Grupy wsparcia dla osób ze stomią realnie poprawiają jakość życia. Badanie z Arabii Saudyjskiej pokazuje konkretne efekty

Pacjenci ze stomią często mierzą się nie tylko z konsekwencjami operacji, ale również z lękiem, izolacją społeczną i utratą poczucia kontroli nad własnym życiem. Coraz więcej ośrodków medycznych zaczyna jednak traktować wsparcie psychologiczne i edukację pacjentów jako integralną część leczenia — a nie jedynie dodatkową usługę.

Takie podejście zaprezentowano podczas konferencji stomijnej na plakacie przygotowanym przez specjalistów z King Faisal Specialist Hospital & Research Centre w Dżuddzie w Arabii Saudyjskiej. Autorzy przedstawili efekty działania zorganizowanej grupy wsparcia dla osób ze stomią i pokazali, że regularna edukacja oraz kontakt z innymi pacjentami mogą znacząco poprawić jakość życia.

Stomia to problem nie tylko chirurgiczny

Autorzy plakatu podkreślają, że pacjenci stomijni często doświadczają jednocześnie trudności:

• fizycznych,
• emocjonalnych,
• społecznych.

W praktyce wielu chorych po operacji zmaga się z obniżonym poczuciem własnej wartości, lękiem przed przeciekami, wycofaniem społecznym czy problemami z powrotem do aktywności zawodowej i rodzinnej.

To właśnie dlatego w szpitalu w Dżuddzie utworzono formalną grupę wsparcia dla pacjentów stomijnych. Program miał nie tylko edukować, ale również budować poczucie wspólnoty i samodzielności.

Edukacja, mentoring i praktyczne warsztaty

Model wsparcia opierał się na kilku elementach:

• warsztatach edukacyjnych,
• praktycznych szkoleniach z obsługi stomii,
• mentoringu prowadzonym przez innych pacjentów,
• działaniach społecznych i integracyjnych.

To podejście coraz częściej pojawia się również w nowoczesnej opiece stomijnej w Europie i Ameryce Północnej. Specjaliści zwracają uwagę, że nawet najlepiej przeprowadzona operacja nie gwarantuje pacjentowi komfortowego życia, jeśli nie otrzyma on odpowiedniego wsparcia po wypisie ze szpitala.

Wyniki: mniej lęku, większa samodzielność

Najbardziej wymowne są jednak wyniki przedstawione przez autorów badania.

Po udziale w programie:

• poziom pewności pacjentów w samodzielnej opiece nad stomią wzrósł z 35% do 90%,
• poziom lęku związanego z opieką stomijną spadł z 75% do 20%.

Autorzy przytaczają również wypowiedzi uczestników programu:

• „Ta grupa pomogła mi odzyskać pewność siebie i poczuć, że nie jestem sam.”

oraz:

• „Dzielenie się własnym doświadczeniem dało mi poczucie sensu i nadzieję.”

To ważny aspekt, ponieważ w wielu publikacjach dotyczących stomii podkreśla się, że samotność i brak zrozumienia społecznego bywają dla pacjentów równie trudne jak same problemy zdrowotne.

Coraz większa rola opieki psychospołecznej

Wnioski autorów są jednoznaczne: grupy wsparcia powinny stać się stałym elementem opieki nad pacjentami ze stomią.

Według zespołu z Arabii Saudyjskiej takie programy:

• poprawiają dobrostan psychiczny,
• zwiększają samodzielność pacjentów,
• wzmacniają zaangażowanie społeczne,
• pomagają budować długoterminowe poczucie bezpieczeństwa.

Badacze sugerują również rozwijanie modelu mentoringu pacjenckiego i wdrażanie podobnych programów w kolejnych krajach.

Wyzwanie także dla systemów ochrony zdrowia

Choć plakat prezentuje doświadczenia jednego ośrodka, problem ma charakter globalny. W wielu krajach opieka nad osobami ze stomią nadal koncentruje się głównie na aspektach chirurgicznych i technicznych, podczas gdy potrzeby psychologiczne pacjentów pozostają niedostatecznie zaadresowane.

Tymczasem coraz więcej badań pokazuje, że skuteczna opieka stomijna nie kończy się na doborze odpowiedniego sprzętu. Równie ważne okazują się edukacja, wsparcie emocjonalne i możliwość kontaktu z innymi osobami żyjącymi ze stomią.

Bo dla wielu pacjentów największą zmianą po operacji nie jest sama stomia — lecz konieczność nauczenia się życia na nowo.

Z perspektywy Fundacji STOMAlife wnioski płynące z tego badania są nam bardzo bliskie. Od lat widzimy, jak ogromne znaczenie dla pacjentów ma nie tylko dostęp do leczenia i sprzętu, ale również wsparcie drugiego człowieka, edukacja i możliwość kontaktu z osobami, które przeszły podobną drogę.

Wiemy też, że rozmowa z innym stomikiem, udział w grupie wsparcia czy zwykłe poczucie, że „ktoś mnie rozumie”, potrafią realnie zmniejszać lęk i pomagać odzyskać pewność siebie po operacji. To nie są wyłącznie emocjonalne doświadczenia — to elementy, które przekładają się na codzienne funkcjonowanie, samodzielność i jakość życia pacjentów.

Dlatego od lat tworzymy przestrzeń do edukacji, wymiany doświadczeń i budowania społeczności osób żyjących ze stomią. Wyniki przedstawione w tym badaniu tylko potwierdzają to, co obserwujemy każdego dnia w pracy z pacjentami: wsparcie społeczne i pacjenckie naprawdę ma znaczenie i powinno być traktowane jako ważna część kompleksowej opieki stomijnej.

WCET® - NSWOCC® 2026 Biennial Joint Congress. Vancouver, Kanada 
28 kwietnia 2026