Jakość opieki zdrowotnej zaczyna się od człowieka. STOMAlife w Centrali NFZ

Czy o jakości leczenia świadczy wyłącznie skuteczność przeprowadzonego zabiegu? A może równie ważne jest to, co dzieje się z pacjentem później – kiedy wraca do domu, próbuje odzyskać samodzielność i odnaleźć się w codziennym życiu?

16 października 2026 roku w Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia w Warszawie przedstawiciele Fundacji STOMAlife uczestniczyli w spotkaniu poświęconym jakości opieki zdrowotnej, bezpieczeństwu pacjentów, profilaktyce oraz rehabilitacji.

Podczas spotkania przedstawiciele NFZ i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prezentowali rozwiązania służące poprawie jakości świadczeń medycznych, monitorowaniu doświadczeń pacjentów, zapobieganiu utracie zdrowia oraz wspieraniu powrotu do aktywności zawodowej.

Dla nas była to okazja, by spojrzeć na omawiane rozwiązania z perspektywy osób, które reprezentujemy na co dzień – pacjentów ze stomią i ich bliskich.

Jakość leczenia można mierzyć. Ale czy można zmierzyć wszystko?

Jednym z głównych tematów wystąpienia przedstawicielki NFZ, dr n. ekon. Beaty Koń, zastępczyni dyrektora Departamentu Analiz, Monitorowania Jakości i Optymalizacji Świadczeń, były obowiązki Funduszu wynikające z przepisów dotyczących jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwa pacjenta.

Przedstawiono system 69 wskaźników jakości opieki zdrowotnej, obejmujących trzy obszary:

• 43 wskaźniki kliniczne – dotyczące jakości i skuteczności udzielanych świadczeń;
• 6 wskaźników konsumenckich – odnoszących się do opinii i doświadczeń pacjentów;
• 20 wskaźników zarządczych – związanych z organizacją udzielania świadczeń.

To ważne narzędzia, ponieważ pozwalają oceniać funkcjonowanie placówek medycznych na podstawie konkretnych danych, a nie wyłącznie deklaracji.

Jednak z perspektywy organizacji pacjenckiej pojawia się pytanie: czy to, co najważniejsze dla pacjenta, zawsze znajduje odzwierciedlenie we wskaźnikach?

Dla osoby ze stomią pomyślnie przeprowadzona operacja jest niezwykle ważna. Ale nie oznacza automatycznie końca problemów zdrowotnych ani zakończenia procesu leczenia i adaptacji.

Pacjent musi nauczyć się pielęgnacji stomii, dobrać odpowiedni sprzęt, rozpoznawać niepokojące objawy, radzić sobie ze zmianami w wyglądzie ciała i niejednokrotnie odbudować poczucie bezpieczeństwa.

To proces, który często trwa znacznie dłużej niż hospitalizacja.

Głos pacjenta powinien mieć realne znaczenie

Szczególnie istotnym elementem prezentacji NFZ było omówienie badań opinii i doświadczeń pacjentów.

Wśród ocenianych zagadnień znalazły się między innymi komunikacja z personelem medycznym, zaangażowanie pracowników ochrony zdrowia, respektowanie praw i potrzeb pacjentów, warunki hospitalizacji oraz ogólna ocena otrzymanych świadczeń.

Pacjenci mogą wyrażać swoje opinie za pomocą ankiet, których wzory zostały określone przez Ministerstwo Zdrowia.

To dobry kierunek. Pacjent nie powinien być jedynie odbiorcą świadczenia, ale również osobą, której doświadczenia pomagają oceniać i doskonalić system.

Warto jednak pójść o krok dalej.

Czy pacjent opuszczający szpital rzeczywiście wie, jak postępować po operacji? Czy otrzymał informacje w sposób zrozumiały? Czy ma możliwość skorzystania z dalszej opieki specjalistycznej? Czy wie, gdzie zgłosić się po pomoc, gdy pojawią się trudności?

W przypadku osób ze stomią odpowiedzi na te pytania mogą decydować o jakości codziennego życia.

Dobra opieka to nie tylko przekazanie zaleceń przy wypisie. To również upewnienie się, że pacjent potrafi z nich korzystać i wie, gdzie uzyskać pomoc.

Dostęp do sprzętu stomijnego również jest elementem jakości opieki

W dyskusji o jakości ochrony zdrowia nie można pomijać dostępu do wyrobów medycznych, z których pacjenci korzystają każdego dnia.

Dla osoby ze stomią odpowiednio dobrany sprzęt nie jest dodatkiem do leczenia. Jest warunkiem bezpiecznego, samodzielnego funkcjonowania.

Niedopasowana płytka, nawracające podciekanie, uszkodzenia skóry czy trudności z uzyskaniem właściwego zaopatrzenia mogą prowadzić do powikłań, ograniczenia aktywności, a także znacznego obciążenia psychicznego.

Dlatego z perspektywy Fundacji STOMAlife jakość opieki powinna obejmować również:

• dostęp do profesjonalnej edukacji stomijnej jeszcze podczas hospitalizacji;
• możliwość indywidualnego doboru sprzętu, uwzględniającego budowę stomii, stan skóry i potrzeby pacjenta;
• ciągłość opieki pielęgniarskiej po opuszczeniu szpitala;
• rzeczywisty dostęp do odpowiedniego zaopatrzenia w ramach obowiązujących zasad refundacji;
• wsparcie psychologiczne i pomoc w powrocie do aktywności społecznej.

Nie są to szczególne przywileje. To potrzeby wynikające z codziennego życia z wyłonioną stomią.

Rehabilitacja i powrót do aktywności – ważny głos ZUS

Drugą istotną część spotkania stanowiły zagadnienia przedstawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Omówiono między innymi działania w zakresie prewencji rentowej i wypadkowej, międzynarodową strategię „Wizja Zero” oraz programy rehabilitacji leczniczej, których celem jest utrzymanie lub przywrócenie zdolności do pracy.

Zwrócono uwagę, że profilaktyka powinna obejmować nie tylko zapobieganie wypadkom i chorobom zawodowym, ale również troskę o dobrostan psychiczny i społeczny pracowników.

Przedstawiono także założenia rehabilitacji leczniczej ZUS, która w zależności od programu obejmuje między innymi fizjoterapię, wsparcie psychologiczne, edukację zdrowotną i opiekę medyczną.

Wspólnym celem tych działań jest umożliwienie pacjentowi utrzymania lub odzyskania zdolności do pracy.

Z perspektywy osób ze stomią temat ten zasługuje na szczególną uwagę.

Stomia sama w sobie nie oznacza niezdolności do pracy. Wiele osób po operacji wraca do swoich obowiązków zawodowych, uprawia sport, podróżuje i prowadzi aktywne życie. Są jednak również pacjenci, dla których powrót do wcześniejszej sprawności jest procesem długim i wymagającym specjalistycznego wsparcia.

Znaczenie ma nie tylko rodzaj przebytej operacji, ale również choroba podstawowa, ewentualne powikłania, kondycja psychiczna oraz charakter wykonywanej pracy.

Dlatego rehabilitacja i aktywizacja zawodowa powinny uwzględniać rzeczywiste możliwości i potrzeby konkretnej osoby, a nie jedynie rozpoznanie medyczne.

Leczenie się kończy. Potrzeby pacjenta nie zawsze

Z perspektywy niemal 20 lat działalności na rzecz środowiska stomijnego wiemy, że jednym z największych wyzwań pozostaje zapewnienie ciągłości opieki.

Pacjent może otrzymać bardzo dobrą pomoc w szpitalu, a mimo to po powrocie do domu napotkać trudności, z którymi nie potrafi sobie samodzielnie poradzić.

Czasami potrzebuje konsultacji pielęgniarki stomijnej. Innym razem pomocy w doborze sprzętu, wsparcia psychologicznego albo po prostu rozmowy z kimś, kto przeszedł podobną drogę.

Właśnie w takich sytuacjach szczególnego znaczenia nabiera współpraca systemu ochrony zdrowia z organizacjami pacjenckimi.

Fundacje i stowarzyszenia nie powinny zastępować profesjonalnej opieki medycznej. Mogą jednak wnosić do dyskusji wiedzę o problemach, które nie zawsze są widoczne w statystykach i dokumentacji.

To doświadczenia pacjentów pokazują, gdzie system działa dobrze, a gdzie nadal istnieją luki wymagające zmian.

Jakość opieki to również jakość życia

Spotkanie w Centrali NFZ pokazało, jak wiele uwagi poświęca się dziś mierzeniu jakości świadczeń, analizie danych i doskonaleniu rozwiązań organizacyjnych.

To potrzebne działania. Jednak same wskaźniki nie wystarczą, jeżeli nie będą przekładały się na realną poprawę sytuacji pacjentów.

Dla jednego człowieka sukcesem będzie powrót do pracy. Dla innego możliwość wyjścia z domu bez obawy o szczelność sprzętu stomijnego. Dla kolejnego samodzielna wymiana worka, spokojna noc albo odzyskanie pewności siebie.

Każdy z tych sukcesów ma znaczenie.

W Fundacji STOMAlife od lat przekonujemy, że osoba ze stomią nie może być postrzegana wyłącznie przez pryzmat przebytej operacji czy rozpoznania medycznego.

Dlatego mówiąc o jakości opieki zdrowotnej, powinniśmy pytać nie tylko o to, czy pacjent został skutecznie wyleczony lub właściwie zaopatrzony, ale również o to, czy otrzymał szansę na dobre życie po leczeniu.

Bo ostatecznie właśnie temu powinien służyć dobrze funkcjonujący system ochrony zdrowia.

---

Potrzebujesz wsparcia w życiu ze stomią?
Masz pytania dotyczące pielęgnacji, sprzętu stomijnego lub codziennego funkcjonowania?
Skontaktuj się z Fundacją STOMAlife.

Bezpłatna infolinia STOMAlife: +48 800 633 463

Warszawa, 16 października 2026