Celowany dobór sprzętu potrafi całkowicie zmienić komfort życia ze stomią.

Regularność ma znaczenie

Regularne opróżnianie worka stomijnego to nowa rutyna. Warto również pamiętać, że czekanie aż się zupełnie napełni, to prawdziwe proszenie się o kłopoty. Warto brać pod uwagę, że w przypadku ileostomii worek potrafi napełnić się szybko, dlatego tu bardziej sprawdzi się zasada „lepiej opróżnić go chwilę wcześniej, niż za późno”.

Jak rozpoznać optymalny moment?

Najlepiej opróżniać worek gdy jest zapełniony w granicach 1/3–1/2 objętości. Wtedy nie ciąży, nie odkleja się i nie wywołuje napięcia skóry wokół stomii. Przepełniony worek potrafi nie tylko ograniczać komfort ale też podciekać – a tego nie chce nikt, zwłaszcza będąc poza domem.

Jeśli więc drogi Przyjacielu Stomiku jesteś w pracy, na spotkaniu czy w podróży, planuj z wyprzedzeniem. Zanim usiądziesz do dłuższego posiłku, kinowego seansu, biznesowego spotkania czy podróży pociągiem – zajrzyj do łazienki. To nie przesada, lecz właściwa strategia. Dodatkowo nie jedz (a już na pewno nie jedz obficie) tuż przed ważnymi momentami, w których po prostu nie wypada lub nie da się skorzystać z toalety.

Drobne triki ułatwiające życie osobie z ileostomią

• Zawsze miej przy sobie zestaw awaryjny – chusteczki czyszczące i te z barierą ochronną, pastę uszczelniającą, zapasowy worek albo nawet dwa, mały woreczek na zużyty sprzęt.
• Jeśli masz wybór, korzystaj z toalet dla osób z niepełnosprawnością – to nie przywilej, to prawo i większy komfort.
• Wybierając się do restauracji czy kina znajdź wcześniej toaletę z umywalką. To drobiazg, który ułatwia zachowanie spokoju, gdy czas zaczyna naglić.

Nie u każdego tak samo

Nie porównuj się z innymi stomikami. To może rodzić niepotrzebny stres. Pamiętaj, drogi Przyjacielu Stomiku, że to, co działa u jednej osoby, nie zawsze sprawdza się u drugiej. Ilość i tempo wydzielania treści jelitowej to sprawa bardzo indywidualna. Podczas gdy u niektórych ileostomików, stomia wydziela na tyle oszczędnie, że wystarczy kilka opróżnień woreczka na dobę, u innych osób wizyt w toalecie z tego samego powodu będzie znacznie więcej. W obu przypadkach to efekt tego, że każdy organizm inaczej reaguje na codzienność i jej składowe którymi są: dieta, stres, pora dnia, rodzaj napoju, nawet temperatura otoczenia.

Zamiast szukać „idealnego wzorca”, lepiej szukać własnego rytmu

Warto obserwować, notować i zwracać uwagę na drobiazgi. Tak naprawdę mają one ogromny wpływ na życie z woreczkiem. A informacje takie jak:

• po czym worek napełnia się szybciej, a po czym wolniej,
• w której porze dnia stomia pracuje najbardziej intensywnie,
• w jakiej porze dnia najlepiej zmienić sprzęt, a kiedy lepiej tego nie robić,

pomagają zrozumieć własną stomię i opracować plan bezstresowego z nią funkcjonowania.

Czy można „zmniejszyć” wydzielanie treści?

Nie ma magicznej tabletki, która spowolniłaby jelito bez szkody dla zdrowia. Są jednak rzeczy, które dają większy komfort w tym temacie. O co chodzi? O zdrowsze i bardziej przemyślane nawyki:

• nie łącz posiłków z dużą ilością napojów. Picie w trakcie jedzenia przyspiesza pasaż. Lepiej wypić szklankę wody pół godziny przed lub po posiłku;
• wprowadź do swojej diety delikatne produkty. Gotowane potrawy, puree, zupy kremy – mniej obciążają układ trawienny;
• unikaj napojów gazowanych i alkoholu, zwłaszcza przed snem. To dwaj najwięksi prowokatorzy pracy jelit.

Ileostomik też może :)

To, że worek się napełnia, nie oznacza, że coś jest „nie tak”. To znaczy, drogi Przyjacielu Stomiku, że Twoje jelito żyje, działa i robi dokładnie to, do czego zostało stworzone.
Z czasem nauczysz się „słuchać” swojego rytmu. Znajdziesz produkty, po których czujesz się dobrze i pory, w których możesz w miarę komfortowo zmienić woreczek. Nauczysz się też planować wyjścia tak, by czuć się bezpiecznie.

Życie ze stomią jest łatwiejsze do zorganizowania, gdy się ją zrozumie. Być może trochę czasu upłynie, zanim się w pełni zrozumiecie, więc jeśli potrzebujesz w tym zakresie wsparcia – daj nam znać. Z tematem stomii nikt nie powinien i wcale nie musi zostawać sam. Ty również nie musisz.

Tekst: Iza Janaczek
Foto: blog Sklepu Medycznego Med4Me.

W dzisiejszej galerii prezentujemy różne marki worków stomijnych przeznaczonych do ileostomii. Wszystkie one dostępne są w sieci sklepów naszego partnera, czyli w Med4Me – także w formie bezpłatnych próbek.