Stomia od kuchni. Zespolenie cz 2. Blaski i cienie czyli o tym, co może się wydarzyć

Zespolenie to coś, na co czeka wielu stomików. Możliwość odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego sprawia, że często niechciany czas z woreczkiem ma datę, na którą czeka się, tak, jak na najważniejszy prezent w życiu.

O tym, jak wygląda przygotowanie do operacji, co zabrać do szpitala oraz czego się spodziewać w pierwszych dobach po zabiegu, pisaliśmy TUTAJ. Dziś drugi, nie mniej ważny temat. A mianowicie – co dzieje się po zamknięciu stomii. Bo zdecydowanie warto mieć świadomość, że nie każde zespolenie ma wzorcowy finał i że nie zawsze to zmiana na lepsze. Zespolenie to zarówno blaski, jak i cienie i właśnie o tym będzie dzisiejsza „stomia od kuchni”.

Zespolenie – powrót „lepszego”

Tak, w bardzo wielu przypadkach, po operacji przywrócenia ciągłości przewodu pokarmowego życie byłych stomików wraca do czasów sprzed stomii i sprzed choroby. Jest jakościowe, wolne od bólu i co dla wielu niezwykle ważne – również od stomijnej rutyny.

Do niewątpliwych dobrych stron operacji należą:

• odzyskanie naturalnej drogi wypróżniania,
• poprawa komfortu codzienności,
• uwolnienie od troski o sprzęt stomijny,
• większa swoboda życiowa.

Jest jednak i druga strona medalu, pokazująca, że operacja nie zawsze jest gwarancją tego, że wszystko wróci do upragnionej normy. Czasami na to, by tak się stało trzeba poczekać dłużej, bądź – mocniej pomóc organizmowi odnaleźć się w tej nowo-startej sytuacji.

Co może pójść „nie tak” po operacji zespolenia?

Operacja przywrócenia ciągłości przewodu pokarmowego to duży zabieg. Dla części pacjentów jest jedną z najważniejszych życiowych dat, dla innych — końcem pewnego trudnego etapu i stresu z nim związanego. Bo przecież - znów „wszystko będzie dobrze pracować razem” i to jest najważniejsze.

W większości przypadków rekonwalescencja rzeczywiście „wszystko idzie dobrze” i to założenie się sprawdza, ale warto również wiedzieć, jakie trudności mogą się pojawić na drodze powrotu do pełni sił. A pojawić się mogą. Największą z nich jest rozszczelnienie się nowego połączenia i powrotu do stomii. To jednak rzadkość. Powikłania, które mogą się pojawić częściej, nie są tak dramatyczne, ale warto się nad nimi pochylić i nauczyć się z nimi postępować. Oto one:

1. Biegunki lub bardzo częste wypróżnianie się

   Część osób odczuwa to jak cofnięcie się o parę kroków — to normalne. Jelito po prostu uczy się nowej pracy.

   Jak sobie radzić? Pamiętając o:

   • nawodnieniu (to absolutna podstawa),
   • spożywaniu elektrolitów,
   • postawieniu na dietę lekkostrawną,
   • stopniowym i uważnym rozszerzanie jadłospisu,
   • stosowaniu się do wskazówek lekarza
     
     
      

2. Utrata masy ciała i osłabienie

   Po połączeniu jelita metabolizm potrafi być kapryśny.
   Pacjenci często mówią, że:

   • „nic nie smakuje tak jak przedtem”,
   • „jedzenie mnie męczy”,
   • „po pięciu łyżkach mam dość”.
      

   To normalny, przejściowy etap. Ważne jest, by:

   • jeść małe porcje, ale częściej,
   • spożywać białko w każdej porcji,
   • nawadniać się i pić między posiłkami, a nie w trakcie,
   • pamiętać o elektrolitach,
   • w razie potrzeby należy sięgnąć po odżywki doustne – ten temat najlepiej omówić ze specjalistą.
   • jeśli ten etap się przeciąga, lub niepokoi – koniecznie trzeba skonsultować go ze specjalistą.
     
     
      

3. Odwodnienie

   Ten problem dotyczy szczególnie osób po ileostomii, bo jelito cienkie gorzej radzi sobie z zatrzymywaniem wody.

   Objawy obejmują:

   • suchość w ustach,
   • zmęczenie,
   • ciemny mocz,
   • zawroty głowy.
      

   W przypadku odwodnienia ogromną robotę robi domowa profilaktyka i warto na nią postawić. Czego dotyczy?

   • regularnego nawadniania się nawet nie czując pragienia,
   • spożywania płynów zawierających elektrolity,
   • unikania nawadniania się samą wodą w dużych ilościach (ona wypłukuje sód).
     
     
      

4. Przejściowe nietrzymanie stolca

   To temat, o którym pacjenci mówią najciszej, choć dotyczy wielu osób po zespoleniu. Po odtworzeniu ciągłości przewodu pokarmowego jelito i zwieracze potrzebują czasu, by odzyskać dawną koordynację. Może pojawić się nagła potrzeba pilnego wyjścia do toalety, trudność z utrzymaniem stolca czy wrażenie, że organizm reaguje z opóźnieniem lub zbyt impulsywnie. To zjawisko jest powszechne i zwykle przemijające w ciągu kilku tygodni. Dzieje się tak, bo cały układ neuro-mięśniowy odpowiedzialny za kontrolę wypróżniania musi ponownie nauczyć się współpracować. Pomaga w tym regularne ćwiczenie mięśni dna miednicy oraz delikatna regulacja diety.
   
   
   
   

5. Bóle brzucha wynikające ze zrostów

   Zrosty są naturalnym efektem gojenia się tkanek po operacji. Czasem nie dają żadnych objawów, ale bywa, że powodują okresowe bóle, ciągnięcie czy kłucie. Nie jest to powód do paniki, choć może być uciążliwe. Warto przyglądać się, czy ból nie nasila się gwałtownie i czy nie towarzyszą mu wymioty lub zatrzymanie gazów — wtedy konieczna jest szybka konsultacja lekarska. W codziennym życiu pomagają lekkie ćwiczenia rozciągające i unikanie długotrwałego napięcia brzucha.
   
   
   
   

6. Problemy emocjonalne i psychiczne

   To jest powikłanie, o którym rzadko się mówi. To wielkie niedopatrzenie, ponieważ występuje częściej, niż większość poprzednich. Wciąż jednak trudno nam się przyznać do tego, że się je odczuwa, bo dotyczy sfery psychicznej.

   Tymczasem wielu zespolonych byłych stomików wspomina:

   • lęk, że coś w jelicie „się rozpadnie”,
   • obawę przed wyjściem z domu,
   • frustrację związaną z nieregularnym rytmem wypróżnień,
   • żal po okresie ze stomią (bo było „bardziej przewidywalnie”),
   • trudności ze snem.
      

   W tym wypadku doskonale działa metoda małych kroków, nieporównywanie się z innymi oraz czas, rozmowa, wsparcie i edukacja.

Zespolenie to „start na nowych warunkach”

Kiedy wrócisz do domu, zacznie się długa, spokojna droga oswajania nowej codzienności. Idź nią bez presji, bez porównań z innymi w podobnej (ale nie tej samej) sytuacji. Postaw za to na uważność, która pozwoli Ci szybko wychwycić to, co trzeba dopracować, by codzienność wróciła do normy.

Pilnuj nawodnienia. Jedz mniej, a częściej. Odpoczywaj. Spaceruj. Obserwuj ciało i bądź wyczulony na jego sygnały. Twój organizm, gdy będzie dobrze zadbany, odpłaci Ci szybszym powrotem do pełnej sprawności. Jeśli jednak objawy nie ustępują, bądź to, co się dzieje, stresuje Cię i niepokoi – koniecznie skontaktuj się ze specjalistą. Być może to, co Cię niepokoi jest problemem, w którym konieczna będzie jego pomoc.

Nie czekaj, aż „samo przejdzie”, zwłaszcza, gdy nie mija, lecz się nasila. Pamiętaj, że jesteś swoim pierwszym diagnostą i jeśli Twoja diagnoza brzmi – „czuję, że coś jest nie tak” – reguj.

Tekst: Iza Janaczek
foto: pexels