Retrakcja stomii

Co to jest retrakcja stomii?

Retrakcja (wciągnięcie) stomii oznacza, że śluzówka jelita nie wystaje ponad powierzchnię skóry – znajduje się poniżej albo na jej poziomie. To prowadzi do trudności w uzyskaniu szczelnego dopasowania sprzętu, podciekania treści jelitowej i podrażnień skóry.

Przyczyny retrakcji

• Nieodpowiednia technika operacyjna: zbyt napięte jelito lub niedostateczna mobilizacja może prowadzić do wciągnięcia.
• Martwica śluzówki stomii: niedokrwienie powodujące jej obumieranie.
• Rozchodzenie się pierścienia śluzówkowo-skórnego: brak prawidłowego zrostu wymaga często ponownej interwencji chirurgicznej.
• Dodatkowe czynniki ryzyka: otyłość, cukrzyca, sterydoterapia, niedożywienie, choroby zapalne jelit.

Objawy, na które warto zwrócić uwagę

• Zmiana położenia stomii – poniżej lub równo ze skórą.
• Zwiększenie ilości podciekania, trudności ze szczelnością sprzętu.
• Podrażnienia, zaczerwienienie, uszkodzenia skóry wokół stomii.
• W skrajnych przypadkach – ból, objawy niedrożności jelit.

Postępowanie zachowawcze

1. Sprzęt z wypukłą płytką (convex)
   Płytka wypukła delikatnie wypycha stomię ponad skórę, redukując wycieki i poprawiając szczelność.
   Regulowane paski mocowane do płytki stomijnej – przypina się je do uchwytów (uszek) na płytce. Dzięki nim sprzęt stomijny jest stabilnie przytwierdzony, ale ważne jest właściwe dopasowanie długości – tak, aby nie uciskały skóry ani jelita
2. Pasty, pierścienie i ochronne bariery
   Pomagają wypełnić zagłębienia i chronić skórę.
3. Ochrona skóry
   Preparaty tworzące barierę ochronną mogą ochronić skórę przed podrażnieniem.
   Obserwacja skóry wokół stomii – codziennie sprawdzaj stan skóry, szczególnie po zmianie sprzętu. Zwracaj uwagę na zaczerwienienia, obrzęk, wysypkę czy inne niepokojące objawy, bo wczesne wykrycie podrażnień pozwala szybko zapobiec pogorszeniu stanu skóry.

Leczenie chirurgiczne

• Korekta istniejącej stomii: delikatnie odłączenie jelita od skóry wokół stomii, podciąga jelita tak, aby jego fragment wystawał powyżej skóry i ponowne przyszycie jelita do skóry w tym samym miejscu.
• Przeniesienie (refashioning): wyłonienie stomii w nowym miejscu – stosowane przy znacznej retrakcji lub powikłaniach.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Bezwzględnie zgłoś się do lekarza chirurgii lub pielęgniarki stomijnej, jeśli:

• Stomia opadła poniżej poziomu skóry.
• Sprzęt nie utrzymuje szczelności – dochodzi do wycieków.
• Występują podrażnienia, owrzodzenia, infekcje wokół stomii.
• Pojawiają się objawy niedrożności jelita: ból, wymioty, brak wypróżnień.

Dlaczego warto działać szybko?

Retrakcja stomii wpływa na komfort, bezpieczeństwo skóry i zdrowie ogólne – może prowadzić do zakażeń, powikłań skórnych i pogłębienia niedrożności jelita. Wczesna diagnostyka i wdrożenie odpowiedniego leczenia (np. convex, operacja) zapobiegają dalszym problemom i poprawiają jakość życia.