Stomia od kuchni. Jak zabezpieczać stomię na poziomie skóry. Czyli: convex to nie wszystko

Po operacji wiele osób zakłada, że to, co widzą w lustrze dziś, będzie wyglądało tak samo za miesiąc czy dwa. Tymczasem zarówno stomia, jak i skóra wokół niej zmieniają się – i to jest zupełnie naturalne.

W pierwszych tygodniach po wyłonieniu, stomia zwykle jest większa, bardziej obrzęknięta, a skóra wokół niej delikatna i wrażliwa. Z czasem obrzęk ustępuje, stomia maleje, brzuch zaczyna pracować inaczej, a powłoki brzuszne stopniowo odzyskują elastyczność. Dla wielu osób to właśnie ten moment, w którym dotychczasowe zaopatrzenie stomii przestaje działać tak, jak działało na początku.

I tu bardzo często pojawia się bezradność, bo skąd wiedzieć, co zmienić? Jak ocenić, dlaczego worek stomijny, który wcześniej trzymał się bez zarzutu, zaczyna się odklejać – czasem nagle, w najmniej odpowiednim momencie, brudząc odzież i wywołując stres?

W dzisiejszym tekście z cyklu „Stomia od kuchni” przyglądamy się temu, co zrobić, gdy stomia znajduje się na poziomie skóry brzucha. Gdzie szukać kompetentnej pomocy w doborze sprzętu i po jakie akcesoria sięgać, by życie z woreczkiem nie było pasmem napięcia i udręki, lecz stopniowo odzyskiwało spokój.

Czy wiesz, że...

Wielu nowych stomików nie ma świadomości, że ich stomia się zmieni, a to będzie wymagać zmiany rodzaju sprzętu stomijnego. Stomia to mnóstwo nowości, w pierwszych dobach po operacji stomik musi przyswoić sobie wiele nowych rzeczy. W połączeniu z szokiem, jaki wywołuje najczęściej u nowicjuszy sama stomia, tematy sprzętowe jawią się jak jedna wielka niewiadoma, o której ma się zaledwie mgliste pojęcie. Nic więc dziwnego, że zwłaszcza tuż po operacji, wielu stomików nie wie, że istnieją różne rodzaje płytek, w tym także convex. I to nie dlatego, że coś zaniedbali. Najczęściej powodem jest natłok nowości, które trzeba przyswoić w bardzo krótkim czasie i brak przestrzeni na wiedzę „na zapas.”

Profesjonalna pomoc to krok do przodu

Podciekanie treści wprost na skórę lub niespodziewane odklejenie się płytki stomijnej, skutecznie niszczą ledwo kiełkującą pewność siebie stomików. W wielu wypadkach przestają oni wierzyć, że stomia będzie pomostem do dobrego życia. W takich momentach warto poprosić o pomoc opiekunkę stomijną lub pielęgniarkę stomijną. To osoby kompetentne, które potrafią ocenić sytuację, zaproponować zmianę płytki, dobrać odpowiednie uszczelnienie i pokazać, jak chronić skórę w sposób bezpieczny i realnie działający. Dobra rada na tym etapie potrafi oszczędzić wiele bólu, stresu i niepotrzebnych eksperymentów.

Dopiero mając tę podstawową wiedzę, można spokojnie przyjrzeć się temu, czym naprawdę jest zabezpieczenie stomii na poziomie skóry – i dlaczego convex bywa pomocny, ale nie jest jedyną odpowiedzią, zwłaszcza, że najlepiej działa z odpowiednim wsparciem odpowiednich akcesoriów.

Skąd bierze się stomia na poziomie skóry?

Stomia, która znajduje się na poziomie skóry lub lekko się w nią cofa to najczęściej wynik naturalnych uwarunkowań organizmu oraz przebiegu leczenia.

Do najczęstszych przyczyn takiego stanu rzeczy należą:

• budowa anatomiczna brzucha i ilość tkanki podskórnej,
• napięcie mięśni oraz ich praca podczas ruchu i zmiany pozycji,
• warunki, w jakich wykonywana była operacja,
• proces gojenia się tkanek po zabiegu,
• zmiany masy ciała po operacji.

U części osób stomia od początku jest płaska. U innych z czasem zaczyna się chować przy siadaniu, schylaniu się czy napinaniu mięśni brzucha. To zjawisko fizjologiczne. Problem pojawia się wtedy, gdy treść jelitowa ma kontakt ze skórą wokół stomii.

Convex – ważny element, ale nie jedyny

Płytka wypukła, czyli convex, ma swoje uzasadnione miejsce w zaopatrzeniu stomii na poziomie skóry. Jej zadaniem jest delikatne wywieranie nacisku na powłoki brzuszne tak, aby stomia została lepiej uwidoczniona, a przyleganie sprzętu było szczelniejsze.

Warto jednak pamiętać, że:

• convex nie rozwiązuje wszystkich problemów,
• działa najlepiej jako część całego systemu,
• źle dobrany może powodować dyskomfort lub nasilać podrażnienia.

Dlatego tak istotne jest spojrzenie szerzej, czyli – nie tylko na kształt płytki, ale na całość zabezpieczenia skóry, jaka się pod nią znajduje.

Szczelność zaczyna się na styku skóry i sprzętu

 Podstawą skutecznej ochrony stomii jest szczelne i bezpieczne połączenie sprzętu ze skórą. Kluczowe znaczenie mają tu trzy elementy:

• precyzyjne wycięcie otworu w płytce. Zbyt duży otwór sprzyja podciekaniu treści jelitowej, zbyt mały, może powodować otarcia stomii i dyskomort.
• wyrównanie powierzchni skóry – fałdki, blizny czy zagłębienia zmieniają sposób przylegania płytki. Im bardziej równa powierzchnia skóry – tym lepsza przyczepność sprzętu.
• ochrona skóry przed wilgocią i enzymami trawiennymi – nawet krótkotrwały kontakt może prowadzić do podrażnień.

W tym miejscu ogromną rolę odgrywają akcesoria stomijne, wzmacniające rolę płytki convex. Oto te, które realnie wpływają na poprawę jakości życia ze stomią płaską:

1. Pierścienie i pasty uszczelniające
   
   Pierścienie uszczelniające oraz pasty stomijne nie są dodatkiem „na wszelki wypadek”. Ich zadaniem jest realne wsparcie skóry i szczelności zaopatrzenia.
   
   Pomagają one:

   • wypełnić nierówności skóry wokół stomii,
   • stworzyć elastyczne zabezpieczenie na styku stomii i płytki,
   • ograniczyć ryzyko podciekania, poprzez uszczelnienie przestrzeni między stomią a otworem płytki,
   • wesprzeć działanie zarówno płytek płaskich, jak i wypukłych.
      

   W przypadku stomii na poziomie skóry bardzo często odpowiednio dobrany pierścień lub pasta stmijna, przynosi największą poprawę komfortu.
    

2. Preparaty ochronne – niewidzialna tarcza dla skóry
   
   Preparaty barierowe w sprayu lub chusteczkach tworzą na skórze cienką warstwę ochronną. Nie leczą już powstałych zmian, ale skutecznie chronią skórę przed kolejnymi uszkodzeniami.
   
   Ich rola to:

   • zmniejszenie kontaktu skóry z wilgocią,
   • ochrona przed drażniącym działaniem treści jelitowej,
   • ułatwienie bezpiecznego i mniej bolesnego zdejmowania sprzętu.
      

   Przy stomii płaskiej to często element, który robi dużą różnicę w codziennym komforcie.

Płytka płaska czy convex – jak podejmować decyzję?

Nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie. Dobór płytki powinien uwzględniać:

• stopień cofania się stomii,
• elastyczność i ruchomość brzucha,
• reakcję skóry na dany rodzaj sprzętu,
• codzienną aktywność i styl życia.

Czasem wystarcza płytka płaska wsparta pierścieniem. Innym razem lepszym wyborem jest płytka wypukła typu convex z dodatkowym uszczelnieniem. Zmiana sprzetu to ważna decyzja, warto skonsultować swój wybór opinią specjalisty.

Stomia na poziomie skóry nie musi stanowić problemu

Stomia na poziomie skóry nie czyni nikogo gorszym ani bardziej problematycznym stomikiem lub pacjentem. Oznacza jedynie, że ciało potrzebuje bardziej indywidualnych rozwiązań.

Dobrze dobrane zaopatrzenie to efekt wiedzy, cierpliwości i często rozmowy ze specjalistą. Nie ma dwóch takich samych brzuchów i dwóch identycznych stomii. Dlatego w kwestii własnego komfortu należy kierować się własnymi odczuciami i wymogami.

Convex jest ważnym elementem zaopatrzenia. Ale dopiero połączenie wiedzy, akcesoriów i uważności na własne ciało daje realne poczucie bezpieczeństwa. Wraz z naszym partnerem i mecenasem naszych działań zapraszamy Was drodzy Przyjaciele Stomicy do kontaktu. Wsparcie naszych doświadczonych wolontariuszy oraz profesjonalistów os sprzętu to połączenie, które zwłaszcza nowym Stomikom, realnie pomaga mierzyć się z problemami wynikającymi z nadmiaru nowości i tempa.

Zapraszamy do kontaktu. Z tematem stomii nikt nie musi i nie powinien pozostawać sam. Ty również.

Tekst: Iza Janaczek
Foto: blog naszego partnera sieci sklepów Med4Me.

Zdjęcia przedstawiają przykładowy sprzęt stomijny oraz dostępne w sieci sklepów produkty do ochrony i pielęgnacji stomii. Można je zamówić w sklepach Med4Me – także w formie bezpłatnych próbek. To wyroby medyczne należy używać ich zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.