Możesz wesprzeć nasze działania: 46 1090 1883 0000 0001 5078 2361
start
o stomii
FAQ
blog
sklep
kontakt
kwartalnik
Dzisiaj chciałabym opowiedzieć Wam o zjawisku, którego wielokrotnie doświadczałam w swoim życiu — o dysonansie poznawczym.
To stan, który często trudno od razu nazwać, ale bardzo wyraźnie czuć. To moment, w którym nasze uczucia mówią jedno, a umysł próbuje to zagłuszyć, usprawiedliwić albo całkowicie temu zaprzeczyć.
Patrząc wstecz, widzę, że doświadczałam tego już bardzo wcześnie. W domu często uczyłam się funkcjonować według zasad i wartości, które nie do końca były zgodne z tym, co czułam w środku. Nie potrafiłam wtedy tego rozpoznać — raczej uczyłam się, że trzeba „iść pod prąd”, zaciskać zęby i dostosowywać się.
Dysonans w relacjach — kiedy zaprzeczasz samej sobie
Jednym z najbardziej wyraźnych obszarów, w których pojawia się dysonans poznawczy, są relacje.
Zdarza się, że tkwimy w związku, który nas rani, ale jednocześnie próbujemy go sobie wytłumaczyć. Mówimy sobie, że „tak musi być”, że „inni mają gorzej”, że „to minie”.
W środku jednak czujemy coś zupełnie innego.
To właśnie ten moment, który można opisać jako:
„kiedy zaprzeczasz samej sobie”.
Psychologicznie to próba zmniejszenia napięcia między tym, co czujemy, a tym, co robimy lub w co chcemy wierzyć. Problem w tym, że to napięcie nie znika — ono zostaje w ciele i emocjach.
Dysonans wobec własnego zdrowia
Bardzo silnie doświadczyłam dysonansu poznawczego również w kontekście mojego zdrowia.
Moment, w którym usłyszałam trudne informacje, był dla mnie ogromnym wstrząsem. To było coś, co przerosło moje możliwości poradzenia sobie w tamtej chwili.
Najpierw pojawił się szok.
Potem zaprzeczenie.
Zaczęłam minimalizować sytuację, szukać innych wyjaśnień, kolejnych opinii. W mojej głowie pojawiały się trudne, wręcz przerażające pytania — o życie, o przyszłość, o rozłąkę z córką.
To było dla mnie zbyt bolesne, więc mój umysł zrobił coś bardzo „ludzkiego” — zaczął mnie chronić.
Zbudowałam sobie narrację, że wszystko będzie dobrze, że to chwilowe, że wystarczy odpoczynek. Wyjechałam na narty, próbując wrócić do „normalności”.
Dopiero z perspektywy czasu widzę, że był to wręcz książkowy przykład dysonansu poznawczego:
- zaprzeczanie („to chyba pomyłka”)
- szukanie potwierdzenia wygodniejszej wersji rzeczywistości
- minimalizowanie problemu
Dysonans na ścieżce zawodowej
Zjawisko to pojawia się u mnie także w życiu zawodowym.
Z jednej strony wyniosłam z domu szacunek do pracy, biznesu i poczucia stabilności finansowej. Lubię komfort życia i widzę wartość w dobrze prowadzonym biznesie.
Z drugiej strony — w niektórych środowiskach czuję wewnętrzny opór.
Są sytuacje, w których sposób działania ludzi nie jest zgodny z moimi wartościami: brakuje wrażliwości, uważności na drugiego człowieka, autentyczności.
I znów pojawia się ten sam mechanizm:
uczucia mówią jedno, a umysł próbuje to tłumaczyć lub ignorować.
Dlaczego to nas męczy?
Dysonans poznawczy to nie jest tylko „myśl”.
To napięcie, które odczuwamy psychicznie i fizycznie.
Jeśli trwa długo:
- odbiera energię
- zwiększa stres
- wpływa na zdrowie
- powoduje poczucie zagubienia
Dlatego życie w ciągłym dysonansie jest po prostu wyczerpujące.
Relacje, praca i równowaga
Dla mnie ważne są relacje oparte na autentyczności — takie, w których jest miejsce na emocje, zrozumienie i prawdziwy kontakt.
Rozmowy czysto transakcyjne bywają dla mnie zbyt powierzchowne. Wierzę, że za każdą decyzją, nawet biznesową, stoi człowiek i jego potrzeby.
Jednocześnie wiem, że życie to nie tylko relacje.
Mamy zobowiązania, koszty, odpowiedzialność.
Nie da się spędzać całego dnia wyłącznie na budowaniu więzi.
Dlatego kluczowa staje się równowaga — taka, w której:
- nie rezygnujemy z siebie
- ale też nie odrzucamy rzeczywistości
Co pomaga?
Z mojego doświadczenia najważniejsze jest zatrzymanie się i zadanie sobie prostego pytania:
„Czy to, co robię, jest zgodne ze mną?”
Czasem odpowiedź przychodzi od razu.
Czasem potrzebuje czasu.
Ale ignorowanie jej zazwyczaj ma swoją cenę.
Na koniec
Dysonans poznawczy nie jest czymś „złym”.
To sygnał.
Informacja, że coś w naszym życiu wymaga uwagi, zmiany albo większej szczerości wobec samego siebie.
Czy Wy doświadczyliście kiedyś takiego stanu?
W jakich momentach życia pojawił się u Was dysonans poznawczy?
Psycholożka Yona
4 kwietnia 2026
Napisz komentarz