Forum Organizacji Pacjentów NFZ o finansowaniu ochrony zdrowia, profilaktyce i opiece nad pacjentem

2 czerwca 2026 r. przedstawiciele Fundacji STOMAlife uczestniczyli w kolejnym spotkaniu Forum Organizacji Pacjentów Narodowego Funduszu Zdrowia, które odbyło się w Centrali NFZ w Warszawie. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli organizacji pacjenckich z całej Polski i było okazją do rozmowy o aktualnych wyzwaniach systemu ochrony zdrowia oraz kierunkach jego rozwoju.

Głównymi tematami spotkania były sytuacja finansowa systemu ochrony zdrowia, finansowanie świadczeń zdrowotnych, koordynacja działań profilaktycznych oraz zasady korzystania ze świadczeń zdrowotnych w państwach Unii Europejskiej na podstawie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ).

Podstawy funkcjonowania publicznego systemu ochrony zdrowia

Przedstawiciele NFZ przypomnieli najważniejsze podstawy prawne funkcjonowania publicznego systemu ochrony zdrowia w Polsce. Punktem wyjścia jest art. 68 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony zdrowia oraz zobowiązuje władze publiczne do zapewnienia obywatelom równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Omówiono również kluczowe akty prawne regulujące funkcjonowanie systemu, w tym ustawę o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawę o działalności leczniczej, ustawę refundacyjną oraz ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Finanse ochrony zdrowia – wyzwania i perspektywy

Znaczną część spotkania poświęcono finansowaniu ochrony zdrowia. Przedstawiciele NFZ zaprezentowali strukturę przychodów Funduszu oraz plan finansowy na 2026 rok.

Podkreślono, że podstawowym źródłem finansowania systemu pozostają składki zdrowotne odprowadzane za pośrednictwem ZUS i KRUS. Coraz większą rolę odgrywają również dotacje z budżetu państwa oraz dodatkowe źródła przychodów, takie jak wpływy z opłaty cukrowej.

Zaprezentowane dane pokazały wyraźny wzrost środków przeznaczanych na ochronę zdrowia w ostatnich latach. Największa część budżetu NFZ nadal przeznaczana jest na leczenie szpitalne, ale istotne środki trafiają również do podstawowej opieki zdrowotnej, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, psychiatrii, rehabilitacji i opieki długoterminowej.

Przedstawiciele Funduszu zwracali uwagę, że rosnące potrzeby zdrowotne społeczeństwa, starzenie się populacji oraz rozwój nowoczesnych terapii powodują konieczność ciągłego poszukiwania rozwiązań pozwalających efektywnie wykorzystywać dostępne środki.

Profilaktyka jako inwestycja w zdrowie

Jednym z ważniejszych tematów spotkania była koordynacja działań profilaktycznych i promocja zdrowia.

W dyskusji podkreślano, że skuteczna profilaktyka oraz edukacja zdrowotna mogą przyczyniać się do wcześniejszego wykrywania chorób, ograniczania liczby powikłań oraz zmniejszania kosztów leczenia w przyszłości.

Z perspektywy Fundacji STOMAlife jest to szczególnie ważny kierunek działań. Doświadczenia pacjentów pokazują, że odpowiednia edukacja zdrowotna, żywieniowa oraz przygotowanie do leczenia pozwalają ograniczać liczbę hospitalizacji, poprawiają przestrzeganie zaleceń terapeutycznych i zwiększają samodzielność pacjentów.

Pacjent potrzebuje opieki koordynowanej

W trakcie spotkania wiele uwagi poświęcono również organizacji systemu opieki zdrowotnej.

Jako organizacja reprezentująca osoby żyjące ze stomią, nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit oraz pacjentów po leczeniu nowotworów przewodu pokarmowego zwracamy uwagę, że pacjent doświadcza systemu ochrony zdrowia jako całości. O skuteczności leczenia decyduje nie tylko dostęp do pojedynczych świadczeń, ale również dobra współpraca pomiędzy specjalistami, rehabilitacja, edukacja zdrowotna, opieka dietetyczna oraz wsparcie psychologiczne.

Szczególnie istotne jest rozwijanie modeli opieki koordynowanej, które pomagają pacjentowi sprawnie poruszać się po systemie i zapewniają ciągłość leczenia na każdym etapie choroby.

Ciągłość leczenia młodych pacjentów

W kontekście opieki nad osobami przewlekle chorymi zwróciliśmy uwagę na znaczenie płynnego przechodzenia pacjentów z opieki pediatrycznej do systemu leczenia osób dorosłych.

Dla młodych osób z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit jest to jeden z kluczowych momentów terapii. Zmiana zespołu terapeutycznego i ośrodka leczenia nie powinna oznaczać utraty ciągłości opieki. Organizacje pacjenckie podkreślały znaczenie rozwiązań wspierających ten proces oraz poprawiających komunikację pomiędzy ośrodkami.

Wsparcie psychologiczne i prehabilitacja

Podczas spotkania poruszano także kwestie związane z jakością życia pacjentów i potrzebą szerszego spojrzenia na proces leczenia.

Fundacja STOMAlife od lat podkreśla znaczenie wsparcia psychologicznego dla osób żyjących ze stomią i chorobami przewlekłymi. Adaptacja do nowej sytuacji zdrowotnej często stanowi równie duże wyzwanie jak samo leczenie medyczne, a odpowiednie wsparcie może wpływać na efekty terapii oraz aktywność społeczną i zawodową pacjentów.

W dyskusji pojawił się również temat prehabilitacji, czyli przygotowania pacjenta do leczenia operacyjnego poprzez edukację, wsparcie żywieniowe, aktywność fizyczną i pomoc psychologiczną. Coraz więcej danych wskazuje, że takie działania mogą ograniczać ryzyko powikłań oraz skracać czas rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych.

Leczenie w krajach Unii Europejskiej i EKUZ

Podkreślono jednocześnie, że zakres świadczeń oraz zasady współpłacenia mogą różnić się pomiędzy państwami, dlatego przed wyjazdem warto zapoznać się z obowiązującymi regulacjami.

Głos pacjentów w dyskusji o systemie

Forum Organizacji Pacjentów pozostaje ważną przestrzenią dialogu pomiędzy instytucjami publicznymi a środowiskiem pacjenckim. Dla Fundacji STOMAlife jest to okazja do przedstawiania potrzeb osób żyjących ze stomią oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi, a także do aktywnego udziału w rozmowach o kierunkach rozwoju systemu ochrony zdrowia.

W naszej ocenie skuteczny system powinien być oceniany nie tylko przez liczbę wykonanych świadczeń, ale również przez jakość życia pacjentów, poziom ich samodzielności, ograniczanie powikłań oraz możliwość aktywnego funkcjonowania społecznego i zawodowego. Dlatego będziemy nadal wspierać działania na rzecz rozwoju profilaktyki, edukacji zdrowotnej, opieki koordynowanej oraz kompleksowego wsparcia pacjentów na wszystkich etapach leczenia.

To jest wersja bardziej „fundacyjna” – pokazuje udział w Forum, ale jednocześnie przemyca najważniejsze postulaty STOMAlife bez wrażenia, że jest to lista pytań do NFZ.

---

Warszawa, 2 czerwca 2026