Stomia od kuchni. A co po kąpieli? Czy trzeba szybko zmienić worek? Fakty i mity

Z uwagi na filozofię, której hołdujemy, uważamy i wiemy z doświadczenia, że stomik może korzystać z przyjemności związanych z wodą. Wiele uwagi poświęciliśmy już więc temu, jak przygotować się do czasu spędzanego nad wodą – sprzętowo, odzieżowo i mentalnie. Pisaliśmy o prawach stomików do korzystania z atrakcji wodnych w miejscach publicznych (basen, sauna, jacuzzi) oraz o tym, jak zachować się w przypadku niewybrednych lub bezrefleksyjnie wścibskich komentarzy. Warto więc, domykając temat wody, skupić się na tym, co zrobić ze sprzętem po wyjściu z morza, basenu czy jeziora. Czy worek trzeba od razu zmienić?

Dziś w „Stomii od kuchni” bierzemy na warsztat fakty i mity dotyczące stoma-rutyny po wyjściu z wody.

I od razu najważniejsza informacja: nie, samo wejście do wody nie oznacza konieczności wymiany sprzętu zaraz po wyjściu z basenu.

Jeśli sprzęt nadal dobrze przylega, jest szczelny, nie obserwujesz i nie czujesz podciekania, a skóra wokół stomii wygląda prawidłowo, nie ma powodu, żeby odklejać płytkę tylko dlatego, że właśnie była zanurzona w wodzie.

To jeden z tych wakacyjnych mitów, które zdecydowanie warto zostawić za sobą.

Mit: po każdej kąpieli trzeba zmienić sprzęt stomijny.

Fakt: jeśli sprzęt nadal jest szczelny i dobrze przylega, nie trzeba go wymieniać tylko dlatego, że miał kontakt z wodą.

Po wyjściu z basenu, morza czy jeziora warto osuszyć sprzęt i wizualnie sprawdzić stan płytki. Nie ma potrzeby wycierać jej intensywnie ręcznikiem – wystarczy delikatnie osuszyć worek, płytkę i skórę wokół stomii, a najlepiej pozwolić im spokojnie wyschnąć. Energiczne pocieranie rozmiękczonej wodą płytki może naruszyć jej brzegi i osłabić ich przyleganie do skóry. To właśnie na brzegach najczęściej można też zauważyć pierwsze oznaki odklejania.

Jeżeli płytka nadal dobrze przylega, sprzęt jest szczelny, a skóra nie wykazuje oznak podrażnienia, nie ma powodu, by podejmować dodatkowe działania. Można po prostu przejść do kolejnego punktu z wakacyjnej listy.

Mit: mokra płytka oznacza, że trzeba ją odkleić, bo „woda osłabiła klej”

Fakt: sam kontakt sprzętu z wodą nie oznacza, że przestał on spełniać swoją funkcję.

Po pływaniu, biczach wodnych czy snorkelingu płytka i worek będą mokre. To zupełnie normalne. Istotne jest nie to, czy sprzęt miał kontakt z wodą, ale to, czy nadal dobrze przylega i zapewnia szczelność.

Dlatego zamiast zastanawiać się, czy każda kąpiel „skraca życie” płytki, lepiej po prostu sprawdzić jej stan. Oceń:

• czy brzegi nadal dobrze się trzymają?
• czy nie zaczynają się podwijać lub odklejać?
• czy nie pojawiło się podciekanie?
• czy nie czujesz dyskomfort?

Jeśli wszystko jest w porządku, nie ma potrzeby niczego zmieniać.

Mit: jeśli płytka zaczyna odchodzić, można poczekać do planowanej wymiany

Fakt: z odklejającym się brzegiem lepiej nie czekać.

Jeżeli po kąpieli zauważysz, że płytka jest nienaturalnie miękka, daje wrażenie, jakby się przesuwała i zaczyna się odklejać na brzegach sytuacja wygląda już inaczej. To sygnał, że sprzęt może przestać zapewniać odpowiednią szczelność.

W takiej sytuacji lepiej zareagować wcześniej, zamiast czekać, aż przerodzi się ona w większą awarię. Ma to znaczenie również dla skóry. Nieszczelność płytki to ryzyko podciekania treści wprost na skórę, to z kolei może prowadzić do bolesnych podrażnień, dlatego szybka reakcja jest tu lepszym rozwiązaniem niż próba „dociągnięcia” sprzętu do końca dnia za wszelką cenę. Znajdź komfortowe miejsce i zmień sprzęt – ale najpierw dokładnie osusz skórę.

A co ze skórą po kąpieli? Czy trzeba dbać o nią mocniej?

Sama kąpiel nie musi być dla skóry wokół stomii problemem. Latem pojawia się jednak więcej czynników, które mogą ją obciążać, a ich połączenie może mieć na nią niekorzystny wpływ. Mowa o częstszym kontakcie z wodą – morzem, jeziorem czy basenem – pocie, wysokiej temperaturze i wilgoci, a także częstszych zmianach sprzętu. Wszystko to może mieć znaczenie szczególnie dla skóry znajdującej się pod płytką.

Dlatego po wyjściu z wody warto również zwrócić uwagę na skórę.

Zaczerwienienie, pieczenie, swędzenie albo ból podczas odklejania płytki to sygnały, których nie warto ignorować. Co ważne, zmiany nie zawsze pojawiają się bezpośrednio pod płytką. Czasem pierwsze objawy można zauważyć przy brzegu przylepca.

Swędząca skóra łatwo prowokuje do drapania, a to może dodatkowo ją podrażnić i naruszyć brzeg przylepca. Im wcześniej zauważysz zmianę, tym łatwiej zareagować, zanim niewielki problem stanie się większym podrażnieniem.

Nie zawsze trzeba jednak od razu wymieniać cały sprzęt. Jeśli podrażnienie pojawiło się tylko w niewielkim miejscu przy brzegu płytki, warto najpierw sprawdzić, czy płytka nadal dobrze się trzyma i jest szczelna. Jeśli tak, można dodatkowo zabezpieczyć podrażniony fragment skóry, na przykład pierścieniem hydrokoloidowym i pozwolić mu działać. Taki pierścień pomaga chronić skórę i uszczelnić miejsce, w którym płytka nie przylega już idealnie.

Mit: latem trzeba częściej wymieniać sprzęt, zwłaszcza po upalnym dniu nad wodą

Fakt: o częstotliwości wymiany nie powinna decydować temperatura i sposób spędzenia dnia, tylko stan sprzętu i skóry.

Lato, upał, pot, kąpiele, aktywność na świeżym powietrzu – wszystko to może sprawiać wrażenie, że sprzęt stomijny wymaga częstszej wymiany. Nie ma jednak zasady, według której wraz ze wzrostem temperatury powinna automatycznie rosnąć częstotliwość jego zmiany.

Pamiętajmy, że każda wymiana sprzętu jest obciążeniem dla skóry - oznacza odklejenie płytki, oczyszczenie skóry i przyklejenie nowej. Jeśli sprzęt jest szczelny, dobrze przylega, a skóra wygląda prawidłowo, nie ma powodu wymieniać go tylko dlatego, że jest lato albo spędziliśmy dzień na basenie. Zwłaszcza jeśli przed wyjściem sprzęt został prawidłowo zmieniony.

Zamiast automatycznie kierować się zasadą „jest gorąco, więc sprzęt trzeba zmienić częściej”, dobrze jest spokojnie poobserwować swoje ciało. Czy płytka nadal dobrze się trzyma? Czy nie ma podciekania? Czy skóra wokół stomii nie jest zaczerwieniona, podrażniona albo bolesna?

To właśnie te sygnały powinny decydować o tym, czy trzeba szybko zareagować, a nie sam fakt, że przyszło upalne lato i częściej korzysta się z jego uroków.

Lato nie jest powodem do wymiany sprzętu. Stan sprzętu i skóry – już tak.

Co zrobić po wyjściu z wody? Krótki protip

Nie potrzebujesz specjalnej procedury. W większości przypadków wystarczą 3 rzeczy:

Osusz. Sprawdź. Zostaw (jeśli nic nie budzi Twoich zastrzeżeń).

Jeśli natomiast widzisz, że płytka zaczyna się odklejać, pojawia się podciekanie albo skóra reaguje niepokojąco – wtedy działaj. To różnica między kontrolą sprzętu a ciągłym pilnowaniem stomii.

A jeśli potrzebujesz wsparcia...

Jeśli masz wątpliwości dotyczące pielęgnacji skóry, sprzętu lub akcesoriów stomijnych, możesz skorzystać z bezpłatnej konsultacji w Med4Me. To nasz partner i patron naszych działań.

Jeśli natomiast chciałabyś wrócić do aktywności, ale zastanawiasz się, czy po operacji nadal możesz robić to, co wcześniej, potrzebujesz informacji, podpowiedzi albo po prostu rozmowy z kimś, kto zna temat stomii – daj nam znać.

Nie musisz wszystkiego wiedzieć i nie musisz radzić sobie ze wszystkim samodzielnie. Zwłaszcza wtedy, gdy przed Tobą pierwszy urlop, pierwsza kąpiel czy pierwsza próba powrotu do aktywności.

---

Tekst: Iza Janaczek
Foto: archiwum Fundacji STOMAlife i blog Med4Me.