Przemoc to nie konflikt. A ciało pamięta więcej, niż nam się wydaje

Życie potrafi boleśnie doświadczać.

Od najmłodszych lat zetknęłam się z przemocą. Dorastałam w rzeczywistości, w której zamiast zrozumienia i ochrony często spotykałam ocenę. Gdy próbowałam mówić o swoich uczuciach, bronić granic albo sprzeciwiać się krzywdzeniu, słyszałam, że jestem „konfliktowa”.

To słowo towarzyszyło mi przez lata.

Dziś jestem dorosłą kobietą, mamą, psycholożką i osobą, która wiele przeszła. A mimo to ponownie znalazłam się w sytuacji, w której moje obawy oraz próby ochrony siebie i dziecka bywają przedstawiane jako konflikt.

Chcę więc powiedzieć to bardzo wyraźnie: przemoc to nie konflikt.

Konflikt pojawia się wtedy, gdy dwie osoby mają odmienne potrzeby, poglądy czy oczekiwania. Przemoc polega na przekraczaniu granic, zastraszaniu, kontroli, wykorzystywaniu przewagi i krzywdzeniu drugiego człowieka. Tych pojęć nie można stosować zamiennie.

Szczególnie bolesne jest, gdy osoba zgłaszająca przemoc zaczyna być postrzegana jako źródło problemu. Gdy jej reakcje obronne interpretuje się jako agresję, a troskę o bezpieczeństwo dziecka — jako „podtrzymywanie konfliktu”.

W psychologii mówi się o wtórnej wiktymizacji. To sytuacja, w której osoba, która doświadczyła krzywdy, zostaje ponownie zraniona przez reakcje otoczenia lub instytucji: niedowierzanie, bagatelizowanie, obwinianie czy podważanie jej wiarygodności.

Czasem nie potrzeba kolejnego aktu przemocy, by znów poczuć się bezbronną. Wystarczy, że nikt naprawdę nie usłyszy naszego głosu.

Choroba Crohna nie zaczyna się od stresu, ale stres nie pozostaje bez znaczenia

Choruję na chorobę Crohna od dzieciństwa. Moje ciało przeszło ponad dwadzieścia operacji, wiele hospitalizacji, bólu i momentów ogromnego zagrożenia.

Przez blisko dwadzieścia lat udawało mi się jednak utrzymywać względną stabilizację. Uczyłam się rozpoznawać sygnały organizmu, dbać o odpoczynek, odżywianie, ruch, relacje dające poczucie bezpieczeństwa. Byłam wobec siebie uważna i czuła.

Później w moim życiu znów pojawiły się przewlekły stres, niepewność i poczucie zagrożenia. W ostatnich latach mój stan zdrowia wyraźnie się pogorszył.

Nie twierdzę, że przemoc czy stres wywołują chorobę Crohna. To złożona choroba zapalna, na której rozwój wpływają m.in. mechanizmy immunologiczne, genetyczne i środowiskowe. Wiemy jednak, że długotrwały stres może nasilać objawy, pogarszać jakość życia i u części osób wiązać się z większym ryzykiem zaostrzeń.

Między mózgiem a jelitami istnieje silna, dwukierunkowa komunikacja — oś mózg–jelita. Kiedy długo żyjemy w napięciu, organizm może pozostawać w stanie ciągłej gotowości: pogarsza się sen, rośnie napięcie mięśniowe, pojawia się zmęczenie, kołatanie serca i trudność w odzyskaniu równowagi.

W moim przypadku odczuwam to bardzo wyraźnie. Czasem ciało reaguje lękiem, zanim zdążę racjonalnie ocenić sytuację. To nie brak wiedzy ani słabość. Wiedza psychologiczna nie daje odporności na cierpienie.

Stawianie granic nie jest atakiem

Jest coś głęboko krzywdzącego w konieczności ciągłego udowadniania, że nie chce się wojny, zemsty ani konfliktu. Że chce się po prostu bezpieczeństwa, sprawiedliwości i spokojnego życia dla siebie oraz dziecka.

Nie chcę żyć w trybie przetrwania. Chcę wychowywać córkę, pracować, rozwijać się i odzyskiwać zdrowie. Chcę, aby moje ciało nie musiało każdego dnia funkcjonować w stanie alarmowym.

Dziś coraz lepiej rozumiem, że stawianie granic nie jest wywoływaniem konfliktu.

Sprzeciw wobec krzywdzenia nie jest agresją.
Zgłaszanie obaw o bezpieczeństwo dziecka nie jest podtrzymywaniem konfliktu.
Ochrona siebie nie jest atakiem na drugiego człowieka.

Nie mam wpływu na wszystkie wydarzenia ani decyzje innych ludzi. Mam jednak wpływ na to, jak dbam o siebie, jakich granic pilnuję i jakiego wsparcia szukam.

Leczenie choroby Crohna wymaga opieki medycznej. Dla mnie równie ważne są jednak zdrowie psychiczne, bezpieczne relacje i poczucie sprawczości.

Nie chcę już udowadniać swojej siły przez znoszenie kolejnego cierpienia. Moja siła nie polega na tym, ile jeszcze potrafię wytrzymać. Polega również na tym, że potrafię powiedzieć: dość.

Moje ciało przeszło już wystarczająco wiele. Teraz chcę dać mu szansę na spokój.

Czy zdarzyło Wam się usłyszeć, że jesteście „konfliktowi”, kiedy po prostu zaczęliście stawiać granice i chronić siebie? Czy widzicie, jak długotrwały stres odbija się na Waszym zdrowiu?

---

Psycholożka Yonina
10 listopada 2026