Stomia od kuchni. Nie bój się wiosny

Wiosna potrafi ucieszyć. Ale potrafi też zestresować. Dla wielu osób ze stomią to moment, w którym coś w środku zaczyna się napinać. Dlaczego? Ponieważ wiosna oznacza lżejsze ubrania, więcej ruchu, wyższą temperaturę, wyjazdy, spotkania... Słowem - więcej „życia na zewnątrz”.

Dla wielu nowych stomików – i tych z dłuższym stażem, którzy wciąż nie czują się z tematem do końca „poukładani” – wiosna bywa źródłem stresu, pytań i czarnych scenariuszy. To nie jest przewrażliwienie, a Ty drogi Przyjacielu Stomiku wcale nie jesteś skazany na niezrozumienie. Zmiana sezonu realnie wpływa na ciało. A stomia – jak każda część organizmu – reaguje na temperaturę, dietę, poziom stresu i aktywność. Rozumiemy to i właśnie dlatego dziś oddajemy Ci tekst, który może Ci pomóc zrozumieć, że i Ty masz prawo do wiosny. Bez stresu i czarnych scenariuszy.

Dziś w ‘Stomii od kuchni’ nie tylko o tym, jak się przygotować do wiosny, ale przede wszystkim o tym, jak się jej nie bać. Zapraszam do lektury.

Dlaczego wiosna może wywoływać napięcie?

Najpierw warto zrozumieć, skąd obawa i lęk. Poznanie mechanizmu obaw przed wiosną pomoże opracować działania minimalizujące je.

Wyższa temperatura zwiększa potliwość. Wilgoć może skracać czas utrzymywania się przylepca. Zadbaj o właściwy strój, nie przegrzewaj się, wybierz opcję na cebulkę, to umożliwia redukcję warstw, gdy zrobi się cieplej.
Więcej ruchu oznacza bardziej intensywną pracę jelit. Nie bój się tego, to fizjologia. Obserwuj ciało i stomię. Wyrób sobie właściwą rutynę. Posiłek, chwila przerwy, aktywność. Nie idź „na kije” zaraz po zjedzeniu obiadu, daj organizmowi czas na chwilę odpoczynku po posiłku.
Zmiana diety na wiosenną (świeże warzywa, owoce, grill, sałatki) może przejściowo zmieniać konsystencję treści jelitowej. Testuj wiosenne nowości pojedynczo. Jeśli skusiłeś się na sałatkę ze świeżych warzyw, nie sięgaj już w tym dniu po zupę z nowalijek na śmietance. Sprawdź, jak organizm zareagował na sałatkę. Jeśli nie manifestował problemów – smakuj tę wiosnę dalej.
Lżejsze ubrania często wzmacniają obawy o widoczność worka. To normalne, że ciało reaguje. To normalne, że głowa chce mieć kontrolę. Jeśli zależy Ci na większej dyskrecji wybieraj odzież z zaszewkami lub gumką w pasie. Polub się z narzutkami, luźnymi koszulami i tunikami. Koszula narzucona na dopasowaną bluzkę i spodnie z zaszewkami nie tylko mocniej „udyskretnia” stomię, ale też – bardzo dobrze i modnie wygląda.

Zamiast paniki – małe rytuały

Organizm lubi przewidywalność. Jelita też. Jesień i zima to pory kojarzące się z wyciszeniem i spowolnieniem. Żyłeś/aś w tym trybie dwa sezony, organizm przywykł do takiego stylu dnia - nie rób mu teraz gwałtownej pobudki tylko dlatego, że wiosna puka już do drzwi. Podejdź do niej spokojnie i bez nadmiernej ekspresji. Co to oznacza?

Poranek bez pośpiechu

U wielu osób ze stomią największa aktywność jelit pojawia się rano – szczególnie po pierwszym posiłku. To naturalny odruch żołądkowo-okrężniczy. Ciało „uruchamia” cały organizm po nocy. Wiosną, kiedy dni stają się intensywniejsze, warto dać sobie rano kilka minut więcej.

Stoma-protipy na dobry start:
- Wstań 15 minut wcześniej. To naprawdę zmniejsza napięcie.
- Opróżnij worek przed wyjściem, nawet jeśli „jeszcze nie trzeba”.
- Jeśli zmieniasz sprzęt – rób to w stałym rytmie. Skóra wokół stomii lepiej reaguje na regularność.
- Rzuć okiem na kolor stomii i stan skóry. Wczesne wychwycenie podrażnienia zapobiega większym problemom.
Spokojny poranek to spokojniejsza głowa przez resztę dnia.
Wieczór, bez pośpiechu

Wiosną częściej wychodzimy, wracamy później, jesteśmy bardziej zmęczeni. A zmęczenie sprzyja niedokładności. Tymczasem w przypadku stomii to właśnie detale mają znaczenie.

Stoma-protipy na dobranoc:

Pamiętaj o wieczornej check-liście:
- Sprawdź szczelność sprzętu stomijnego.
- Oceń, czy skóra wokół płytki nie jest wilgotna lub podrażniona.
- Uzupełnij zapas sprzętu w torbie na następny dzień poza domem.
- Jeśli dzień był aktywny, upewnij się, że pot nie osłabił przylepca.

To pięć minut, które potrafią zadbać o spokojną noc.

Ciało po zimie nie lubi gwałtowności

Po miesiącach mniejszej aktywności i cięższej diety jelita mogą reagować w sposób bardziej wrażliwy. Szczególnie osoby z ileostomią powinny pamiętać, że wraz ze wzrostem temperatury rośnie ryzyko odwodnienia – treść jelitowa jest bardziej płynna, a organizm traci więcej elektrolitów.

Co pomaga:

Picie jakościowych płynów małymi porcjami przez cały dzień, nie „na raz”.
Stopniowe wprowadzanie surowych warzyw i owoców.
Krótki spacer po posiłku – 10–15 minut wspiera perystaltykę.

I pamiętaj – testuj powoli i pojedynczo; obserwuj reakcję organizmu.

Lżejsze ubrania i cięższe myśli

Moment nałożenia pierwszej cienkiej, lekkiej koszuli zamiast bezpiecznego maskującego swetra bywa trudniejszy niż zmiana diety. Pojawia się wiele pytań, które powodują często rezygnację z życia towarzyskiego: „Czy to widać?” „Czy coś się odznacza?” „Czy worek się nie przesunie?”

Zamiast mnożyć domysły – działaj:

Zrób przymiarkę w domu, stwórz kilka zestawów ubrań – na kilka dni, to skróci codzienne dumanie przed otwartą szafą.
Wybierz się do sklepu i przymierz różne kroje ubrań. Jeśli zależy Ci na dyskrecji, celuj w spodnie i spódnice z zaszewkami oraz luźniejsze koszule i tuniki. To że przed operacją nosiłe/aś przeczy raczej dopasowane – nie znaczy, że teraz nie możesz tego stylu trochę zmodyfikować.
Rozważ zakładanie pasa stomijnego lub bielizny stabilizującej worek, jeśli potrzebujesz większego poczucia stabilności – te produkty robią robotę.
Wyjdź najpierw na krótki spacer, zanim zaplanujesz dłuższe wyjście.

Głowa uspokaja się wtedy, gdy ma dowód, że ciało daje radę.

Sprzęt też może potrzebować „wiosennego przeglądu”

Zmiana masy ciała, większa potliwość czy podrażnienia to sygnały, że warto przyjrzeć się dopasowaniu sprzętu.

Dlatego sprawdź i porównaj:

czy otwór, który wycinasz w płytce nadal odpowiada aktualnemu rozmiarowi stomii?
czy przylepiec nie odkleja się szybciej niż zimą?
czy nie pojawiają się częstsze zaczerwienienia?

Jeśli coś budzi wątpliwość – konsultacja z osobą oferującą profesjonalne wsparcie jest rozsądniejsza niż eksperymenty.

Nie bój się wiosny. Stomik może się nią cieszyć

Stomia nie odbiera prawa do wiosennych spacerów, lżejszych ubrań, spotkań i wyjazdów. Wymaga jedynie odrobiny uważności i reagowania na bieżąco. Z dobrym przygotowaniem wiosna może być także Twoim dobrym czasem – dlatego warto przygotować do niej także głowę.

A jeśli potrzebujesz w tym temacie wsparcia, daj znać. Jesteśmy tuż obok.

Treść: Iza Janaczek
Zdjęcia: Fundacja STOMAlife i Iza Janaczek

Widoczny na jednym ze zdjeć poradnik dostępny jest także w wersji elektronicznej i znaleźć go można klikając TUTAJ.