Stomia od kuchni. A co, jeśli ktoś POCZUJE? Czy to normalne, że treść stomijna ma bardzo intensywny zapach?

Lato sprzyja spotkaniom. Grill ze znajomymi, wyjazd, restauracja, urlop, plaża, nocowanie poza domem. Dla wielu osób ze stomią to momenty, które z jednej strony dają radość i poczucie normalności, z drugiej jednak potrafią przywołać dobrze znaną obawę: „A co, jeśli ktoś coś ode mnie poczuje?”.

To jedno z pytań, które szczególnie często pojawia się na początku drogi ze stomią. Wiele osób o nim myśli, ale nie zawsze ma odwagę je otwarcie zadać. Tymczasem, obok kwestii związanych z prawidłowym założeniem i dopasowaniem sprzętu stomijnego, to właśnie temat zapachu jest jednym z najczęściej poruszanych przez nowych stomików.

I właśnie tu pojawia się pytanie: czy to normalne, że treść stomijna ma bardzo intensywny zapach?

Odpowiedź brzmi: tak, treść stomijna może mieć wyraźny, nieprzyjemny zapach i samo jego występowanie nie oznacza, że dzieje się coś złego.

Zapach stolca jest naturalnym efektem pracy jelit. Powstaje między innymi w wyniku działania bakterii jelitowych, które uczestniczą w procesach trawienia. Na jego intensywność wpływają również dieta, nawodnienie, przyjmowane leki oraz indywidualna praca przewodu pokarmowego.

Każda stomia ma swoją specyfikę. U jednej osoby zapach będzie mniej wyczuwalny, u innej bardziej intensywny. Najważniejsza jest znajomość własnej „normy”. I właśnie o tym będzie dzisiejsza „Stomia od kuchni”.

Różnica, która ma znaczenie

Zapach podczas opróżniania worka to zupełnie inna sytuacja niż zapach wyczuwalny mimo zamkniętego sprzętu stomijnego. To bardzo ważne rozróżnienie.

Podczas opróżniania worka lub jego wymiany woń treści stomijnej jest czymś naturalnym. Jest to moment, w którym worek zostaje otwarty, a jego zawartość ma kontakt z powietrzem.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy nieprzyjemna woń pojawia się wtedy, gdy worek jest zamknięty i znajduje się na brzuchu.

Prawidłowo działający sprzęt stomijny powinien być szczelny i ograniczać wydostawanie się zapachów na zewnątrz. Jeżeli nagle Stomik zaczyna czuć nieprzyjemną woń w ciągu dnia, warto sprawdzić kilka rzeczy:

• Czy worek jest prawidłowo zamknięty?
• Czy płytka dobrze przylega do skóry?
• Czy nie pojawiło się podciekanie, nawet minimalne?

Czasem zapach jest pierwszym sygnałem, że coś zaczyna dziać się pod płytką. Nawet niewielkie podciekanie treści może prowadzić do podrażnienia skóry, dlatego nie warto go ignorować.

Jeśli więc poczujesz zapach, którego wcześniej nie było, warto w miarę możliwości znaleźć spokojne miejsce i sprawdzić sprzęt. Jeżeli brzegi płytki zaczynają się odklejać, są rozmiękczone lub w miejscu nacięć w płytce pojawia się treść stomijna, to sygnał, że sprzęt stracił szczelność i jak najszybciej należy go wymienić.

Czy dieta wpływa na zapach treści stomijnej?

Tak. To, co jemy, może wpływać nie tylko na konsystencję treści stomijnej, ale również na jej zapach.

Nie oznacza to jednak, że istnieje jedna uniwersalna „dieta dla stomika”. Każdy organizm reaguje inaczej, dlatego ten sam produkt u jednej osoby może wywołać wyraźną zmianę zapachu, a u innej nie spowoduje żadnej różnicy.

Na intensywność zapachu mogą wpływać między innymi produkty zawierające związki siarki, takie jak jajka, cebula, czosnek, kapusta, brokuły czy kalafior. U części osób znaczenie mogą mieć również warzywa strączkowe, między innymi fasola, groch i bób, które dodatkowo mogą zwiększać ilość gazów. Intensywniejszy zapach może pojawić się także po ciężkostrawnych, bardzo tłustych potrawach.

Najlepszą metodą na odkrycie tego co u Ciebie powoduje intensywną woń, jest obserwacja własnego organizmu. Znajomość własnych reakcji pozwala lepiej planować codzienność — szczególnie przed podróżą, spotkaniem czy wyjściem poza dom. Daje też wiedzę, których produktów lepiej unikać przed ważnymi wyjściami, aby zmniejszyć ryzyko krępujących sytuacji w miejscach publicznych.

Lato, wyjazdy i spotkania. Jak poczuć się pewniej?

Wiele obaw związanych z zapachem pojawia się nie dlatego, że rzeczywiście istnieje problem, ale dlatego, że stomik nie ma jeszcze pewności, jak jego sprzęt zachowa się w różnych sytuacjach.

Co może pomóc zniwelować stres w takiej sytuacji?

1. Rozwiązania pomagające kontrolować zapach
   Wiele worków stomijnych ma specjalne filtry ograniczające gromadzenie się gazów. Dostępne są również preparaty neutralizujące zapach przeznaczone do stosowania wewnątrz worka, a także saszetki zagęszczające treść i zmniejszające intensywność jej woni. Nie zmieniają one działania stomii, ale dla wielu osób są dodatkowym wsparciem, szczególnie podczas podróży, spotkań czy pierwszych wyjść po operacji.
2. Nie czekaj, aż worek będzie maksymalnie pełny
   Pełny worek może być mniej komfortowy, zwiększa też napięcie na sprzęt i może wpływać na jego przyleganie. A tym samym zwiększa się ryzyko podciekania i pojawienia się niechcianego zapachu.
3. Miej przy sobie zestaw awaryjny
   To jedna z najprostszych rzeczy, które zwiększają komfort psychiczny.
   Kilka dodatkowych worków, akcesoria potrzebne do zmiany sprzętu, chusteczki do oczyszczania skóry, woreczek na zużyty sprzęt i coś na wypadek zabrudzenia ubrania sprawiają, że nawet poza domem masz poczucie, że jesteś przygotowany.
   Często sama świadomość „mam wszystko, czego potrzebuję” pozwala przestać koncentrować się na obawach.
4. Poznaj swoją stomię i jej „nawyki”
   To jedna z najważniejszych rzeczy w życiu ze stomią.
   Im dłużej żyjesz ze stomią, tym lepiej wiesz, jak wygląda jej codzienne funkcjonowanie. Wiesz, jaka jest zwykle konsystencja treści, jak często opróżniasz worek i co sprawia, że czujesz się komfortowo. Warto na te rzeczy być uważnym i warto łączyć je z codziennym funkcjonowaniem (czyli wpływem diety, nawodnienia, ruchu ect). Właśnie ta wiedza buduje pewność siebie.

A kiedy intensywny zapach powinien zwrócić uwagę?

Nie każdy mocny zapach oznacza problem. Treść stomijna ma prawo mieć intensywną woń.

Zdecydowanie jednak warto skonsultować sytuację, jeśli:

• zapach nagle wyraźnie się zmienił i jest zupełnie inny niż wcześniej – bardziej przykry i bardziej intensywny,
• mimo szczelnego sprzętu zapach jest wyczuwalny przez cały czas,
• zmianie zapachu towarzyszy ból brzucha, nudności, wymioty, gorączka lub wyraźne pogorszenie samopoczucia,
• zmieniła się ilość i / lub wygląd treści stomijnej,
• stomia zaczęła działać inaczej niż zwykle.

W kontekście zdrowia najważniejsze jest nie samo porównywanie się z innymi stomikami, ale znajomość własnego organizmu.

A co jeśli ktoś poczuje?

Jedną z największych obaw początkujących stomików jest myśl: „Czy inni też „to” czują?”

W praktyce wiele osób po czasie odkrywa, że największym przeciwnikiem w tej sytuacji była nie sama stomia i to co się z nią wiąże, ale brak pewności siebie na początku drogi z nią.

Szczelny sprzęt, kilka sprawdzonych nawyków, znana i dobrze tolerowana dieta, uważność na niuanse i znajomość własnego ciała sprawiają, że stomia przestaje być czymś, wokół czego kręci się cały dzień.

Zwłaszcza latem. Poza domem. I wśród ludzi.

Nie jesteś sam

A jeśli, drogi Przyjacielu Stomiku, doświadczasz takich sytuacji i czujesz, że trudno mierzyć się z nimi samemu — odezwij się do nas. Zadzwoń albo wpadnij na Kawę Stomików. Czasem rozmowa z osobami, które znają stoma-lęki z własnego doświadczenia, pomaga odzyskać pewność siebie i zobaczyć, że wiele obaw, które wydają się ogromne na początku, z czasem można oswoić. Zapraszamy!

---

Tekst: Iza Janaczek
Foto: Iza Janaczek i archiwum Fundacji STOMAlife.

Dzisiejsze kadry to spotkania Stomików – te na Kawie z Fundacją i podczas aktywnych weekendów, pokazują one że z tematem stomii nikt nie musi mierzyć się sam.