W kupie siła! Bo o zdrowiu jelit warto rozmawiać od małego

Kupa. Jedno z pierwszych słów, które wywołuje u dzieci salwy śmiechu. I jedno z tych, o których dorośli wciąż zbyt często wolą milczeć. A przecież za tym niepozornym słowem kryje się fascynujący świat ludzkiego organizmu, mnóstwo wiedzy o zdrowiu i coś jeszcze – szansa, by od najmłodszych lat uczyć się rozumieć własne ciało.

Dlatego w Fundacji STOMAlife postanowiliśmy potraktować kupę całkiem serio. Choć, uprzedzamy, nie zawsze z poważną miną!

Tak powstała publikacja „W kupie siła! Dla ciekawskich: skąd bierze się kupa, co może nam powiedzieć i dlaczego jest ważna”. Kolorowa, pełna humoru i zaskakujących ciekawostek książeczka, która zaprasza dzieci do odkrywania tego, co dzieje się w ich brzuchach. Bez skrępowania, bez zawstydzania i bez tematów, o których „nie wypada” mówić.

Bo zdrowie zaczyna się od ciekawości

Dlaczego brzuch czasem burczy? Skąd bierze się kupa? Dlaczego raz jest twarda, a innym razem miękka? Czy jej kolor ma znaczenie? Dlaczego trzeba pić wodę? I co właściwie dzieje się z jedzeniem, kiedy znika z naszego talerza?

Dla dorosłych to być może zwyczajne pytania. Dla dzieci – wielkie zagadki, na które zasługują na mądre, zrozumiałe odpowiedzi.

W naszej publikacji nie ma nudnych wykładów ani medycznego żargonu. Jest za to podróż przez układ pokarmowy, podczas której można poznać pracę jelit, odkryć tajemnice trawienia i przekonać się, że to, co zostawiamy w toalecie, potrafi naprawdę wiele powiedzieć o naszym zdrowiu.

Są zabawy, kolorowanki, zadania, ciekawostki, a nawet skala bristolska, dzięki której dzieci mogą nauczyć się rozpoznawać różne rodzaje stolca.

Jest też miejsce na śmiech. Bo śmiech pomaga oswajać to, co nieznane, i otwiera drzwi do rozmów, które czasem trudno rozpocząć.

Kupa to nie wstyd. To informacja.

W Fundacji STOMAlife od lat spotykamy ludzi, którzy o swoich problemach jelitowych przez długi czas nie potrafili nikomu powiedzieć. Wstydzili się zaparć, biegunek, krwi w stolcu, trudności z wypróżnianiem. Czasem bagatelizowali objawy, czasem bali się badań, a czasem po prostu nie wiedzieli, że to, co dzieje się w toalecie, może mieć znaczenie dla zdrowia.

Wiemy, jak wysoką cenę potrafi mieć takie milczenie.

Dlatego wierzymy, że edukację zdrowotną warto zaczynać znacznie wcześniej niż w chwili pojawienia się pierwszych problemów.

Dziecko, które wie, że o kupie można rozmawiać bez wstydu, ma większą szansę powiedzieć dorosłemu, kiedy coś je boli, niepokoi albo wygląda inaczej niż zwykle.

Nie chodzi o to, by każde wyjście do toalety zamieniać w badanie lekarskie. Chodzi o uważność na własne ciało, rozpoznawanie sygnałów, które nam wysyła, i świadomość, że proszenie o pomoc jest czymś zupełnie naturalnym.

Nie każdy robi kupę w taki sam sposób

W naszej książeczce znalazł się również temat szczególnie bliski Fundacji STOMAlife – stomia.

Bo choć większość ludzi korzysta z toalety w znany nam wszystkim sposób, są też osoby, u których droga wydalania wygląda inaczej. Czasem z powodu choroby, czasem w następstwie operacji, czasem już od najmłodszych lat.

I to również jest część ludzkiej różnorodności, o której warto mówić dzieciom.

Chcemy, by wiedziały, że worek stomijny nie jest powodem do śmiechu, strachu ani wykluczenia. Że za każdym takim workiem jest człowiek – koleżanka z klasy, kolega z boiska, rodzic, dziadek, ktoś znajomy albo ktoś, kogo dopiero spotkają.

Nie trzeba rozumieć wszystkich szczegółów medycznych, żeby okazać komuś szacunek.

Normalizowanie rozmów o fizjologii to także sposób na budowanie świata, w którym osoby ze stomią nie muszą tłumaczyć się ze swojej odmienności ani ukrywać jej ze wstydu.

Wiedza, zabawa i odrobina kupowego szaleństwa

„W kupie siła!” to nie tylko opowieść o jelitach. To również zaproszenie do odkrywania świata, w którym fizjologia spotyka się z historią, przyrodą i codziennymi nawykami.

Czy wszystkie zwierzęta robią kupę? Dlaczego psy tak chętnie ją obwąchują? Jak radzono sobie, zanim wynaleziono papier toaletowy? Dokąd trafia to, co spuszczamy w toalecie? I dlaczego czyste ręce są tak ważne?

Na ponad 60 stronach znalazło się miejsce zarówno na odpowiedzi, jak i na samodzielne odkrywanie, rysowanie, rozwiązywanie zagadek oraz zdobycie zaszczytnego tytułu Kupologa!

To książeczka, którą można czytać wspólnie z dzieckiem, zabrać do przedszkola, szkoły, świetlicy czy gabinetu. Może stać się początkiem rozmowy o zdrowiu, higienie, żywieniu, emocjach, a także o szacunku do własnego ciała i ciał innych ludzi.

Z pomocą ekspertów, ale językiem dzieci

Zależało nam, żeby za lekką formą szła odpowiedzialna edukacja. Dlatego w publikacji pojawiają się również głosy ekspertów: dietetyczki Katarzyny Błażejewskiej-Stuhr, chirurga Jacka Śmigielskiego oraz psycholożki Doroty Minty.

Każda z tych perspektyw przypomina o czymś ważnym: jelita potrzebują odpowiedniej troski, niepokojących objawów nie należy ignorować, a o sprawach związanych z ciałem i zdrowiem można rozmawiać otwarcie, bez zawstydzania.

Bo wiedza o zdrowiu nie musi być trudna, żeby była wartościowa. I nie musi być podana śmiertelnie poważnie, żeby została zapamiętana na długo.

Oddajemy „W kupie siła!” w Wasze ręce. Bezpłatnie!

Wierzymy, że dostęp do rzetelnej edukacji zdrowotnej nie powinien zależeć od zasobności portfela. Dlatego udostępniamy naszą publikację online, bezpłatnie, wszystkim, którzy chcą z niej korzystać.

Rodzicom, dziadkom, nauczycielom, wychowawcom, edukatorom, pracownikom ochrony zdrowia i przede wszystkim dzieciom – małym odkrywcom, którzy nie boją się zadawać wielkich pytań o pozornie małe sprawy.

Pobierzcie ją, czytajcie razem, śmiejcie się, rozmawiajcie i wracajcie do tych stron, kiedy pojawią się kolejne pytania.

A jeśli podczas lektury usłyszycie po raz setny: „Ale dlaczego?” – to świetnie! Właśnie o to nam chodzi.

Bo profilaktyka nie zaczyna się w gabinecie lekarskim. Zaczyna się wtedy, gdy uczymy się słuchać własnego ciała i nie wstydzimy się o nim mówić.

I kto wie? Może właśnie dzięki tej niepozornej książeczce ktoś za kilka, kilkanaście czy kilkadziesiąt lat szybciej zauważy niepokojący objaw, odważy się o niego zapytać albo nie odłoży ważnego badania na później.

Jeśli tak się stanie, będzie to dla nas największy sukces.

Bo w kupie naprawdę siła!

---

Publikacja powstała z inicjatywy Fundacji STOMAlife i Med4me, z myślą o edukacji zdrowotnej najmłodszych oraz przełamywaniu tabu związanego z fizjologią i zdrowiem jelit.

6 listopada 2026

Pobierz poradnik >>>