Stomia od kuchni. Komfort stomijny przy biurku. Stomia a długie siedzenie

Mamy naturalną skłonność do siedzenia. Siedzimy dużo — czasem zdecydowanie za dużo. W pracy przesiadujemy przy biurku, w wolnym czasie lądujemy w fotelu przed telewizorem, a gdy dochodzą długie podróże albo zwykłe zmęczenie, nasze dni potrafią upłynąć niemal wyłącznie „na siedząco”.

Rzadko myślimy o tym, że taka codzienna, wielogodzinna pozycja naprawdę wpływa na brzuch, sprzęt i ogólny komfort osoby ze stomią — zarówno fizyczny, jak i psychiczny. A jednak to właśnie dłuższe siedzenie, niezależnie od tego, czy wynika z pracy, relaksu czy ograniczonej mobilności, potrafi wywoływać dyskomfort w okolicach stomii.

Dlatego dziś, w „Stomii od kuchni”, zajmujemy się tematem długotrwałego siedzenia: skąd bierze się zmęczenie tą pozycją, dlaczego brzuch reaguje inaczej i jakie proste triki mogą realnie ułatwić życie każdemu, kto pracuje i żyje z woreczkiem stomijnym.

Dlaczego długotrwałe siedzenie bywa trudne dla stomika?

Mówiąc w dużym uproszczeniu, siedzenie „kompresuje” brzuch. Kiedy siedzisz bez przerwy, przez kilka godzin dziennie, tułów zgina się w pasie, co naturalnie zwiększa nacisk na okolice jelit i sprzętu stomijnego. To może powodować:

• uczucie „ciągnięcia” skóry,
• dyskomfort w miejscu płytki, uciskanie i „wbijanie się” płytki w brzuch,
• szybsze podważanie się brzegów przylepca i ryzyko jego samoczynnego odklejenia się,
• wrażenie pełniejszego worka (nawet jeśli faktycznie nie jest pełny),
• spowolnienie pasażu jelitowego.

Nie, siedzenie samo w sobie nie jest szkodliwe. Jednak w połączeniu z jesiennym spadkiem aktywności i większą skłonnością do ciepłych, cięższych posiłków — potrafi znacznie wpłynąć na jakości życia z woreczkiem. Zwłaszcza, gdy stomik dodatkowo boryka się ze zrostami. Mogą one występować po każdej operacji brzusznej. I mogą wpływać na to, jak organizm reaguje na długie siedzenie. A nierzadko reaguje wtedy sporym dyskomfortem i bólem.

Jak siedzieć, by brzuch miał lepiej?

Pozycja, w jakiej siedzimy, jest bardzo ważna. I warto się nad nią pochylić, by wiedzieć jak zwiększyć codzienny komfort osoby żyjącej ze stomią. Zwłaszcza jeśli z jakichś powodów większość dnia spędza ona w pozycji siedzącej. Zatem, o czym warto pamiętać?

1. Kąt siedzenia ma znaczenie
   Jeśli ciało „składa się” zbyt mocno w pasie, rośnie nacisk na stomię i płytkę. O czym należy pamiętać? Optymalnie jest wtedy, gdy:

   • biodra są minimalnie wyżej niż kolana,
   • tułów nie zapada się do przodu,
   • plecy mają podparcie. Oparcie jest ważne, staraj się z niego korzystać. Ważne, by nie było zbyt odchylone, no chyba, że odpoczywasz i się relaksujesz, ale to już zupelnie inna pozycja niż ta, do pracy.
      

2. Nie siadaj na zbyt miękkich krzesłach

   Głębokie, miękkie krzesła zwiększają ucisk w dolnej części brzucha. To z kolei zwiększa dyskomfort w okolicy stomii. To jeden z powodów, dla których wielu stomików woli twarde, stabilne siedzisko.

3. Jeśli masz biurko regulowane — wykorzystuj je

Nawet 15 minut pracy na stojąco co godzinę wiele zmienia. Poprawia się pasaż jelitowy i samopoczucie, a dla równowagi - zmniejsza nacisk na brzuch i ilość gazów. Między innymi właśnie dlatego możliwość „pracy na stojąco” zyskuje coraz większe uznanie.

Krótkie przerwy — małe wybawienie w jesiennym maratonie pracy

W szkołach wciąż (na szczęście) funkcjonuje zasada: 45 minut lekcji - parę minut odprężenia i czasu na zmianę pozycji ciała. W przypadku małej przerwy w pracy nie trzeba „robić kroków i przysiadów”. Wystarczy minimalny ruch, czyli:

• przeciągnięcie tułowia,
• odchylenie pleców do tyłu,
• rozluźnienie brzucha,
• kilka kroków do kuchni lub łazienki,
• powolny skręt tułowia w prawo i w lewo.

Takie drobiazgi zmniejszają ucisk na sprzęt i poprawiają pasaż jelitowy. Jelita zwyczajnie lubią ruch — nawet najmniejszy.

Sprzęt stomijny a siedzenie — jak to ogarnąć?

Tu liczą się szczegóły.

1. Worek, który jest dopasowany zarówno do Twojej stomii, jak i do trybu dnia

   Przy dłuższym siedzeniu brzuch jest mocniej dociśnięty, a to zwiększa ryzyko podważania się płytki albo zwykłego „przeszkadzania” worka pod ubraniem. Dlatego warto zwrócić uwagę na dwie rzeczy:

   • dyskrecję i elastyczność worka — warto wybierać modele, które dobrze układają się pod ubraniem, „nie usztywniają się” przy siadaniu i dają zdecydowanie większy komfort podczas pracy,
   • sprawny filtr — porządny filtr to mniejsza ilość gazów i większy spokój o zapach, szczególnie w miejscach, gdzie nie ma jak „wywietrzyć” sytuacji, czyli np. w biurze czy samochodzie.
      

2. Dodatkowe uszczelnienie – pierścienie i pasta

   W pozycji siedzącej brzuch często tworzy naturalne zagłębienia. To miejsca, które zwiększają ryzyko podciekania treści jelitowej pod płytkę i jej samoistne odklejenie się. By takie ryzyko zminimalizować warto:

   • stosować pierścienie uszczelniające. Pomagają wypełniać szczeliny między stomią a płytką.
   • uzupełniać szczeliny pastą uszczelniającą. Szczególnie gdy skóra wokół stomii nie jest gładka.
      

   Dobrze jest również pamiętać o półpierścieniach hydrokoloidowych. Zabezpieczają one brzegi płytki, chroniąc tym samym przed odklejaniem się worka.

3. Pasek stomijny — tak czy nie?

   Nie dla każdego, ale dla niektórych to duża ulga. Pasek potrafi ustabilizować płytkę i zmniejszyć uczucie „ciągnięcia” podczas siedzenia. Warto go przetestować.

A co z odzieżą?

Postaw na garderobę, która współpracuje ze sprzętem, a nie z nim walczy. Czyli, wybieraj

• modele z miękkim, elastycznym pasem (np. legginsy czy spodnie sportowe, lub spodnie eleganckie ale bez dopasowanej góry),
• fasony, które nie uciskają okolicy stomii, dając workowi swobodnie spełniać swoje zadanie,
• bieliznę leżącą pod workiem albo taką, która go delikatnie otula. Warto też rozważyć specjalne pasy lub bieliznę stomijną – stabilizują sprzęt i zapobiegają jego przesuwaniu się.

Jesienne jedzenie, praca i jelita
Jesień to sezon na cięższe posiłki, większą ochotę na pieczywo, ciepłe dania i napoje, które przyjemnie „dociążają”. Przy pracy siedzącej może to oznaczać:

• wolniejszy pasaż,
• więcej gazów,
• większą ilość treści trafiającej do worka w krótkim czasie.

Dlatego „przy biurku” najlepiej sprawdzają się:

• potrawy lekkostrawne,
• mniejsze porcje,
• ciepłe napoje, ale nie przesadnie słodkie,
• unikanie „zapychaczy” typu duże ilości białego pieczywa czy tłustych dań.

Pamiętaj: siedzenie + cięższy posiłek = większe obciążenie jelit. Wypróbuj opcję z lżejszymi posiłkami oraz małymi przerwami na zmianę pozycji. Twój brzuch będzie Ci wdzięczny.

Kiedy warto zwrócić szczególną uwagę na dyskomfort?

Jeśli długotrwałe, częste siedzenie skutkuje pojawieniem się wyraźnie odczuwalnego dyskomfortu, warto zasięgnąć opinii specjalisty. W jakich przypadkach jest to wskazane?
Gdy:

• pojawia się ból, który narasta w pozycji siedzącej,
• obserwujesz wyraźne trudności z oddawaniem treści,
• zanotowałeś nagłą zmianę w pracy jelit,
• kłujące dolegliwości mają charakter nawracający lub wręcz ciągły.

To nie musi oznaczać nic groźnego, ale warto to sprawdzić — szczególnie u osób po kilku operacjach.

Jesień nie zwalnia z dbania o swój dobrostan

Siedzenie nie musi być dla stomika źródłem dyskomfortu. Można je oswoić, dopasować do siebie, swojego stylu życia i trybu dnia. Czasami wystarczy mała rzecz – zmiana w diecie podczas pracy, krótkie przerwy zamiast długich (jak te jesienne wieczory) bloków roboczych i bardziej komfortowy ubiór. W przypadku stomii – każdy szczegół ma znaczenie.

Tekst: Iza Janaczek
Zdjęcia: blog Med4Me i pexels