Stomia od kuchni. Ileostomia - prawidłowy kolor treści stomijnej - czyli jaki?

„Zaglądanie do worka stomijnego” to codzienność każdego ileostomika. Zwłaszcza na początku życia ze stomią wiele osób zastanawia się, czy jego zawartość wygląda tak, jak powinna. Czy luźna treść to norma, czy powód do niepokoju? Dlaczego raz jest wodnista, a innym razem gęsta i papkowata? Co z jej kolorem, ilością i resztkami niestrawionego jedzenia? Które zmiany są naturalne, a kiedy warto zachować czujność?

Organizm po operacji działa nieco inaczej, a to, co wcześniej było oczywiste, trzeba poznać na nowo. Właśnie dlatego w dzisiejszej „Stomii od kuchni” o tym, jak wygląda prawidłowa treść w przypadku ileostomii, co może wpływać na jej konsystencję i kolor oraz na jakie sygnały warto zwrócić uwagę, by wiedzieć, kiedy wszystko jest w porządku, a kiedy lepiej skonsultować się ze specjalistą.

Jak powinna wyglądać prawidłowa treść w ileostomii?

Treść w ileostomii jest zwykle luźniejsza niż stolec wydalany przez odbyt lub treść trafiająca do worka kolostomika. Dzieje się tak dlatego, że jelito grube wchłania wodę i zagęszcza treść pokarmową, a przy ileostomii treść trafia do worka bezpośrednio z jelita cienkiego, z pominięciem jelita grubego. Najczęściej ma ona konsystencję papkowatą, choć może być też bardziej płynna lub gęsta. Nie musi być uformowana ani wyglądać tak samo przez cały dzień czy każdego dnia. Dużo zależy od diety, przyjmowanych leków i czasu, jaki upłynął od operacji. Nie ma więc jednego wzorca, do którego każdy ileostomik powinien porównywać zawartość swojego worka.

Poznanie tego, co typowe dla własnej ileostomii, wymaga czasu. Warto jednak od samego początku pamiętać o jednym — nagła zmiana konsystencji, wyraźny wzrost ilości treści, ale też jej znaczny spadek lub zatrzymanie pracy stomii mogą świadczyć o problemie. W takiej sytuacji nie należy czekać, aż sprawa sama się unormuje, zwłaszcza, gdy objawy się nasilają. Nagła zmiana ilości lub konsystencji treści, której towarzyszy pogorszenie samopoczucia, to zawsze sygnał, że sprawę trzeba skonsultować z lekarzem.

Konsystencja – dlaczego raz jest gęściej, a raz rzadziej?

Konsystencja treści z ileostomii może zmieniać się w ciągu dnia. Wpływają na nią jedzenie, wypijane płyny, tempo pracy jelit, a także niektóre leki i infekcje.

Każdy organizm reaguje nieco inaczej. Produkt, po którym u jednej osoby treść staje się rzadsza, u innej nie wywoła żadnej zmiany. Dlatego zamiast od razu, zapobiegawczo wykreślać kolejne produkty z jadłospisu tylko dlatego, że ktoś inny nie czuł się po nich dobrze, lepiej postawić na obserwację reakcji własnego organizmu i własne w tym temacie wnioski.

Sama konsystencja nie przesądza o tym, czy wszystko jest w porządku. Liczą się również ilość treści, jej zmiany i Twoje samopoczucie. Jeśli nagle staje się znacznie bardziej płynna, jest jej dużo więcej niż zwykle lub pojawiają się inne niepokojące objawy, skonsultuj to, co Cię niepokoi ze specjalistą.

Kolor ma znaczenie i nie musi oznaczać problemu

Treść z ileostomii może mieć różne odcienie brązu, żółci, czerwieni, a nawet zieleni. Wpływają na to między innymi jedzenie, barwniki pokarmowe i żółć. Jeśli więc zauważysz zielonkawą lub żółtawą treść, nie zakładaj od razu, że dzieje się coś złego. Zastanów się, czy zmiana może mieć związek z tym, co ostatnio jadłeś, i zaobserwuj, czy towarzyszą jej inne objawy, np. pogorszenie samopoczucia.

Z kolei czerwona lub bordowa treść może być efektem obecności w menu buraczków. Jeśli jednak nie jadłeś buraków, przyczyną może być krew. Niewielkie krwawienie może pojawić się po otarciu delikatnej, dobrze ukrwionej stomii. Jeśli krwi jest więcej, krwawienie się powtarza lub krew miesza się z treścią, to sygnał, że temat należy skonsultować ze specjalistą. To ważne zwłaszcza jeśli zmianom towarzyszy ból brzucha i pogorszenie samopoczucia.

Zwróć też uwagę na czarną, smolistą treść. Może świadczyć o krwawieniu z przewodu pokarmowego. Jeśli zauważysz ją w worku i nie znasz przyczyny, to również powód by pilnie poszukać profesjonalnej pomocy.

Ile treści powinno trafiać do worka w ciągu doby?

Nie ma jednej ilości treści odpowiedniej dla każdego. U dorosłej osoby ze stabilnie funkcjonującą ileostomią wynosi ona zwykle około 600–1200 ml na dobę. Wpływają na nią między innymi długość jelita cienkiego i ilość wypijanych płynów.

Nie trzeba codziennie dokładnie mierzyć ilości treści, jeśli nie zalecił tego specjalista. Dobrze jednak wiedzieć, ile zwykle trafia do worka, by zauważyć wyraźne zmiany. Niepokój powinno wzbudzić zarówno znaczne zwiększenie, jak i zmniejszenie ilości treści.

Jeśli treści nagle przybywa, szczególnie gdy staje się bardzo wodnista, organizm może tracić zbyt dużo płynów. Jeśli w ciągu doby do worka trafia ponad 1,5 litra treści, organizm może tracić więcej płynów, niż jest w stanie wchłonąć. Dlatego zwracaj uwagę na to, jak się czujesz. Silne pragnienie, zawroty głowy czy mała ilość ciemnego moczu mogą świadczyć o odwodnieniu. Jeśli zauważysz takie objawy, pilnie skontaktuj się z lekarzem.

Jeśli natomiast treści nagle jest znacznie mniej lub w ogóle przestaje się pojawiać, również nie lekceważ tej zmiany. Ból brzucha, nudności lub wymioty mogą wskazywać na niedrożność jelita. Także w takiej sytuacji potrzebna jest pilna pomoc medyczna.

Gazy i resztki pokarmu w worku – czy to normalne?

Tak. W worku mogą pojawiać się gazy, a w treści resztki jedzenia, na przykład włókna roślinne czy skórki warzyw i owoców. To zupełnie naturalne i samo w sobie nie powinno budzić niepokoju.

Niektóre produkty mogą powodować więcej gazów, ale każdy organizm reaguje inaczej. Jeśli po konkretnym posiłku gorzej się czujesz, sprawdź, czy sytuacja się powtarza. Nie musisz od razu rezygnować z danego produktu, jeśli zmiana samopoczucia nie była drastyczna. Jeśli natomiast to, co zjadłeś, wywołało silne dolegliwości lub przyczyniło się do zablokowania stomii, lepiej nie ryzykować i unikać tego produktu.

Za dużo treści – jak to rozpoznać i jak reagować?

Większa ilość treści z ileostomii może być związana ze zmianami w diecie, przyjmowanymi lekami, infekcją jelitową lub zaburzeniami pracy jelit.

Jeśli treści nagle jest znacznie więcej niż zwykle, a do tego staje się bardzo wodnista, organizm może tracić zbyt dużo płynów. Zwróć uwagę na wzmożone pragnienie, suchość w ustach, osłabienie, zawroty głowy oraz mniejszą ilość ciemniejszego moczu. Jeśli zauważysz takie objawy, pilnie skontaktuj się z lekarzem. Nie czekaj, aż poczujesz się gorzej. Pamiętaj, że liczy się nie tylko ilość treści, ale też jej konsystencja i Twoje samopoczucie.

A jeśli stomia przestaje pracować?

Jeśli treści z ileostomii nagle jest znacznie mniej niż zwykle lub zupełnie przestaje się pojawiać, przyczyną może być między innymi niedrożność jelita. Nie ma jednej liczby godzin, po której brak treści zawsze oznacza problem. Ważne jest to, jak zwykle pracuje Twoja stomia, czy pojawiły się inne objawy i jak się czujesz. W żadnym wypadku nie próbuj pobudzać jelit środkami przeczyszczającymi na własną rękę.

Jeśli stomia przestaje pracować, a do tego pojawiają się ból brzucha, wzdęcie, nudności lub wymioty, potrzebujesz pilnej pomocy medycznej. Nie czekaj do następnego dnia, licząc, że problem sam minie. Działaj.

Poznaj swoją normę i nie daj się zwariować

Początek życia z ileostomią to wiele wątpliwości. Odróżniania tego, co jest normalne, a co powinno niepokoić, trzeba się zwyczajnie nauczyć. Treść trafiająca do worka może być luźniejsza lub gęstsza, a jej konsystencja może zmieniać się w ciągu dnia. Takie zmiany mogą budzić obawy, zwłaszcza na początku życia ze stomią. Z czasem ten niepokój mija, ale żeby tak się stało, warto obserwować własny organizm i starać się poznać jego nowy rytm.

---

Tekst i foto: Iza Janaczek