Autor: Marzena Wysocka

 

Brak kontroli nad wypróżnianiem to największa i najbardziej dotkliwa zmiana po
wyłonieniu stomii. Jednak kolostomicy mają pewną możliwość wpłynięcia na
regularność pracy jelit poprzez wykonywanie irygacji. Ten prosty zabieg
higieniczny polega na wypłukaniu jelita grubego wodą i oczyszczeniu go ze
stolca i gazów. Konsekwentne wykonywanie irygacji prowadzi do uregulowania
rytmu wypróżnień, co jest jej głównym zadaniem. Dodatkową korzyścią jest
zmniejszenie ilości gazów ponieważ zmniejsza się ilość bakterii gazotwórczych.
Zyskujemy w ten sposób dodatkową profilaktykę antyprzepuklinową oraz
zapobiegamy wypadaniu stomii ponieważ eliminujemy zaparcia, które powodują
nadmierne ciśnienie wewnątrzbrzuszne i prowadzą do powikłań. W efekcie tych
działań można bardziej urozmaicić dietę. Przy dobrze uregulowanym trybie
wypróżnień można używać niewielkich woreczków zamiast tradycyjnego sprzętu
stomijnego co niewątpliwie wpływa na jakość życia – pewność, że nie wydarzy
się przykra niespodzianka w postaci przeciekającego woreczka jest nieoceniona.

Długa lista korzyści musi być uzupełniona o, niestety, równie długą listę
przeciwwskazań. Zabieg irygacji nie może być wykonywany przez ileostomików a
także gdy kolostomię wyłoniono z powodu choroby Leśniowskiego- Crohna czy
wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Wykluczają ją także istniejące już
powikłania w postaci wypadającej stomii oraz przepukliny okołostomijnej.
Natomiast radio- i chemioterapia odraczają ją jedynie na kilka tygodni.
Rozregulowany organizm musi wrócić do siebie po takiej terapii zanim zaczniemy
irygację jelita grubego.

Ostateczna decyzja o możliwości stosowaniu irygacji zawsze należy do lekarza,
który oprócz wiedzy o przyczynie wyłonienia stomii będzie mógł się odnieść do
aktualnego stanu zdrowia oraz ułożenia jelit.

Wielu stomików odczuwa obawy przed rozpoczęciem irygacji. Głównie dotyczą one
umiejętności poprawnego przeprowadzenia czyszczenia oraz możliwych powikłań
czyli perforacji jelita. Są one naturalne ponieważ to nowe doświadczenie. W
pierwszym przypadku pomocą będzie służyć wykwalifikowana pielęgniarka
stomijna. W jej obecności i z jej pomocą powinna się odbyć pierwsza irygacja.
Wykonując tę procedurę zestawem przeznaczonym do irygacji i przestrzegając
zasad możemy być pewni, że jest to bezpieczny zabieg. Gwarancję taką daje
stożek, który zakłada się do ujścia stomii. Sama konstrukcja stożka
uniemożliwia uszkodzenie jelita ponieważ wprowadzamy wodę bez konieczności
głębokiej penetracji jelita ciałem obcym.

Przed zabiegiem zjedz śniadanie i wypij dużo płynów, aby pobudzić perystaltykę
jelit. Przygotuj teraz wszystkie niezbędne akcesoria:

  • Zestaw do irygacji – pojemnik na wodę, rurka z zaciskiem regulacji przepływu
    wody i stożek
  • Rękaw do irygacji – długi przezroczysty worek-rękaw otwarty od góry i od
    dołu
  • Środek nawilżający – wazelina lub żel nawilżający np. do higieny intymnej
  • Haczyk lub stojak, na którym zawiesimy zestaw irygacyjny
  • Chusteczki, gaziki oraz miękki papier toaletowy
  • Świeży worek stomijny
  • Worek na zużyty rękaw irygacyjny i inne materiały, które zastosowaliśmy w
    trakcie oczyszczania stomii oraz skóry wokół po zabiegu oczyszczania jelita

Zamknij regulator przepływu wody i wlej do pojemnika 0,5-1,5l wody a następnie
zawieś pojemnik na wysokości swoich ramion. Do irygacji używaj bieżącej wody o
temperaturze ciała lub nieco chłodniejszej. Gorącą wodą możesz poparzyć
śluzówkę jelita, natomiast zimna woda i wysokie ciśnienie mogą powodować
nieprzyjemne skurcze. Usuń worek stomijny i oczyść skórę aby rękaw skutecznie
przykleił się. Po przyklejeniu rękawa jego dolny koniec skieruj do toalety.
Posmaruj stożek żelem i wprowadź przez górny otwór w rękawie. Upuść nieco wody
do rękawa aby pozbyć się powietrza z rurki i delikatnie wsuń stożek do stomii.
Zaciskiem reguluj przepływ wody. Po wpuszczeniu wody zamknij zacisk.

Aby ułatwić opróżnianie jelita możesz masować brzuch zgodnie z kierunkiem
wskazówek zegara. Na oczyszczenie jelita potrzebujesz jeszcze około 30 minut.
Możesz delikatnie unieść koniec rękawa, zagiąć go i zabezpieczyć klamerkami
lub zaciskiem zamykającym. Mając tak zamknięty rękaw możesz wykonywać
codzienne czynności. Po tym czasie opróżnij zawartość rękawa do toalety. Po
wypłynięciu wszystkich mas kałowych zdejmij rękaw i oczyść skórę przygotowując
ją do naklejenia nowego worka. Odłącz stożek od rurki i umyj każdy element
zestawu a następnie osusz. Wprawionej osobie irygacja nie zajmie dużo czasu i
można ją potraktować jako stałą czynność higieniczną.

Artykuł należy traktować jako wskazówki, nie może on zastąpić konsultacji
medycznej przed pierwszym zabiegiem irygacji.