Stomia od kuchni. Sprzęt to nie wszystko. Co warto sprawdzić przed wyjazdem w nowe miejsce?

Wyjazd w nowe miejsce zwykle zaczyna się od sprawdzenia pogody, noclegu, połączeń i tego, co właściwie warto zobaczyć na miejscu. Przy stomii lista rzeczy „do sprawdzenia” robi się nieco dłuższa. W domu wiele spraw załatwia się automatycznie. Wiemy, gdzie jest toaleta, jak długo możemy być poza domem bez zmiany sprzętu, co zabrać ze sobą na cały dzień i co zrobić, kiedy coś pójdzie nie tak. W nowym miejscu tych warunków jeszcze nie znamy.

Ma to szczególne znaczenie podczas pierwszego wyjazdu do innego kraju, zwłaszcza tropikalnego, gdzie klimat, warunki sanitarne czy dostęp do podstawowej infrastruktury mogą wyglądać zupełnie inaczej niż te, do których jesteśmy przyzwyczajeni. Jeszcze inaczej będzie podczas podróży w miejsce oddalone od większych miast – na wyspę, w góry czy w głąb dżungli. W takich warunkach dobrze wiedzieć wcześniej, czego można spodziewać się na miejscu i na co zwrócić uwagę podczas przygotowań.

Do tego dochodzą indywidualne potrzeby – inaczej przygotuje się do wyjazdu osoba z kolostomią, inaczej osoba z ileostomią czy urostomią. Znaczenie ma także używany sprzęt, sposób funkcjonowania stomii i własne doświadczenia. Dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić kilka rzeczy, które w nowym miejscu mogą mieć duże znaczenie dla codziennego funkcjonowania ze stomią. I właśnie o nich piszę w dzisiejszej „Stomii od kuchni”.

1. Sprawdź, jak wygląda dostęp do toalet

   W domu zwykle nie zastanawiasz się nad tym, gdzie jest najbliższa toaleta. W podróży warto już mieć to mniej więcej na uwadze, szczególnie jeśli wiesz, jak często Twoja stomia wymaga opróżnienia worka lub jego zmiany. Nie oznacza to oczywiście planowania całego dnia według lokalizacji łazienek. Wystarczy wcześniej spojrzeć na trasę i wiedzieć, gdzie mniej więcej można będzie z niej skorzystać.

   Jeśli podróżujesz samochodem, sprawdź miejsca, w których można zatrzymać się po drodze. Stacje benzynowe, parkingi przy większych sklepach, restauracje czy większe punkty obsługi podróżnych zwykle dają możliwość skorzystania z toalety. Przy dłuższej trasie dobrze wiedzieć, gdzie mniej więcej wypadają kolejne postoje, szczególnie jeśli jedziesz przez słabiej zaludnione tereny.

   Podróż pociągiem albo autobusem wymaga trochę innego przygotowania. W pociągu toaleta może znajdować się w składzie, ale jej standard i dostępność zależą od rodzaju pociągu. W autobusach dalekobieżnych toaleta nie zawsze jest dostępna, a nawet jeśli znajduje się na pokładzie, jej niewielka przestrzeń może nie być dobrym miejscem do wykonania pełnej zmiany sprzętu. Przy dłuższej trasie warto więc sprawdzić, czy przewoźnik przewiduje postoje i gdzie się odbywają.

   

   Jeśli lecisz samolotem, toaleta znajduje się zarówno na lotnisku, jak i na pokładzie. Przy dłuższym locie dobrze mieć sprzęt potrzebny do ewentualnej zmiany w bagażu podręcznym. Nie warto umieszczać całego zapasu w walizce nadawanej do luku – w razie opóźnienia lub zagubienia bagażu potrzebne rzeczy powinny pozostać pod ręką.

   Podobnie warto podejść do planowania wycieczek już na miejscu. Jeśli zamierzasz przez cały dzień zwiedzać miasto, wybrać się w góry albo spędzić wiele godzin poza hotelem, wcześniej mniej więcej sprawdź, gdzie po drodze można będzie skorzystać z toalety. W mieście mogą to być galerie handlowe, duże sklepy, restauracje, kawiarnie czy sieci fast food. W górach – schroniska i większe punkty na szlakach. Przy zwiedzaniu atrakcji turystycznych warto zwrócić uwagę na ich zaplecze sanitarne.

   Warto wiedzieć

   Jeśli korzystasz z Google Maps, możesz wcześniej zaznaczyć sobie na trasie kilka miejsc, w których z dużym prawdopodobieństwem będzie toaleta – galerie handlowe, restauracje, stacje benzynowe czy popularne sieciówki. Warto też pamiętać, że toaleta nie musi oznaczać osobnego, publicznego budynku z napisem „WC”. Często łatwiej znaleźć ją właśnie w galerii handlowej, dużym sklepie, restauracji, hotelu czy lokalu sieciowym. Podczas zwiedzania warto więc zapamiętywać nie tyle wszystkie toalety, ile miejsca, w których z dużym prawdopodobieństwem będzie można z niej skorzystać. Dzięki temu, jeśli plan dnia się wydłuży, będziesz wiedzieć, gdzie jej szukać.

   
    

2. Sprawdź, ile sprzętu zabrać ze sobą

   Jeśli spędzasz wakacje w Polsce, sprawa jest stosunkowo prosta. Nawet jeśli okaże się, że zapas sprzętu został źle policzony albo podczas wyjazdu zużyjesz go więcej niż zwykle, można go stosunkowo łatwo uzupełnić. Pomocne są między innymi sklepy naszego partnera i patrona, Med4Me, których punkty znajdują się w wielu województwach w całej Polsce.

   Inaczej wygląda sytuacja podczas wyjazdu zagranicznego, szczególnie do krajów tropikalnych i poza Europą. W Kenii, Wietnamie czy podczas podróży na Bali nie ma sensu zakładać, że w razie potrzeby znajdziesz sklep z dokładnie takim sprzętem, jakiego używasz na co dzień. Nawet jeśli w danym kraju dostępny jest sprzęt stomijny, może to być zupełnie inny system, inny rozmiar albo produkt, którego nie znasz i którego nie chcesz testować po raz pierwszy w środku wakacji.

   Dlatego przy dalszych wyjazdach najlepiej zabrać ze sobą zapas na cały pobyt oraz dodatkową ilość na wypadek większego zużycia. Warto też rozdzielić sprzęt pomiędzy bagaż podręczny i główny, szczególnie jeśli podróżujesz samolotem. Dzięki temu nawet w przypadku zagubienia lub opóźnienia bagażu część zapasu pozostanie przy Tobie.

   Warto wiedzieć

   Przed wyjazdem policz sprzęt według rzeczywistego zużycia, a nie tylko liczby dni. Jeśli zwykle zmieniasz worek trzy razy w tygodniu, nie oznacza to, że na trzytygodniowy wyjazd wystarczy dziewięć sztuk. Podróż, upał, kąpiele, większa aktywność czy po prostu zmiana codziennego rytmu mogą sprawić, że będziesz potrzebować więcej sprzętu. (Zwłaszcza) przy wyjeździe zagranicznym dobrze jest przyjąć prostą zasadę: zabierz co najmniej dwa razy tyle sprzętu i akcesoriów, ile zużyłbyś podczas takiego samego czasu spędzonego w domu. Jeśli jesteś świeżo po operacji i dopiero uczysz się swojej stomii, zapas warto zwiększyć nawet trzykrotnie. Na początku trudno jeszcze przewidzieć, jak często będziesz zmieniać sprzęt i jak stomia będzie zachowywać się w nowych warunkach.

   
    

3. Sprawdź, jakich warunków możesz się spodziewać

   Przed wyjazdem sprawdzasz temperaturę i prognozowaną ilość słonecznych dni. Przy stomii warto pójść o krok dalej. Zwłaszcza w przypadku wyjazdów w tropiki zwrócić uwagę również na wilgotność powietrza, przewidywane opady oraz to, jak właściwie zamierzasz spędzać czas na miejscu. Tydzień w klimatyzowanym hotelu będzie wyglądał zupełnie inaczej niż objazdówka, podczas której przez kilka godzin dziennie będziesz chodzić po mieście, plaży czy górskich szlakach.

   Upał i wysoka wilgotność oznaczają większe pocenie się skóry, co może wpływać na przyczepność sprzętu. Jeśli do tego dochodzą częste kąpiele, pływanie, intensywne zwiedzanie czy wysiłek fizyczny, warto liczyć się z tym, że sprzęt może zachowywać się inaczej niż w warunkach, do których jesteś przyzwyczajony.

   

   Znaczenie ma również sama aktywność. Jeśli na co dzień prowadzisz spokojny tryb życia, a podczas urlopu planujesz codziennie kilka godzin spacerować, pływać albo chodzić po górach, dobrze uwzględnić to już podczas przygotowań. W przypadku ileostomii trzeba dodatkowo pamiętać o nawodnieniu. Wysoka temperatura, wysiłek i zwiększona utrata płynów mogą zwiększać ryzyko odwodnienia. Na każde wyjście w teren zabieraj ze sobą nie tylko kosmetyczkę ze sprzętem awaryjnym, ale też nakrycie głowy, krem z filtrem i – butelkę wody.

   Warto wiedzieć

   Jeśli wybierasz się w miejsce, w którym będzie bardzo gorąco, nie czekaj z pierwszą zmianą sprzętu do momentu, kiedy zacznie się odklejać. Przy dużym poceniu się warto obserwować brzegi płytki i reagować wcześniej, jeśli widzisz, że zaczynają się odklejać albo podchodzi pod nie wilgoć. Na wyjazd dobrze mieć również akcesoria, których używasz do poprawy przyczepności sprzętu, jeśli na co dzień są częścią Twojej pielęgnacji.

   
    

4. Sprawdź, jak wygląda opieka medyczna

   Jeśli wybierasz się do innego kraju, szczególnie poza Europę, przed wyjazdem sprawdź, jak wygląda tam dostęp do opieki medycznej. W dużym mieście znalezienie szpitala czy prywatnej kliniki zwykle nie jest trudne. Inaczej może być na małej wyspie, w górach, na terenach wiejskich czy podczas podróży przez regiony oddalone od większych ośrodków. Warto wcześniej wiedzieć, gdzie w razie potrzeby można uzyskać pomoc i jak można się tam dostać.

   Przed podróżą zagraniczną (zwłaszcza) poza kontynent, koniecznie sprawdź również zalecane szczepienia i inne wymagania zdrowotne dotyczące kraju, do którego jedziesz. Dotyczy to szczególnie kierunków tropikalnych i egzotycznych. Informacje te najlepiej sprawdzić z odpowiednim wyprzedzeniem, ponieważ niektóre szczepienia wymagają kilku dawek, a część profilaktyki trzeba rozpocząć przed wyjazdem. Przy przyjmowanych lekach lub dodatkowych problemach zdrowotnych warto omówić planowaną podróż i szczepienia z lekarzem.

   Ważna jest także codzienna higiena. W miejscach, w których jakość wody z kranu może być niepewna, używaj do picia i płukania ust po myciu zębów wody butelkowanej lub przegotowanej. Zwracaj uwagę na higienę rąk – szczególnie przed przygotowaniem lub spożyciem posiłku oraz przed wykonywaniem czynności związanych ze zmianą sprzętu stomijnego. W podróży łatwo skupić się na samym sprzęcie, a zapomnieć, że ręce są jednym z najważniejszych elementów całej procedury.

   Warto wiedzieć

   Przed wyjazdem zagranicznym zapisz w telefonie adres najbliższego szpitala lub placówki medycznej w miejscu, w którym będziesz przebywać, a przy podróży objazdowej sprawdź kilka takich punktów na trasie. Bardzo przydatne jest również wykupienie ubezpieczenia turystycznego obejmującego koszty leczenia za granicą i sprawdzenie, jakie sytuacje obejmuje polisa. Warto mieć jej numer oraz numer telefonu do ubezpieczyciela zapisane również poza telefonem, na przykład w dokumentach podróży.

   
    

5. Sprawdź zasady podróżowania z Twoim sprzętem

   Jeżeli wyjazd oznacza lot samolotem, przed podróżą sprawdź zasady dotyczące bagażu podręcznego, płynów oraz przewożenia sprzętu stomijnego. Szczególnej uwagi wymagają akcesoria, które mogą podlegać ograniczeniom, na przykład nożyczki używane do wycinania otworu w płytkach. Zasady kontroli bezpieczeństwa mogą różnić się w zależności od lotniska i kraju, dlatego przed wylotem warto sprawdzić aktualne wymagania przewoźnika oraz lotniska, z którego będziesz podróżować.

   Sam sprzęt najlepiej rozdzielić pomiędzy bagaż podręczny i główny. Nie pakuj całego zapasu do walizki nadawanej do luku – w przypadku zagubienia albo opóźnienia bagażu zostaniesz bez rzeczy potrzebnych do codziennego funkcjonowania. W bagażu podręcznym powinien znaleźć się zapas pozwalający spokojnie przetrwać kilka dni, a także komplet potrzebny do wykonania pełnej zmiany sprzętu.

   Do podręcznego warto również włożyć dodatkową bieliznę i ubranie. Jeśli dojdzie do nieszczelności albo konieczności nagłej zmiany sprzętu, przebranie się będzie możliwe od razu, bez czekania na główny bagaż.

   Warto wiedzieć

   Przed wylotem przygotuj mały, kompletny zestaw awaryjny i trzymaj go w łatwo dostępnym miejscu bagażu podręcznego (na potrzeby kontroli – akcesoria umieść w strunowym woreczku). W bagażu podręcznym powinny znaleźć się wszystkie elementy potrzebne do pełnej zmiany sprzętu: worek lub płytka, środki do oczyszczenia skóry, akcesoria, których używasz przy zmianie oraz worek na zużyty sprzęt. Jeśli płytkę trzeba przycinać, jeśli tylko Twoja stomia na to pozwala - najlepiej zrobić to jeszcze przed podróżą. Taki gotowy zestaw jest znacznie wygodniejszy niż szukanie po całym bagażu pojedynczych elementów wtedy, gdy właśnie ich potrzebujesz.

Czy naprawdę trzeba sprawdzać to wszystko?

Nie przed każdym weekendowym wyjazdem trzeba robić pełny research. Jeśli jedziemy do znanego nam miejsca, znamy jego infrastrukturę i wiemy, jak reaguje nasza stomia, część tych przygotowań mamy już właściwie za sobą.

Im bardziej nowe jest jednak miejsce, tym więcej niewiadomych. Szczególnie wtedy, gdy jedziemy do kraju o zupełnie innym klimacie, standardzie sanitarnym czy dostępności sprzętu medycznego – pierwszy raz albo pierwszy raz ze stomią. Kilka minut poświęconych na sprawdzenie podstawowych informacji będzie później procentować spokojem i komfortem – fizycznym i psychicznym.

---

Tekst i zdjęcia: Iza Janaczek